ସ୍ଵେଚ୍ଛାମଯଂ ଗୁଣାତୀତଂ ଜ୍ଯୋତୀରୂପଂ ସନାତନମ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୁର୍ଲଭାଂ ନୀତିଂ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଗଠିତ, ଗୁଣରୁ ତୀର୍ଥ, ଜ୍ୟୋତିର ମୂର୍ତ୍ତି, ଚିରନ୍ତନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଚରିତ୍ର ଓ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ:
ଆରାଧ୍ଯଃ କଶ୍ଚ କା ପୂଜା କିଂ ଫଲଂ ପୂଜନେ ଭଵେତ୍
କିଏ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, କେଉଁ ପୂଜା ହେଉଛି, ଏବଂ ପୂଜାର ଫଳ କଣ?
ଦେଵେ ରୁଷ୍ଟେ ଭଵେତ୍କିଂ ଵା ପୂଜାଯାଃ ପ୍ରତିବନ୍ଧକେ 4.21.
ଦେବତା କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ, ପୂଜାରେ କେଉଁ ବାଧା ଆସେ?
କାଚିଦ୍ଦଦାତ୍ଯତ୍ର ଫଲଂ ପରତ୍ରେହ ନ କାଚନ
ଏଠାରେ କିଛି ପୂଜା ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ କି, ନାହିଁ କି?
ଅଵେଦଵିହିତା ପୂଜା ସର୍ଵହାନିକରଣ୍ଡିକା
ଯେଉଁ ପୂଜା ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ନୁହେଁ, ସେ ସମସ୍ତ ଅପକାରର କାରଣ।
ଦୃଷ୍ଟୋ ଦେଵସ୍ତ୍ଵଯା କସ୍ମିନ୍ପୂଜେଯଂ ଚାନୁସାରିଣୀ
ତୁମେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛ, ଏହି ପୂଜା କାହା ପାଇଁ ହେବା ଉଚିତ?
ସାକ୍ଷାଦ୍ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଚ ଯୋ ଦେଵଃ ସୁପ୍ରଶସ୍ତଂ ତଦର୍ଚନମ୍
ଯେଉଁ ପୂଜାରେ ଦେବତା ସ୍ୱୟଂ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେହି ପୂଜା ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପରିତୁଷ୍ଟେ ଚ ସଂତୁଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ପୂଜିତା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯେନ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଭସ୍ମୀଭୂତଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି ନୈବେଦ୍ୟ ଖାକରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ତେବେ ପୂଜା ଫଳହୀନ ହୁଏ।
ତୁଷ୍ଟୋ ଦେଵୋ ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯାତି ଚ ସ୍ଵମନ୍ଦିରମ୍
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦେବତା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଯାନ୍ତି।
ଦତ୍ତାପହାରୀ ଦେଵସ୍ଵଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯିଏ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରାଇ ଖାଏ, ସେ ସେଥିରେ ଭୋଗ କରି ପରେ ନରକକୁ ଯାଏ।
ପ୍ରଶସ୍ତଂ ସର୍ଵଦେଵେଷୁ ଵିଷ୍ଣୁନୈଵେଦ୍ଯଭୋଜନମ୍ 4.21.
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଶଂସିତ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଚ କ୍ରମମିଦଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ
ଏହି କ୍ରମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରମୁଖେ ଦେଵାସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୋଜନ କରି, ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ପ୍ରଶସ୍ତଫଲଦାତୄଣାମିହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ଯେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ଏବଂ ପରଲୋକରେ ତାହାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ସର୍ଵେଷାଂ କର୍ମଣାଂ ସାରଂ ଵିପ୍ରତୁଷ୍ଟିଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣା
ସମସ୍ତ କର୍ମର ସାର ହେଉଛି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଏବଂ ଦାନ।
ପାଦେଷୁ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ପୁଣ୍ଯାନି ପାଦଧୂଲିଷୁ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦରେ ଅଛି, ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଦଧୂଳିରେ ଅଛି।
ତତ୍ସ୍ପର୍ଶାତ୍ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ୍ନାନଜନ୍ଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେହି ପାଦଧୂଳିକୁ ଛୁଇଁଲେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଫଳ ମିଳେ।
ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସାତ ଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଛି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଦର୍ଶନାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ପାପାଦିତି ଵେଦେ ନିରୂପିତମ୍
ଦର୍ଶନ କରିଲେ ପାପ ମୁଚିଯାଏ—ଏହିପରି ବେଦରେ କହାଯାଇଛି।
ପ୍ରିଯାଃ ପ୍ରାଣାଧିକା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯେ ଵିପ୍ରା ହରିସେଵିନଃ 4.21.
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହରିଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।
ଯେଷାଂ ପାଦାବ୍ଜରଜସା ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଵସୁନ୍ଧରା
ଯାହାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳି ଛୁଇଁଲେ ପୃଥିବୀ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ତେଷାଂ ଚ ସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ତୀର୍ଥପାପଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଛୁଇଁଲେ ମାତ୍ର, ତୀର୍ଥର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଦର୍ଶନାତ୍ସ୍ପର୍ଶନାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଵପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ହରିଦାସସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଦର୍ଶନାଲ୍ଲଭେତ୍
ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜନାତ୍ତେଷାଂ ହରେର୍ଦାସ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଇଲେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ହରିଙ୍କର ଦାସତ୍ୱ ପାଏ।
ପୁରୀଷସଦୃଶଂ ଵସ୍ତୁ ଜଲଂ ମୂତ୍ରସମଂ ଭଵେତ୍
ଏକ ଜିନିଷ ପୁରୀଷ ସମାନ, ଜଳ ମୂତ୍ର ସମାନ ହୁଏ।