ରାଧେତ୍ଯେଵଂ ଚ ସଂସିଦ୍ଧା ରାକାରୋ ଦାନଵାଚକଃ
ସେ 'ରାଧା' ଭାବେ ସିଦ୍ଧ, 'ରା' ଅର୍ଥ ଦେବାକୁ ଦର୍ଶାଏ।
ରାସେଶ୍ଵରସ୍ଯ ପତ୍ନୀଯଂ ତେନ ରାସେଶ୍ଵରୀ ସ୍ମୃତା
ସେ ରାସେଶ୍ୱରଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ରାସେଶ୍ୱରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସର୍ଵାସାଂ ରସିକାନାଂ ଚ ଦେଵୀନାମୀଶ୍ଵରୀ ପରା
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଓ ରସର ଆସ୍ୱାଦକମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଶ୍ୱରୀ।
ପ୍ରାଣାଧିକା ପ୍ରେଯସୀ ସା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ
ସେ କୃଷ୍ଣ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ପ୍ରେମିକା।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯାତିପ୍ରିଯା କାନ୍ତା କୃଷ୍ଣୋ ଵାଽସ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯଃ ସଦା
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ସହଧର୍ମିଣୀ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ସଦା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ।
କୃଷ୍ଣରୂପଂ ସନ୍ନିଧାତୁଂ ଯା ଶକ୍ତା ଚାଵଲୀଲଯା
ସେ ତାଙ୍କର ଲୀଳାଶକ୍ତିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ରୂପକୁ ପ୍ରକଟ କରିପାରନ୍ତି।
ଵାମାଙ୍ଗାର୍ଧେନ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଯା ସଂଭୂତା ପରା ସତୀ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସତୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାମ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ପରମାନନ୍ଦରାଶିଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ମୂର୍ତିମତୀ ସତୀ 4.17.
ସେ ନିଜେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର ସାଗରର ଦେହୀ।
କୃଷିର୍ମୋକ୍ଷାର୍ଥଵଚନୋ ନ ଏଵୋତ୍କୃଷ୍ଟଵାଚକଃ
‘କୃଷିର’ ଶବ୍ଦଟି ମୁକ୍ତିର ଅର୍ଥରେ କହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅର୍ଥକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରେନାହିଁ।
ଅସ୍ତି ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଯସ୍ଯାସ୍ତେନ ଵୃନ୍ଦାଵନୀ ସ୍ମୃତା
ଯାହା ପାଖରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଅଛି, ସେହିଠିକୁ ‘ବୃନ୍ଦାବନୀ’ ବୋଲି ଡାକାଯାଏ।
ସଂଘଃ ସଖୀନାଂ ଵୃନ୍ଦଃ ସ୍ଯାଦକାରୋଽପ୍ଯସ୍ତିଵାଚକଃ
ସଖୀମାନଙ୍କର ଦଳକୁ ‘ବୃନ୍ଦ’ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ‘ଅ’ ଅକ୍ଷରଟି ମଧ୍ୟ ଏହି ଅର୍ଥକୁ ଦେଖାଏ।
ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵିନୋଦଶ୍ଚ ସୋଽସ୍ଯା ହ୍ଯସ୍ତି ଚ ତତ୍ର ଵୈ
ବୃନ୍ଦାବନରେ ଆନନ୍ଦ ଅଛି, ଏହି ଆନନ୍ଦ ତାଙ୍କର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।
ନଖଚନ୍ଦ୍ରାଵଲୀଵକ୍ରଚନ୍ଦ୍ରୋଽସ୍ତି ଯତ୍ର ସଂତତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ନଖର ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବାକ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ରହିଛି।
ଚନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ଯା କାନ୍ତିରସ୍ତି ସଦା ଯସ୍ଯା ଦିଵାନିଶମ୍
ଯାହାର ଚାହାଁ ସଦା ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ ତେଜରେ ଦିନ ରାତି ଚମକେ।
ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଯସ୍ଯାଶ୍ଚାନନେଽସ୍ତି ଦିଵାନିଶମ୍
ଯାହାର ମୁହଁ ସଦା ଶରତ୍ ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଭାରେ ଦିନ ରାତି ଅଳୋକିତ।
ଇଦଂ ଷୋଡଶନାମୋକ୍ତମର୍ଥଵ୍ଯାଖ୍ଯାନସଂଯୁତମ୍
ଏପରି ଷୋଡଶ ନାମ ସହିତ ତାଙ୍କର ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସମେତ କହାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ପୁରା ଦତ୍ତଂ ଧର୍ମାଯ ଜନକାଯ ମେ
ଏହି ମହାନ ବିଦ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ଧର୍ମର ନିମିତ୍ତରେ ଦେଇଥିଲେ।
ପୁଷ୍କରେ ଚ ମହାତୀର୍ଥେ ପୁଣ୍ଯାହେ ଦେଵସଂସଦି 4.17.
ପୁଷ୍କର ମହାତୀର୍ଥରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ, ଦେବମାନଙ୍କର ସଭାରେ।
ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଦତ୍ତଂ ମଯା ମୁନେ
ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ ଷ୍ଟୋତ୍ର ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି, ମୁନି।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵମିଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନରଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଭରି ତିନି ସଂଧିରେ ପଢିଥାଏ,
ଅନ୍ତେ ଲଭେତ୍ତଯୋର୍ଦାସ୍ଯଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସହଚରୋ ଭଵେତ୍
ସେ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଦାସ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ ଏବଂ ସଦା ସହଚର ହେବେ।
ଵ୍ରତଦାନୋପଵାସୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈର୍ନିଯମପୂର୍ଵକୈଃ
ସମସ୍ତ ବ୍ରତ, ଦାନ, ଉପବାସ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବକାଳୀନ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା,
ସର୍ଵେଷାଂ ଯଜ୍ଞତୀର୍ଥାନାଂ କରଣୈର୍ଵିଧିବୋଧିତୈଃ
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା,
ଶରଣାଗତରକ୍ଷାଯାମଜ୍ଞାନାଂ ଜ୍ଞାନଦାନତଃ
ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା,
ତଦେଵ ସ୍ତୋତ୍ରପାଠସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍
ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠର ଷୋଡଶ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ସମାନ ନୁହେଁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ କଵଚଂ ଚାପି ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂସାରଵିଜଯଂ ପ୍ରଭୋ
ନାରଦ କହିଲେ: ଦେବୀଙ୍କର କବଚ ଏବଂ ସଂସାର ଜୟ କରିଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ, ମହାପ୍ରଭୁ।
କୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସୁଯତ୍ନେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତଦପି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ବହୁ ପ୍ରୟାସରେ ରଚିତ ଯେଉଁ ସ୍ତୋତ୍ର ମିଳିଛି, ସେହିଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଯଦ୍ରହସ୍ଯଂ ଚ ତଦ୍ଵଦ 4.17.
ଏବେ ମୁଁ ସେଇ ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ଦୟାକରି ମୋତେ ସେଥିରେ କହ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଅରୁଣୋଦଯଵେଲାଯାଂ ଜନାଃ ସର୍ଵେ ଜଜାଗରୁଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜାଗିଉଠିଲେ।
ଉତ୍ଥାଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଗରଂ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋଽପି ଵିଲକ୍ଷଣମ୍
ଉଠି ସମସ୍ତେ ନଗରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଅଲଗା ଲାଗୁଥିଲା।