ଯାସ୍ଯାମୋ ଯଦି ଵିପ୍ରେଶ କଦାଽତ୍ରାଗମନଂ ଵଦ
'ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ଆମେ ଯିବାକୁ ପଡିବ, ଏଠାରେ କେବେ ପୁନି ଆସିପାରିବା, କୃପା କରି କହନ୍ତୁ।'
ଅହଲ୍ଯଯା ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସ୍ଵାମୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଧର୍ଷଣାତ୍
'ଅହଳ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅପମାନ ପରେ ପୁନି ସ୍ଵାମୀଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ।'
ଵିଚାରଂ କୁରୁ ଧର୍ମିଷ୍ଠ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗ
'ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।'
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ ଭଯାତ୍କାନ୍ତା ଵ୍ରଜନ୍ତି ଶରଣଂ ପତିମ୍
'ଅନ୍ୟ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ପତିଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି।'
ଅଭଯଂ ଦେହି ଧର୍ମିଷ୍ଠ ଭଯଯୁକ୍ତାଭ୍ଯ ଏଵ ଚ
ଧର୍ମିକ, ଭୟଭୀତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭୟହୀନତା ଦିଅ।
ଦୁର୍ବଲଃ ସବଲୋ ଵାପି ସ୍ଵଵସ୍ତୂନାମପୀଶ୍ଵରଃ
ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେହେଉନାହେଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଜିନିଷର ମାଲିକ।
ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଜ୍ଞୋ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଯୋଗିନାଂ ଵରଃ
ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ।
ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁଃ ଶୋକାର୍ତା ଵିରହୋଦ୍ଵିଗ୍ନମାନସାଃ ।। 4.18.
ସମସ୍ତେ ଶୋକରେ ଭାସୁଥିଲେ, ବିୟୋଗରେ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
କୃତ୍ଵା ଵିଲାପଂ ସୁଚିରଂ ସର୍ଵଵେଦଵିଦାଂ ଵରଃ
ସମସ୍ତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ଅଙ୍ଗିରା ଉଵାଚ ସ୍ଵକର୍ମଭୋଗିନାଂ ଭୋଗମାକର୍ମାଚ୍ଚ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍
ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ — ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଓ କର୍ମ ନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଭୋଗ ବିଷୟରେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
ଗତୋ ଭୋଗଶ୍ଚ ଯୁଷ୍ମାକମସ୍ମାଭିଃ ସହ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତୁମେମାନେ ଯେଉଁ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ଆମେମାନେ ସହିତ ସେ ଭୋଗ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।
ଶୁଭାଶୁଭଂ ଚ ଯତ୍କର୍ମ ଭାରତେ କୃତିଭିଃ ସହ
ଭାରତ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ—
ପରଭୁକ୍ତାଂ ଚ କାନ୍ତାଂ ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ ନରାଧମଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ କରାଯାଇଥିବା ଜନାନୀଙ୍କୁ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।
ନ ସା ଦୈଵେ ନ ସା ପୈତ୍ର୍ଯେ ପାକାର୍ହା ପାପସଂଯୁତା
ଯିଏ ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ସେ ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିବେଦନ କିମ୍ବା ପିଣ୍ଡଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଦେଵତାଃ ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ହଵ୍ଯଦାନେ ଚ ତର୍ପଣେ
ଏମିତି ଲୋକଙ୍କର ହବିଷ୍ୟ କିମ୍ବା ତର୍ପଣ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ନେନ ଭାର୍ଯାଯା ରକ୍ଷଣଂ କୁରୁତେ ସୁଧୀଃ
ସେହିପାଇଁ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ ନିଜ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସତର୍କ ଭାବରେ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
କଲତ୍ରଂ ପାକପାତ୍ରଂ ଚ ସଦା ରକ୍ଷିତୁମର୍ହତି 4.18.
ସଦା ଜଣେ ନିଜ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ପାତ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵକାନ୍ତଂ ଚ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପରଂ ଗଚ୍ଛତି ଯାଽଧମା
ଯିଏ ନିଜ ପତିକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଚ ହୁଏ।
ତାମେଵ ଯମଦୂତାଶ୍ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ନରକାନ୍ତରେ
ଯମର ଦୂତମାନେ ସେଉଠାରେ ତାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନରକରେ ରଖନ୍ତି।
ସର୍ପପ୍ରମାଣାଃ କୀଟାଶ୍ଚ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାଃ ସୁଦାରୁଣାଃ
ସେଠାରେ ସାପ ପରି ଲମ୍ବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ ଓ ଭୟଙ୍କର କୀଟମାନେ ରହନ୍ତି।
ଵିକୃତାକାରଶବ୍ଦଂ ଚ କରୋତି ଶାଶ୍ଵତଂ ଭିଯା
ସେ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରେ ଏବଂ ସଦା ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।
ମୁହୂର୍ତାର୍ଧଂ ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଲୋକେଽତ୍ର ଯଶସା ହତା
ଏହି ଲୋକରେ ଅଧା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମାତ୍ର ସୁଖ ଭୋଗ କରି, ପରେ ସେ ଖ୍ୟାତି ହରାଇଯାଏ।
ପରସ୍ପୃଷ୍ଟା ଚ ଵୈ ନାରୀ ଯା ସ୍ପୃହାଂ କୁରୁତେ ପରମ୍
ଯେଉଁ ନାରୀ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଚାହେ, ସେ—
ତସ୍ମାନ୍ନାରୀ ପରୈର୍ଯତ୍ନାଦଦୃଷ୍ଟା କୃତିଭିଃ କୃତା
ତେଣୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ନାରୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସାବଧାନରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଗାମିନୀ ଯା ଚ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରା ସୂକରୀସମା
ଯେଉଁ ନାରୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଥାଏ, ସ୍ୱାଧୀନ ଅଟେ, ସେ ଏକ ଶୁଆ ପରି।
ସ୍ଵାମିସାଧ୍ଯା ଚ ଯା ନାରୀ କୁଲଧର୍ମଭିଯା ସ୍ଥିତା
ଯେଉଁ ନାରୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିର୍ଦେଶରେ ଚାଲିଥାଏ ଏବଂ କୁଳର ଲାଜ ରଖି ରହିଥାଏ—
ଯାତ ଯୂଯଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ମାନୁଷୀଂ ଯୋନିମୀପ୍ସିତାମ୍ 4.18.
ଏବେ ତମେ ସମସ୍ତେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ଭୂମିକୁ ଯାଅ।
ହରିଣା ନିର୍ମିତାଶ୍ଛାଯା ଯୁଷ୍ମାକଂ ଯୋଗମାଯଯା
ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା, ତୁମର ଆକୃତି ଛାୟାରୂପେ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ପୁନରଂଶେନ ନଃ ପତ୍ନ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯଥ ନ ସଂଶଯଃ
ମୋର ଅଂଶରେ, ତୁମେ ପୁନି ଆମର ପତ୍ନୀ ହେବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମୁନିର୍ଵିରରାମ ଶୁଚାଽନ୍ଵିତଃ
ଏପରି କହି, ସେ ମୁନି ଦୁଃଖରେ ଭରି, ଚୁପ ହେଇଗଲେ।