ଯୁକ୍ତଂ ନଵଭିରାରୋହୈରିନ୍ଦ୍ରନୀଲଵିନିର୍ମିତୈଃ ଅତ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରିତଂ ମନୋରମ୍ଯଂ ସର୍ଵତୋଽପି ଵିଲକ୍ଷଣମ୍
ନଉଟି ତଳା ଉପରେ ଉପରେ ଲଗାଇ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ମଣିରେ ତିଆରି, ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଅତି ଆକର୍ଷକ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚମତ୍କୃତ କରୁଥିବା ଏହି ଗୃହ ଅନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଅଲଗା।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଯତ୍ନତୋ ଯଦ୍ଗୃହଂ ରମ୍ଯଂ ନିର୍ମମେ ସୁରକାରୁଣା
ନାରଦ କହିଲେ: ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ଦେବତାଙ୍କର ଶିଳ୍ପୀ ଏହି ସୁନ୍ଦର ଘର ତିଆରି କଲେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଦ୍ଧାଂଶସଂଭୂତା ତେନ ତୁଲ୍ଯା ଚ ତେଜସା ଯସ୍ଯାଂ ଚ ସୁଦୃଢାଂ ଭକ୍ତିଂ ସନ୍ତୋ ଵାଞ୍ଛଂତି ସନ୍ତତମ୍ ।। 4.17.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ତାଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ଥିବା, ଯାହାଠାରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ପାଇଁ ସଦା ଭଲ ଲୋକମାନେ ଆଶା କରନ୍ତି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ମାନଵଃ କେନ ପୁଣ୍ଯେନ କଥମାପ ସୁଦୁର୍ଲଭାମ୍
ନାରଦ ପଚାରିଲେ: ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ ଭାଗ୍ୟ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ଏକ ମଣିଷ ପାଇଲେ?
ଵୃଷଭାନୁର୍ଵ୍ରଜପତିଃ ପୁରାଽଽସୀତ୍କୋ ମହାନହୋ
ବୃଷଭାନୁ, ବ୍ରଜର ମାଲିକ, ପୂର୍ବେ ଏକ ମହାନ ଆତ୍ମା ଥିଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ ପ୍ରହସ୍ଯୋଵାଚ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ସେ ହସି ହସି ସ୍ନେହରେ ସେଇ ପୁରୁଣା କଥା କହିଲେ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ
ନାରାୟଣ କହିଲେ:
କଲାଵତୀ ରତ୍ନମାଲା ମେନକାଶ୍ଚାତିଦୁର୍ଲଭାଃ
କଳାବତୀ, ରତ୍ନମାଳା ଏବଂ ମେନକା ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଶୈଲାଧିପଂ ହରେରଂଶଂ ମେନକା ସା ହିମାଲଯମ୍
ମେନକା ହେଉଛନ୍ତି ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଯିଏ ହେଉଛନ୍ତି ହରିଙ୍କ ଅଂଶ ହିମାଳୟ।
ଶ୍ରୀରାମପତ୍ନୀ ଶ୍ରୀଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସୀତା ସତ୍ଯପରାଯଣା
ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଶ୍ରୀ, ସେଇ ନିଜେ ସୀତା, ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
କଲାଵତୀ ସୁଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ମନୁଵଂଶସମୁଦ୍ଭଵମ୍
କଳାବତୀ ମନୁଙ୍କ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସୁଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ମନ୍ଯେ ଗୁଣଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାତ୍ମାନମତିସୁନ୍ଦରମ୍ 4.17.
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗୁଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଭାବେ।
ସୁକୋମଲାଙ୍ଗଂ ଲଲିତଂ ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରାଧିକାନନମ୍
ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଅତି କୋମଳ ଏବଂ ଲାଲିତ୍ୟମୟ, ମୁହଁ ଶରତ୍କାଳର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
କଟାକ୍ଷୈର୍ମୋହିତୁଂ ଶକ୍ତା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚ ମାନସମ୍
ତାଙ୍କର ଚାହାଣିରେ ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ମନକୁ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ କରିବାର ଶକ୍ତି ଅଛି।
ସ୍ତନଦ୍ଵଯଂ ସୁକଠିନମତିପୀନୋନ୍ନତଂ ମୁନେ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଷଣ୍ଢ ଦୃଢ଼, ଅତି ଭରିଯାଇଥିବା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ।
ହସ୍ତୌ ପାଦୌ ଚ ରକ୍ତୌ ଚ ପକ୍ଵବିମ୍ବଫଲାଧରମ୍
ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଉଁ ଲାଲ, ଓଠ ଘୋଡ଼ିଆ ବିମ୍ବା ଫଳ ଭଳି ଲାଗେ।
ଶରନ୍ମଧ୍ଯାହ୍ନପଦ୍ମାନାଂ ପ୍ରଭାମୋଚନଲୋଚନମ୍
ତାଙ୍କର ଆଖିରୁ ଶରତ୍ ଦିନର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପଦ୍ମର ଆଭା ବିକିରଣ ହୁଏ।
ଇତୀଵ ମତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ କାମବାଣପ୍ରପୀଡିତଃ
ଏଭଳି ଭାବି ଏବଂ ଦେଖି, ସେ କାମର ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେଲେ।
କ୍ରୀଡାଂ ଚକାର ରହସି ସ୍ଥାନେସ୍ଥାନେ ମନୋହରେ
ସେ ରହସ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ମଜାର କ୍ରୀଡ଼ା କରିଥିଲେ।
ଚାରୁଚମ୍ପକପୁଷ୍ପାଣାଂ ତଲ୍ପେ ରତିସୁଖାଵହେ
ସୁନ୍ଦର ଚମ୍ପକ ଫୁଲର ଶଯ୍ୟାରେ, ପ୍ରେମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରାନଦୀତୀରେ ନିର୍ଜନେ କେତକୀଵନେ
ଶୁଭ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀର କୂଳରେ, ଏକାନ୍ତ କେତକୀ ଜଙ୍ଗଲରେ।
ନନ୍ଦନେ ମନ୍ଦରଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ କାଵେରୀତୀରଜେ ଵନେ 4.17.
ନନ୍ଦନରେ, ମନ୍ଦାର ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାରେ ଏବଂ କାବେରୀ ନଦୀ କୂଳର ଜଙ୍ଗଲରେ।
ଦ୍ଵୀପେଦ୍ଵୀପେ ତୁ ରହସି ସ ରେମେ ଵାମଯା ସହ
ଦ୍ୱୀପରୁ ଦ୍ୱୀପକୁ ଗୁପ୍ତଭାବେ, ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତଦ୍ଗତମେଵ ମୁହୂର୍ତଵତ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ ହଜାର ବର୍ଷ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରି କଟିଗଲା।
ଜଗାମ ତପସେ ଵିନ୍ଧ୍ଯଶୈଲଂ ତୀର୍ଥଂ ତଯା ସହ
ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଗଲେ।
ତପସ୍ତେପେ ନୃପସ୍ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେଠାରେ, ରାଜା ଦେବତାମାନଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ।
ମୂର୍ଛାମାପ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ଯାତ୍ଵା କୃଷ୍ଣପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟିତଂ ପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତଂ ପ୍ରାଣୈଶ୍ଚ ପଞ୍ଚଭିଃ
ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିର୍ଜୀବ ଓ ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଦେଖି,
ଉଚ୍ଚୈ ରୁରୋଦ ଶୋକାର୍ତା ନିର୍ଜନେ ତୁ କଲାଵତୀ
ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ କଳାବତୀ ବଡ଼ ଶବ୍ଦରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଵିଲଲାପ ମହାଦୀନା ପତିଵ୍ରତପରାଯଣା
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ପତିନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ବିଳାପ କରିଥିଲେ।