ସର୍ଵେଶେନ ସ୍ତୂଯମାନାଂ ସର୍ଵବୀଜାଂ ଭଜାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଯିଁଁ ସର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ସମସ୍ତ ବୀଜର ଉତ୍ସ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରତିଦିନମୁପଚାରାଂଶ୍ଚ ଷୋଡଶ
ଭକ୍ତି ସହିତ, ପ୍ରତିଦିନ ଷୋଡଶ ଉପଚାର ଦେବା ଉଚିତ।
ସହସ୍ରକମଲଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଶତମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ମୁନେ
ମୁନି, ଏକ ହଜାର ଦିବ୍ୟ କମଳ, ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ଟି ଅର୍ଥାତ ଏକ ଶତ ଅଠ କମଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ କୃଷ୍ଣାଯ ସ୍ଵାହେତ୍ଯୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଭକ୍ତି ସହିତ, 'ସ୍ଵାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏହି କମଳଗୁଡିକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନିତ୍ଯମଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯାଽକ୍ଷତୈଃ ଫଲମ୍
ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଶତ ଅଠ ଅଭିଜ୍ଞ ଚାଉଳ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଏହି ଉପବାସର ଫଳ।
ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵ୍ରତୀ ନିତ୍ଯମଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତାହୁତୀଃ
ଉପବାସୀ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଶତ ଅଠ ହୋମ ଆହୁତି ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲେନ ହଵନଂ କୁର୍ଯାଦାଜ୍ଯମିଶ୍ରେଣ ନାରଦ
ନାରଦ, ତିଳ ଓ ଘି ମିଶାଇ ହବନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ମାସତ୍ରଯଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ତଦନନ୍ତରମ୍ ।। 4.16.
ଏଭଳି ତିନି ମାସ ଉପବାସ କରି, ପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।
କମଲାନାଂ ଚ ନଵତିସହସ୍ରାଣ୍ଯକ୍ଷତାନି ଚ
ନବତି ହଜାର କମଳ ଓ ଅଭିଜ୍ଞ ଚାଉଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଭୋଜଯେତ୍ପରମାନ୍ନାନି ସ୍ଵାଦୂନି ମିଷ୍ଟକାନି ଚ
ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ମିଠା, ସ୍ଵାଦିଷ୍ଟ ପକାଳ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଦ୍ଯାନ୍ନାନାଵିଧଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ସୁମନୋହରମ୍
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ, ଯାହା ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ।
ନଵତିଂ ଚ ସହସ୍ରାଣି ହୁତ୍ଵାଽଽଜ୍ଯେନ ତିଲେନ ଚ
ଘି ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ନବତି ହଜାର ଆହୁତି ଦେଇ ହୋମ କରିବା ପରେ—
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାର୍ଚିତାନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାନ୍ନଵତିଲଡ୍ଡୁକାନ୍
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ନବତି ତିଳ ଲଡ୍ଡୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଏଵଂଵିଧଂ ଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏଭଳି ଉପବାସ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗସମନ୍ଵିତମ୍
ସୁନା ଶୃଙ୍ଗ ଥିବା ଏକ ହଜାର ଉତ୍ତମ ବଳଦ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିଶିଷ୍ଟସଂତତିକରଂ ପତିସୌଭାଗ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ଏହି ଉପବାସ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ପତିର ସଉଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ।
ଦାସତୁଲ୍ଯୋ ଭଵେତ୍ପୁତ୍ରୋ ଭର୍ତା ଚ ସ୍ଵଵଚସ୍କରଃ 4.16.
ପୁଅ ଦାସ ସମାନ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ପତି ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାମ କରେ।
ଭଵେଦ୍ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେଣ ପ୍ରାପ୍ତଜ୍ଞାନହରିସ୍ସ୍ମୃତିଃ
ଉପବାସର ଶକ୍ତିରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ ଏବଂ ବିସ୍ମୃତି ଦୂର ହୁଏ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ଵ୍ରତାନାଂ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶୃଣୁ ଵଦାମି ତେ
ମୋତେ ଶୁଣ, ସମସ୍ତ ଉପବାସ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଉପବାସ କଥା କହୁଛି।
ତଯା କୃତଂ ପ୍ରଥମତଃ କୃତ୍ଵାଽଗସ୍ତ୍ଯଂ ପୁରୋହିତମ୍
ସେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଉପବାସ କରିଥିଲେ, ଆଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ପୁରୋହିତ କରି।
ପୁରୋହିତଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଶ୍ରୁତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଯା ମୁନେ
ମୁନି, ବେଦର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
ରତିଶ୍ଚକାର ତଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୌତମସ୍ତତ୍ପୁରୋହିତଃ
ରତି ଭକ୍ତି ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ ଗୌତମ।
ମହାସଂଭୃତସଂଭାରା ଵସିଷ୍ଠସ୍ତତ୍ପୁରୋହିତଃ
ବହୁତ ବଡ଼ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ବସିଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ମହାସମ୍ଭୃତସମ୍ଭାରସ୍ତତ୍ପୁରୋଧା ବୃହସ୍ପତିଃ
ବିପୁଳ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ବୃହସ୍ପତି ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ହେଲେ।
ଅତିସଂଭୃତସଂଭାରୋ ମରୀଚିସ୍ତତ୍ପୁରୋହିତଃ ପୁଟାଞ୍ଜଲିଯୁତା ଦେଵୀ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରା
ଅତ୍ୟଧିକ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ମରୀଚି ପୁରୋହିତ ହେଲେ; ଦେବୀ ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଥିଲେ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ—
ଆଵଯୋରିଷ୍ଟଦେଵସ୍ଯ ଵ୍ରତାନାଂ ଚ ପରଂ ଵ୍ରତମ୍ 4.16.
ଆମର ପ୍ରିୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବ୍ରତ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇଷ୍ଟଂ ଦତ୍ତଂ ଶ୍ରୁତେଃ ପାଠଂ ତୀର୍ଥଂ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ପୂଜା କରିବା, ଦାନ ଦେବା, ବେଦ ପାଠ କରିବା, ଓ ପୃଥିବୀର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା—
ବହିରଭ୍ଯଂତରେ ଯସ୍ଯ ହରିସ୍ମୃତିରନୁକ୍ଷଣମ୍
ଯାହାଙ୍କର ମନ ଓ ବାହ୍ୟରେ ସବୁବେଳେ ହରିଙ୍କ ସ୍ମୃତି ରହିଥାଏ—
ତସ୍ଯ ପାଦାବ୍ଜରଜସା ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଵସୁନ୍ଧରା
ସେମାନଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳିରେ ପୃଥିବୀ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଏ।