ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣବାଲଚରିତଂ ନୂତ୍ନଂ ନୂତ୍ନଂ ପଦେ ପଦେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶିଶୁବେଳାର କାହାଣୀ ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ନୂଆଭାବେ ଗାଉଥିଲେ।
ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ କୃଷ୍ଣଃ କୁବେରଭଵନୋପମମ୍
କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ, ଯାହା କୁବେରଙ୍କ ମହଳ ପରି ଥିଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵିସ୍ମିତାଃ ସର୍ଵେ ନନ୍ଦୋ ଭଯମଵାପ ହ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ନନ୍ଦ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଯୁକ୍ତିଂ ଚକାର ତୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମାଲୋଚ୍ଯ ସମଯୋଚିତାମ୍
ସେ ସମୟଉପଯୁକ୍ତ ଉପାୟ ଭାବି ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଯୋଜନା କଲେ।
ଗନ୍ତୁଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ସର୍ଵାନୁଵାଚ ତତ୍କ୍ଷଣଂ ମୁନେ
ମୁନି, ସେ ତକ୍ଷଣାତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଯିବାକୁ କହିଲେ।
ଗୋପାଶ୍ଚ ଗୋପିକାଶ୍ଚୈଵ ବାଲକା ବାଲିକାସ୍ତଥା 4.16.
ଗୋପମାନେ, ଗୋପୀମାନେ, ଛୁଆଁମାନେ ଓ ଝିଅମାନେ।
ସଂଗୀତଂ ଚ ପ୍ରଗାଯନ୍ତୋ ନାନାଵେଷ ସମନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ନାନା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଗୀତ ଗାଇ ମଜା କରୁଥିଲେ।
କରତାଲକରାଃ କେଚିଦ୍ଵୀଣାହସ୍ତାଶ୍ଚ କେଚନ
କିଏ ହାତ ତାଳି ମାଡ଼ୁଥିଲେ, କିଏ ତାହାର ହାତରେ ବୀଣା ଧରିଥିଲେ।
ନଵପଲ୍ଲଵକର୍ଣାଶ୍ଚ କେଚିଦ୍ଗୋପାଲବାଲକାଃ
କିଛି ଗୋପାଳ ଛୁଆଁମାନେ ତାଜା ପତ୍ରକୁ କାନରେ ଗହଣା ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ନଵମାଲ୍ଯକରାଃ କେଚିତ୍କେଚିଦାଜାନୁମାଲିନଃ
କିଏ ତାଜା ମାଳା ଧରିଥିଲେ, କିଏ ଆଉ ଗୋଟେ ଦୀର୍ଘ ମାଳା ଗୁଡ଼ିକୁ ଘୁଉଁଠୁ ଆଉ ନିମ୍ନ ଯାଏଁ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଗୋପାଲବାଲକାଃ ସର୍ଵେ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ନଵକୋଟଯଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଗୋପାଳ ଛୁଆଁମାନେ ମୋଟେ ନବ କୋଟି ଥିଲେ।
ଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ କୋଟିଶସ୍ତତ୍ର ବୃହଚ୍ଛ୍ରୋଣ୍ଯଶ୍ଚଲତ୍କୁଚାଃ
ସେଠାରେ ଅନେକ ବୃଦ୍ଧା ମହିଳାମାନେ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ଚଉଡ଼ା କଟି ଓ ହଲୁହଲୁ କୁକୁଦ ଥିଲା।
ତାଃ ସୁଶୀଲାଦଯୋ ଭଵ୍ଯା ନାନାଲଂକାରଭୂଷିତାଃ
ସେ ସୁଶୀଳ ଓ ଉତ୍ତମ ମହିଳାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
କାଶ୍ଚିଦାରୁହ୍ଯ ଶିବିକାଂ ରଥମାରୁହ୍ଯ କାଶ୍ଚନ
କିଏ ଦୋଳିରେ ବସିଥିଲେ, କିଏ ରଥ ଚଢ଼ିଥିଲେ।
ତାଭିର୍ଯୁକ୍ତା ଯଯୌ ଦେଵୀ ରତ୍ନାଲଂକାର ଭୂଷିତା
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବୀ ରତ୍ନ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ।
ଯଯୌ ସ୍ଯନ୍ଦନମାରୁହ୍ଯ ଶାତକୌମ୍ଭପରିଚ୍ଛଦମ୍ 4.16.
ସେ ଶୁଣା ତାଣା ଥିବା ରଥ ଚଢ଼ି ଯାଉଥିଲେ।
ଵୀରଭାନୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁର୍ଗଜସ୍ଥାଃ ପ୍ରଯଯୁର୍ମୁଦା
ବୀରଭାନୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ହସିଖୁସି ହାତୀ ଚଢ଼ି ଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଣ ସ୍ଯନ୍ଦନମାସ୍ଥାଯ ଜଗ୍ମତୁଃ ପରଯା ମୁଦା
ସେମାନେ ସୁନାର ରଥ ଚଢ଼ି, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଯାଉଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵସ୍ଥାଶ୍ଚ ଗଜସ୍ଥାଶ୍ଚ ରଥସ୍ଥାଶ୍ଚୈଵ କେଚନ
କିଏ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ, କିଏ ହାତୀ ଉପରେ, କିଏ ରଥ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ଵୃଷସ୍ଥା ଗର୍ଦଭସ୍ଥାଶ୍ଚ ସଂଗୀତତାନତତ୍ପରାଃ
କିଏ ବଳଦ ଉପରେ, କିଏ ଗଧା ଉପରେ ବସି, ସମସ୍ତେ ସଙ୍ଗୀତରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ।
ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ ସସ୍ମିତାଶ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଣାଲଂକାରଭୂଷିତାଃ
ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ହସୁଥିଲେ, ସୁନା ଆଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।
କାଶ୍ଚିତ୍କନ୍ଦୁକହସ୍ତାଶ୍ଚ କାଶ୍ଚିତ୍ପୁତ୍ତଲିକାକରାଃ
କିଏ ହାତରେ କନ୍ଦୁକ ଧରିଥିଲେ, କିଏ ପୁତୁଳି ଧରିଥିଲେ।
ଵେଷଦ୍ରଵ୍ଯକରାଃ କାଶ୍ଚିତ୍କାଶ୍ଚିନ୍ମାଲାକରା ଵରାଃ
କିଏ ପୋଶାକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଧରିଥିଲେ, କିଏ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ଧରିଥିଲେ।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାନାଂ ଚ ଵାହିକାଶ୍ଚୈଵ କାଶ୍ଚନ
କିଛି ମହିଳା ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ବୋହି ନେଉଥିଲେ।
କାଶ୍ଚିତ୍ସଂଗୀତନିରତାଃ କାଶ୍ଚିଚ୍ଚିତ୍ରକଥାରତାଃ
କିଛି ଜଣେ ଗୀତ ଗାଇବାରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଜଣେ କଥା କହିବା ଓ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ।
କୋଟିଶଃ କୋଟିଶଶ୍ଚାଶ୍ଵାଃ କୋଟିଶଃ କୋଟିଶୋ ରଥାଃ 4.16.
କୋଟି କୋଟି ଘୋଡ଼ା ଓ କୋଟି କୋଟି ରଥ ଥିଲା।
କୋଟିଶଃ କୋଟିଶଶ୍ଚୈଵ ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରା ଦ୍ରଵ୍ଯଵାହକାଃ
କୋଟି କୋଟି ମହାବଳି ବଳଦ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସାମଗ୍ରୀ ବୋହିଥିଲେ।
ହସ୍ତିପାଂକୁଶଯୁକ୍ତାନି ଯଯୁର୍ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଵନମ୍
ହାତୀ ଚାଳକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଙ୍କୁଶ ଲାଗିଥିବା ହାତୀମାନେ ବୃନ୍ଦାବନ ଅଟବିକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵୃକ୍ଷମୂଲେ ଯଥାସ୍ଥାନଂ ତସ୍ଥୁଃ ସର୍ଵେ ଯଥୋଚିତମ୍
ଗଛ ତଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ଅଦ୍ଯ ସଂତିଷ୍ଠତେତ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଭାଷିତମ୍ ଇତି ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
‘ଆଜି ଏଠାରେ ରୁହ’ — ଏହି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ଶ୍ରବଣ କଲେ। ତାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହିପରି କହିଲେ।