ପତିଵ୍ରତା ନ ଜାନନ୍ତି ପତିପାଦାବ୍ଜମାନସାଃ
ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପତିଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ମନ ଲଗାଇଥିବେ, ଏହି କଥା ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ଵହ୍ନେଶ୍ଚ ମାନସଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭଗଵାନଙ୍ଗିରା ମୁନିଃ
ଅଗ୍ନିଙ୍କର ମନ ଅନୁଭବ କରି, ପୂଜ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରା ଋଷି
ଵହ୍ନିଃ ସଚେତନୋ ଭୂତ୍ଵା ତୁଷ୍ଟାଵ ମୁନିପୁଂଗଵମ୍
ଅଗ୍ନି ଜାଗୃତ ହୋଇ, ମୁନିମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମୁନିଵରଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟାଃ କାମିନ୍ଯଶ୍ଚ ଶଶାପ ହ
କିନ୍ତୁ ମହାମୁନି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯେଉଁ କାମନାରେ ଭରିଥିବା ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଭାରତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଗୃହେ ଲଭତ ଜନ୍ମ ଵୈ
ଭାରତରେ, ତମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଘରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ମୁନେସ୍ତାଶ୍ଚ ରୁରୁଦୁଃ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲାଃ
ମୁନିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ମୁନିପତ୍ନ୍ଯ ଊଚୁଃ ଅଜାନନ୍ତ୍ଯଃ ପରସ୍ପୃଷ୍ଟା ନ ଚ ନସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁମର୍ହସି
ମୁନିଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀମାନେ କହିଲେ: 'ଆମେ ଅଜାଣି ଭାବରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲୁ; ଆପଣ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଭକ୍ତାନାଂ କିଂକରୀଣାଂ ଚ ନ ଦଣ୍ଡଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
'ଭକ୍ତମାନେ ଓ ସେବକମାନେ ପ୍ରତି ଆପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଖଡ୍ଗଚ୍ଛେଦାଦ୍ଵଜ୍ରପାତାତ୍ସର୍ଵପ୍ରହରଣାନ୍ମୁନେ 4.18.
'ମୁନି, ତଳୱାର, ବଜ୍ର ଓ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ—'
ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ଗୁଣଵତାଂ ପରାନ୍କାନ୍ତାନ୍ମହାମୁନୀନ୍
'ଉତ୍ତମ ଗୁଣବତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ମହାମୁନିମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କେହି କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଯାସ୍ଯାମୋ ଯଦି ଵିପ୍ରେଶ କଦାଽତ୍ରାଗମନଂ ଵଦ
'ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ଆମେ ଯିବାକୁ ପଡିବ, ଏଠାରେ କେବେ ପୁନି ଆସିପାରିବା, କୃପା କରି କହନ୍ତୁ।'
ଅହଲ୍ଯଯା ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସ୍ଵାମୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଧର୍ଷଣାତ୍
'ଅହଳ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅପମାନ ପରେ ପୁନି ସ୍ଵାମୀଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ।'
ଵିଚାରଂ କୁରୁ ଧର୍ମିଷ୍ଠ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗ
'ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।'
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ ଭଯାତ୍କାନ୍ତା ଵ୍ରଜନ୍ତି ଶରଣଂ ପତିମ୍
'ଅନ୍ୟ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ପତିଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି।'
ଅଭଯଂ ଦେହି ଧର୍ମିଷ୍ଠ ଭଯଯୁକ୍ତାଭ୍ଯ ଏଵ ଚ
ଧର୍ମିକ, ଭୟଭୀତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭୟହୀନତା ଦିଅ।
ଦୁର୍ବଲଃ ସବଲୋ ଵାପି ସ୍ଵଵସ୍ତୂନାମପୀଶ୍ଵରଃ
ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେହେଉନାହେଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଜିନିଷର ମାଲିକ।
ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଜ୍ଞୋ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଯୋଗିନାଂ ଵରଃ
ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ।
ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁଃ ଶୋକାର୍ତା ଵିରହୋଦ୍ଵିଗ୍ନମାନସାଃ ।। 4.18.
ସମସ୍ତେ ଶୋକରେ ଭାସୁଥିଲେ, ବିୟୋଗରେ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
କୃତ୍ଵା ଵିଲାପଂ ସୁଚିରଂ ସର୍ଵଵେଦଵିଦାଂ ଵରଃ
ସମସ୍ତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ଅଙ୍ଗିରା ଉଵାଚ ସ୍ଵକର୍ମଭୋଗିନାଂ ଭୋଗମାକର୍ମାଚ୍ଚ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍
ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ — ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଓ କର୍ମ ନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଭୋଗ ବିଷୟରେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
ଗତୋ ଭୋଗଶ୍ଚ ଯୁଷ୍ମାକମସ୍ମାଭିଃ ସହ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତୁମେମାନେ ଯେଉଁ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ଆମେମାନେ ସହିତ ସେ ଭୋଗ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।
ଶୁଭାଶୁଭଂ ଚ ଯତ୍କର୍ମ ଭାରତେ କୃତିଭିଃ ସହ
ଭାରତ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ—
ପରଭୁକ୍ତାଂ ଚ କାନ୍ତାଂ ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ ନରାଧମଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ କରାଯାଇଥିବା ଜନାନୀଙ୍କୁ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।
ନ ସା ଦୈଵେ ନ ସା ପୈତ୍ର୍ଯେ ପାକାର୍ହା ପାପସଂଯୁତା
ଯିଏ ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ସେ ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିବେଦନ କିମ୍ବା ପିଣ୍ଡଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଦେଵତାଃ ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ହଵ୍ଯଦାନେ ଚ ତର୍ପଣେ
ଏମିତି ଲୋକଙ୍କର ହବିଷ୍ୟ କିମ୍ବା ତର୍ପଣ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ନେନ ଭାର୍ଯାଯା ରକ୍ଷଣଂ କୁରୁତେ ସୁଧୀଃ
ସେହିପାଇଁ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ ନିଜ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସତର୍କ ଭାବରେ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
କଲତ୍ରଂ ପାକପାତ୍ରଂ ଚ ସଦା ରକ୍ଷିତୁମର୍ହତି 4.18.
ସଦା ଜଣେ ନିଜ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ପାତ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵକାନ୍ତଂ ଚ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପରଂ ଗଚ୍ଛତି ଯାଽଧମା
ଯିଏ ନିଜ ପତିକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଚ ହୁଏ।
ତାମେଵ ଯମଦୂତାଶ୍ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ନରକାନ୍ତରେ
ଯମର ଦୂତମାନେ ସେଉଠାରେ ତାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନରକରେ ରଖନ୍ତି।
ସର୍ପପ୍ରମାଣାଃ କୀଟାଶ୍ଚ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାଃ ସୁଦାରୁଣାଃ
ସେଠାରେ ସାପ ପରି ଲମ୍ବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ ଓ ଭୟଙ୍କର କୀଟମାନେ ରହନ୍ତି।