ସଂଘଃ ସଖୀନାଂ ଵୃନ୍ଦଃ ସ୍ଯାଦକାରୋଽପ୍ଯସ୍ତିଵାଚକଃ
ସଖୀମାନଙ୍କର ଦଳକୁ ‘ବୃନ୍ଦ’ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ‘ଅ’ ଅକ୍ଷରଟି ମଧ୍ୟ ଏହି ଅର୍ଥକୁ ଦେଖାଏ।
ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵିନୋଦଶ୍ଚ ସୋଽସ୍ଯା ହ୍ଯସ୍ତି ଚ ତତ୍ର ଵୈ
ବୃନ୍ଦାବନରେ ଆନନ୍ଦ ଅଛି, ଏହି ଆନନ୍ଦ ତାଙ୍କର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।
ନଖଚନ୍ଦ୍ରାଵଲୀଵକ୍ରଚନ୍ଦ୍ରୋଽସ୍ତି ଯତ୍ର ସଂତତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ନଖର ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବାକ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ରହିଛି।
ଚନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ଯା କାନ୍ତିରସ୍ତି ସଦା ଯସ୍ଯା ଦିଵାନିଶମ୍
ଯାହାର ଚାହାଁ ସଦା ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ ତେଜରେ ଦିନ ରାତି ଚମକେ।
ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଯସ୍ଯାଶ୍ଚାନନେଽସ୍ତି ଦିଵାନିଶମ୍
ଯାହାର ମୁହଁ ସଦା ଶରତ୍ ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଭାରେ ଦିନ ରାତି ଅଳୋକିତ।
ଇଦଂ ଷୋଡଶନାମୋକ୍ତମର୍ଥଵ୍ଯାଖ୍ଯାନସଂଯୁତମ୍
ଏପରି ଷୋଡଶ ନାମ ସହିତ ତାଙ୍କର ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସମେତ କହାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ପୁରା ଦତ୍ତଂ ଧର୍ମାଯ ଜନକାଯ ମେ
ଏହି ମହାନ ବିଦ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ଧର୍ମର ନିମିତ୍ତରେ ଦେଇଥିଲେ।
ପୁଷ୍କରେ ଚ ମହାତୀର୍ଥେ ପୁଣ୍ଯାହେ ଦେଵସଂସଦି 4.17.
ପୁଷ୍କର ମହାତୀର୍ଥରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ, ଦେବମାନଙ୍କର ସଭାରେ।
ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଦତ୍ତଂ ମଯା ମୁନେ
ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ ଷ୍ଟୋତ୍ର ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି, ମୁନି।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵମିଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନରଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଭରି ତିନି ସଂଧିରେ ପଢିଥାଏ,
ଅନ୍ତେ ଲଭେତ୍ତଯୋର୍ଦାସ୍ଯଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସହଚରୋ ଭଵେତ୍
ସେ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଦାସ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ ଏବଂ ସଦା ସହଚର ହେବେ।
ଵ୍ରତଦାନୋପଵାସୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈର୍ନିଯମପୂର୍ଵକୈଃ
ସମସ୍ତ ବ୍ରତ, ଦାନ, ଉପବାସ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବକାଳୀନ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା,
ସର୍ଵେଷାଂ ଯଜ୍ଞତୀର୍ଥାନାଂ କରଣୈର୍ଵିଧିବୋଧିତୈଃ
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା,
ଶରଣାଗତରକ୍ଷାଯାମଜ୍ଞାନାଂ ଜ୍ଞାନଦାନତଃ
ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା,
ତଦେଵ ସ୍ତୋତ୍ରପାଠସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍
ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠର ଷୋଡଶ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ସମାନ ନୁହେଁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ କଵଚଂ ଚାପି ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂସାରଵିଜଯଂ ପ୍ରଭୋ
ନାରଦ କହିଲେ: ଦେବୀଙ୍କର କବଚ ଏବଂ ସଂସାର ଜୟ କରିଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ, ମହାପ୍ରଭୁ।
କୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସୁଯତ୍ନେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତଦପି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ବହୁ ପ୍ରୟାସରେ ରଚିତ ଯେଉଁ ସ୍ତୋତ୍ର ମିଳିଛି, ସେହିଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଯଦ୍ରହସ୍ଯଂ ଚ ତଦ୍ଵଦ 4.17.
ଏବେ ମୁଁ ସେଇ ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ଦୟାକରି ମୋତେ ସେଥିରେ କହ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଅରୁଣୋଦଯଵେଲାଯାଂ ଜନାଃ ସର୍ଵେ ଜଜାଗରୁଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜାଗିଉଠିଲେ।
ଉତ୍ଥାଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଗରଂ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋଽପି ଵିଲକ୍ଷଣମ୍
ଉଠି ସମସ୍ତେ ନଗରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଅଲଗା ଲାଗୁଥିଲା।
କାଶ୍ଚିଦ୍ଗୋପାନ୍କେଚିଦୂଚୁଃ କୁତ ଏତଦଭୂଦିଦମ୍
କିଛି ଗୋପମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ଜିନିଷ କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? କିପରି ହେଲା?'
ବୁବୁଧେ ମନସା ନନ୍ଦୋ ଗର୍ଗଵାକ୍ଯମନୁସ୍ମରନ୍
ନନ୍ଦ ମନରେ ବୁଝିଲେ, ଗର୍ଗଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିତୃଣପର୍ଯନ୍ତଂ ଯସ୍ଯ ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗଲୀଲଯା
ଯାହାଙ୍କ ଭୌହ ଚଳନର ଖେଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ।
ଵିଵରେଷ୍ଵେଵ ଯଲ୍ଲୋମ୍ନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାନ୍ଯଖିଲାନି ଚ
ଯାହାଙ୍କ ଦେହର ରୋମର ଛିଦ୍ରରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବିଦ୍ୟମାନ।
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ତେଶଧର୍ମାଶ୍ଚ ଧ୍ଯାଯନ୍ତେ ଯତ୍ପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ଅନନ୍ତ ଓ ଧର୍ମମାନେ ଯାହାଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ଭ୍ରାମଂଭ୍ରାମଂ ତନ୍ନଗରଂ ଦର୍ଶଂଦର୍ଶଂ ଗୃହଂଗୃହମ୍
ସେମାନେ ଏଉଁ ନଗର ଘୁରିଘୁରି ଘରେ ଘରେ ଦେଖୁଥିଲେ।
କୃତ୍ଵା ଶୁଭକ୍ଷଣଂ ନନ୍ଦୋ ଵୃଷଭାନଶ୍ଚ କୌତୁକୀ
ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦେଖି ନନ୍ଦ ଓ ବୃଷଭାନୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ସର୍ଵେ ଵୃନ୍ଦାଵନସ୍ଥାଶ୍ଚ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନେକ୍ଷଣାଃ 4.17.
ବୃନ୍ଦାବନରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତେ ଖୁସି ମୁହଁ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଥିଲେ।
ସର୍ଵେ ମୁମୁଦିରେ ଗୋପାଃ ସ୍ଵେସ୍ଵେ ସ୍ଥାନେ ମନୋହରେ
ସମସ୍ତ ଗୋପମାନେ ନିଜ ନିଜ ଆନନ୍ଦ ଜନକ ସ୍ଥାନରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣୋ ବଲଦେଵଶ୍ଚ ଶିଶୁଭିଃ ସହ କୌତୁକାତ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ, ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ।