ଵିପ୍ରଭାର୍ଯା ହରିଂ ନତ୍ଵା ଜଗ୍ମୁର୍ଗୋଲୋକମୀପ୍ସିତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଜୀବନ ସାଥୀଙ୍କ ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଆଶା କରୁଥିବା ଗୋଲୋକକୁ ଯାଇଗଲେ।
ହରିଶ୍ଛାଯାଂ ଵିନିର୍ମାଯ ତାସାଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁମାଯଯା
ହରି ନିଜ ଛାୟାକୁ ବିଷ୍ଣୁମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ଭାର୍ଯା ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନମାନସାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଇପଡିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଚୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ ତାସ୍ତେ ଚ ଵିନଯାନ୍ଵିତାଃ
ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଥା କହିଲେ; ଏହି ଜନନୀମାନେ ବିନୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ ଅସ୍ମାକଂ ଜୀଵନଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଵେଦପାଠୋଽପ୍ଯନର୍ଥକଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ: ଆମର ଜୀବନ ବ୍ୟର୍ଥ, ଏବଂ ବେଦ ପାଠ କରିବା ମଧ୍ୟ ଅନର୍ଥକ।
ଵେଦେ ପୁରାଣେ ସର୍ଵତ୍ର ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ସମସ୍ତେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ସର୍ବଦା କହିଛନ୍ତି—
ତପୋ ଜପୋ ଵ୍ରତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଵେଦା ଧ୍ଯଯନମର୍ଚନମ୍
ତପ, ଜପ, ବ୍ରତ, ଜ୍ଞାନ, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପୂଜା—
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଃ ସେଵିତୋ ଯେନ କିଂ ତସ୍ଯ ତପସାଂ ଫଲୈଃ
ଯେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସେବା କରିଛି, ସେ ପାଇଁ ତପର ଫଳ କ’ଣ ଦରକାର?
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣୋ ହୃଦଯେ ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ କିଂ କର୍ମଭିଃ କୃତୈଃ ।।4.18.
ଯାହାର ହୃଦୟରେ କୃଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି, ସେ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଉପଯୋଗ କ’ଣ?
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା କାମିନୀଵରାଃ
ଏଭଳି କହି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଉତ୍ତମ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ସହିତ ଯାଇଗଲେ।
ତାସାଂ ତତୋଽଧିକଂ ପ୍ରେମ କ୍ରୀଡାସୁ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ସେମାନଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ପ୍ରତି ଭଲପାଇବା ଖେଳ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଉ ବଢିଗଲା।
ଅଥ ନାରାଯଣଃ ସୋଽଯଂ ବଲେନ ଶିଶୁଭିଃ ସହ
ତାପରେ ନାରାୟଣ, ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ—
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ହରେର୍ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି, ହରିଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ସମସ୍ତ କଥା କହିଯାଇଛି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଯୋଗସିଦ୍ଧାନାଂ ଦୁର୍ଲଭା ଗତିରୀଶ୍ଵରୀ
ନାରଦ କହିଲେ: ମୁନିମାନେ ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
ଇମାଃ କା ଵା ପୁଣ୍ଯଵତ୍ଯଃ ପୁରା ତସ୍ଥୁର୍ମହୀତଲମ୍
ଏହି ପୁଣ୍ୟବତୀ ଜନନୀମାନେ କିଏ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବେ ପୃଥିବୀରେ ବସିଥିଲେ?
ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ରମଣ୍ଯଶ୍ଚ ରୂପେଣାପ୍ରତିମାଃ ପରାଃ
ସେମାନେ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ରୂପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ନଵୀନଯୌଵନାଃ ସର୍ଵାଃ ପୀନଶ୍ରୋଣି ପଯୋଧରାଃ
ସମସ୍ତଙ୍କର ଯୁବାବସ୍ଥା ନୂତନ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ନିତମ୍ବ ଓ ଅସ୍ତନୀ ଉତ୍ତଳ ଥିଲା।
ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଵର୍ଣାଭାଃ ସ୍ମେରାନନସରୋରୁହାଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ହସରେ ଫୁଲିଉଠିଥିଲା, ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାସାଂ ସ୍ତନଶ୍ରୋଣିମୁଖାନି ସୁନ୍ଦରାଣି ଚ 4.18.
ସେମାନଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଅସ୍ତନୀ, ନିତମ୍ବ ଓ ମୁହଁକୁ ଦେଖି,
ଅଗ୍ନିସ୍ଥାନସ୍ଥିତାନାଂ ଚ ଶିଖଯା ସୁରତୋନ୍ମୁଖଃ
ଅଗ୍ନି ଅଲତାର ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାଇଥିବା ମହିଳାମାନେକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମନ ଅନୁରାଗରେ ଭରିଗଲା।
ପତିଵ୍ରତା ନ ଜାନନ୍ତି ପତିପାଦାବ୍ଜମାନସାଃ
ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପତିଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ମନ ଲଗାଇଥିବେ, ଏହି କଥା ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ଵହ୍ନେଶ୍ଚ ମାନସଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭଗଵାନଙ୍ଗିରା ମୁନିଃ
ଅଗ୍ନିଙ୍କର ମନ ଅନୁଭବ କରି, ପୂଜ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରା ଋଷି
ଵହ୍ନିଃ ସଚେତନୋ ଭୂତ୍ଵା ତୁଷ୍ଟାଵ ମୁନିପୁଂଗଵମ୍
ଅଗ୍ନି ଜାଗୃତ ହୋଇ, ମୁନିମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମୁନିଵରଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟାଃ କାମିନ୍ଯଶ୍ଚ ଶଶାପ ହ
କିନ୍ତୁ ମହାମୁନି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯେଉଁ କାମନାରେ ଭରିଥିବା ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଭାରତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଗୃହେ ଲଭତ ଜନ୍ମ ଵୈ
ଭାରତରେ, ତମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଘରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ମୁନେସ୍ତାଶ୍ଚ ରୁରୁଦୁଃ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲାଃ
ମୁନିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ମୁନିପତ୍ନ୍ଯ ଊଚୁଃ ଅଜାନନ୍ତ୍ଯଃ ପରସ୍ପୃଷ୍ଟା ନ ଚ ନସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁମର୍ହସି
ମୁନିଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀମାନେ କହିଲେ: 'ଆମେ ଅଜାଣି ଭାବରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲୁ; ଆପଣ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଭକ୍ତାନାଂ କିଂକରୀଣାଂ ଚ ନ ଦଣ୍ଡଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
'ଭକ୍ତମାନେ ଓ ସେବକମାନେ ପ୍ରତି ଆପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଖଡ୍ଗଚ୍ଛେଦାଦ୍ଵଜ୍ରପାତାତ୍ସର୍ଵପ୍ରହରଣାନ୍ମୁନେ 4.18.
'ମୁନି, ତଳୱାର, ବଜ୍ର ଓ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ—'
ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ଗୁଣଵତାଂ ପରାନ୍କାନ୍ତାନ୍ମହାମୁନୀନ୍
'ଉତ୍ତମ ଗୁଣବତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ମହାମୁନିମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କେହି କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'