ଵହ୍ନିସ୍ଵେଦଂ ଭ୍ରଷ୍ଟଭଙ୍ଗଂ ପକ୍ଵତୈଲଵିଶେଷକମ୍
ପୁଣି ଗରମ କରାଯାଇଥିବା, ଖରାପ ହୋଇଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ ପକା ତେଲରେ ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ,
ପିଣ୍ଡାରକମପକ୍ଵଂ ଚ ରମ୍ଭା ଫଲମପକ୍ଵକମ୍
କାଚା ପିଠା ଓ କାଚା କଦଳୀ ଫଳ,
ସଘୃତଂ ରୋଚନାଚୂର୍ଣଂ ସଘୃତଂ ଶୁଷ୍କଶର୍କରମ୍ 1.16.
ଘିଅ ସହିତ ରୋଚନା ଗୁଣ୍ଡ, ଏବଂ ଘିଅ ମିଶାଇଥିବା ଶୁଖିଲା ଚିନି,
ଦ୍ରଵ୍ଯାଣ୍ଯେତାନି ଗାନ୍ଧର୍ଵି ସଦ୍ଯଃ ଶ୍ଲେଷ୍ମହରାଣି ଚ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଗାନ୍ଧର୍ବୀ, ତୁରନ୍ତ ସ୍ଲେଷ୍ମା ଦୂର କରେ।
ଭୋଜନାନନ୍ତରଂ ସଦ୍ଯୋ ଗମନଂ ଧାଵନଂ ତଥା
ଖାଇବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିବା କିମ୍ବା ଦୌଡ଼ିବା,
ଵୃଦ୍ଧସ୍ତ୍ରୀଗମନଂ ଚୈଵ ମନଃସନ୍ତାପ ଏଵ ଚ
ବୃଦ୍ଧା ଜନନୀ ସହ ସଂଗ, ଏବଂ ମନର କ୍ଷୁଦ୍ରତା,
କଟୁ ଵାକ୍ଯଂ ଭଯଂ ଶୋକଃ କେଵଲଂ ଵାଯୁକାରଣମ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥା, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ—ଏହାମାନେ କେବଳ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।
ପକ୍ଵଂ ରମ୍ଭାଫଲଂ ଚୈଵ ସବୀଜଂ ଶର୍କରୋଦକମ୍
ପକା କଦଳୀ ଫଳ, ଚିନି ଓ ମଣ୍ଡି ସହିତ ପାଣି,
ମାହିଷଂ ଦଧି ମିଷ୍ଟଂ ଚ କେଵଲଂ ଵା ସଶର୍କରମ୍
ମହିଷୀ ଦହି, ମିଠା କିମ୍ବା କେବଳ ଚିନି ମିଶାଇଥିବା,
ପକ୍ଵତୈଲଵିଶେଷଂ ଚ ତିଲତୈଲଂ ଚ କେଵଲମ୍
ବିଶେଷ ପକା ତେଲ ଓ କେବଳ ତିଳ ତେଲ,
ଶୀତଲୋଷ୍ଣୋଦକସ୍ନାନଂ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଚନ୍ଦନଦ୍ରଵମ୍
ଢଣ୍ଡା କିମ୍ବା ଗରମ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ, ଭଲ ଭାବେ ଚନ୍ଦନ ଲେପ,
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ଵତ୍ସେ ସଦ୍ଯୋଵାଯୁପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ଏହା ବାୟୁକୁ ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରେ।
ଵ୍ଯାଧିସଂଘଶ୍ଚ କଥିତସ୍ତନ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ 1.16.
ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ଓ ତାହାର ଉପାୟମାନେ ମଧ୍ୟ କଥାଯାଇଛି।
ତନ୍ତ୍ରାଣ୍ଯେତାନି ସର୍ଵାଣି ଵ୍ଯାଧିକ୍ଷଯକରାଣି ଚ
ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାୟ ରୋଗ ଓ ତାହାର ନାଶକାରୀ।
ନ ଶକ୍ତଃ କଥିତୁଂ ସାଧ୍ଵି ଯଥାର୍ଥଂ ଵତ୍ସରେଣ ଚ
ହେ ସତୀ, ଏହାକୁ ବର୍ଷ ଭରି ମଧ୍ୟ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିପାରିବା ଯାଉଁନାହିଁ।
କେନ ରୋଗେଣ ତ୍ଵତ୍କାନ୍ତୋ ମୃତଃ କଥଯ ଶୋଭନେ
ତୁମର ପ୍ରିୟଜନ କେଉଁ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ? ମୋତେ କୁହ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ସୌତିରୁଵାଚ କଥାଂ କଥିତୁମାରେଭେ ସା ଗାନ୍ଧର୍ଵୀ ପ୍ରହର୍ଷିତା
ସୂତ କହିଲେ—ଗାନ୍ଧର୍ବୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ସଭାଯାଂ ଲଜ୍ଜିତଃ କାନ୍ତୋ ମମ ଵିପ୍ର ନିଶାମଯ
ମାଳାବତୀ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶୁଣ, ସଭାରେ ମୋର ପ୍ରିୟଜନ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତମପୂର୍ଵଂ ଚ ଶୁଭାଖ୍ଯାନଂ ମନୋହରମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆମେ ପ୍ରଥମେ ଶୁଣିଲୁ, ଏହା ଏକ ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଗଳ୍ପ, ପୂର୍ବେ କେବେ ଶୁଣାଯାଇନଥିଲା।
ଅଧୁନା ମତ୍ପ୍ରାଣକାନ୍ତଂ ଦେହି ଦେହି ଵିଚକ୍ଷଣ
ଏବେ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୋର ପ୍ରାଣର ଅତି ପ୍ରିୟଜନକୁ ମୋତେ ଦିଅ, ଦୟାକରି ମୋତେ ସେଉଁଠିକୁ ଦିଅ!
ମାଲାଵତୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପ୍ରରୂପୀ ଜନାର୍ଦନଃ
ମାଳାବତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଶୁଣିଲେ।
ସୌତିରୁଵାଚ ପରସ୍ପରଂ ଚ ସମ୍ଭାଷା ବଭୂଵ ତତ୍ର ସଂସଦି
ସୌତି କହିଲେ: ସେଠାରେ, ସେଇ ସଭାରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ମା ତଂ ବୁବୁଧିରେ ଦେଵାଃ ଶ୍ରୀହରିଂ ଵିପ୍ରରୂପିଣମ୍
ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସୁରାନ୍ସମ୍ବୋଧ୍ଯ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଵାଚା ମଧୁରଯା ଦ୍ଵିଜ
ଦେବତାମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧୁର କଥାରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ଯଯାଚେ ଜୀଵଦାନଂ ଚ ସ୍ଵାମିନଃ ଶୋକକର୍ଷିତା
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ସେ ନାରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଅଧୁନା କିମନୁଷ୍ଠାନମସ୍ଯ କାର୍ଯସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଏବେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ କଣ ଉଚିତ କରଣୀୟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ?
ଶପ୍ତୁକାମା ସୁରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସାଧ୍ଵୀ ତେଜସ୍ଵିନୀ ଵରା
ସେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ତେଜସ୍ବିନୀ ମହିଳା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ତୁତିଃ କୃତା ଚ ଯୁଷ୍ମାଭିଃ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପେ ହରେରପି
ତୁମେମାନେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ହରିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲ।
ବଭୂଵାକାଶଵାଣୀତି ପଶ୍ଚାଦ୍ଯାସ୍ଯତି କେଶଵ
ତାପରେ, ଆକାଶରୁ ଏକ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା: 'କେଶବ ପରେ ଆସିବେ।'
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ—