ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ କାଲକାଲୋ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁଃ ପରାତ୍ପରଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ସମୟର ମଧ୍ୟରେ ସମୟ, ମୃତ୍ୟୁର ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଉତ୍ତମ।
ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଂ ଚ ଭର୍ତ୍ତାରଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି କୃପାନିଧିଃ
ସେ କୃପାର ଧାମ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କାଲପୁରୁଷୋ ଵିରରାମ ଚ ଶୌନକ
ଏଭଳି କହି, କାଳପୁରୁଷ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଶୌନକ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ କସ୍ତେଽଧୁନା ଚ ସନ୍ଦେହସ୍ତଂ ପୃଚ୍ଛ କନ୍ଯକେ ଶୁଭେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଏବେ ତୁମର କଣ ସନ୍ଦେହ ଅଛି? ପଚାର, ହେ ଶୁଭ କନ୍ୟା।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହୃଷ୍ଟା ମାଲାଵତୀ ସତୀ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମାଳାବତୀ ଧର୍ମପରାୟଣ ଖୁସି ହେଲେ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ତତ୍କାରଣଂ ଚ ଵିଵିଧଂ ସର୍ଵଂ ଵେଦେ ନିରୂପିତମ୍
ମାଳାବତୀ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ବେଦରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଯତୋ ନ ସଞ୍ଚରେଦ୍ଵ୍ଯାଧିର୍ଦୁର୍ନିଵାରୋଽଶୁଭାଵହଃ
ଯାହାଠାରୁ ଦୁର୍ନିବାର ଓ ଅଶୁଭ ଦେଉଥିବା ରୋଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ।
ଯଦ୍ଯତ୍ପୃଷ୍ମପୃଷ୍ଟଂ ଵା ଜ୍ଞାତମଜ୍ଞାତମେଵ ଵା
ଯେଉଁଠି ପଚାରାଯାଏ କିମ୍ବା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ଜଣା ଓ ଅଜଣା, ଯାହା କିଛି ହେଉ।
ମାଲାଵତୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପ୍ରରୂପୀ ଜନାର୍ଦନଃ
ମାଳାବତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୁଣିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ଵେଦଵେଦାଂଗବୀଜସ୍ଯ ବୀଜଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣମୀଶ୍ଵରମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ମୂଳ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସେଇ ଇଶ୍ୱର।
ସ ଈଶଶ୍ଚତୁରୋ ଵେଦାନ୍ସସୃଜେ ମଙ୍ଗଲାଲଯାନ୍
ସେ ଭଗବାନ ଚାରିଟି ବେଦ, ଯେଉଁମାନେ ମଙ୍ଗଳର ଆଧାର, ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମାଥର୍ଵାଖ୍ଯାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵେଦାନ୍ପ୍ରଜାପତିଃ
ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ, ଅଥର୍ବ ନାମକ ବେଦମାନେ ଦେଖି, ପ୍ରଜାପତି—
କୃତ୍ଵା ତୁ ପଞ୍ଚମଂ ଵେଦଂ ଭାସ୍କରାଯ ଦଦୌ ଵିଭୁଃ 1.16.
ତାପରେ, ପଞ୍ଚମ ବେଦ ତିଆରି କରି, ସେ ଭଗବାନ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଭାସ୍କରଶ୍ଚ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯେଭ୍ଯ ଆଯୁର୍ଵେଦଂ ସ୍ଵସଂହିତାମ୍
ଭାସ୍କର ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେଠାରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ରଚିତ ଆୟୁର୍ବେଦ ଦେଲେ।
ତେଷାଂ ନାମାନି ଵିଦୁଷାଂ ତନ୍ତ୍ରାଣି ତତ୍କୃତାନି ଚ
ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ସେମାନେ ରଚିଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ଦିଵୋ ଦାସଃ କାଶୀରାଜୋଽଶ୍ଵିନୀସୁତୌ
ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଦିବୋ ଦାସ, କାଶୀରାଜ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କର ପୁଅମାନେ।
ଜାବାଲୋ ଜାଜଲିଃ ପୈଲଃ କରଥୋଽଗସ୍ତ୍ଯ ଏଵ ଚ
ଜାବାଲ, ଜାଜଲି, ପୈଳ, କରଥ ଏବଂ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ—
ଚିକିତ୍ସାତତ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନଂ ନାମ ତନ୍ତ୍ରଂ ମନୋହରମ୍
ଚିକିତ୍ସା ତତ୍ତ୍ୱର ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଚିକିତ୍ସାଦର୍ପଣଂ ନାମ ଦିଵୋଦାସଶ୍ଚକାର ସଃ
ଦିବୋଦାସ ଚିକିତ୍ସା ଦର୍ପଣ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଚିକିତ୍ସାସାରତନ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶ୍ରମଘ୍ନଂ ଚାଶ୍ଵିନୀସୁତୌ
ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦୁଇଜଣେ ଚିକିତ୍ସା ସାର ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରେ।
ଚକାର ସହଦେଵଶ୍ଚ ଵ୍ଯାଧିସିନ୍ଧୁଵିମର୍ଦନମ୍
ସହଦେବ ରୋଗର ସମୁଦ୍ରକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଚ୍ଯଵନୋ ଜୀଵଦାନଂ ଚ ଚକାର ଭଗଵାନୃଷିଃ
ଭଗବତୀ ଋଷି ଚ୍ୟବନ ଜୀବନ ଦାନ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵସାରଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୁତୋ ଜାବାଲସ୍ତନ୍ତ୍ରସାରକମ୍ 1.16.
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସର୍ବ ସାର ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଏବଂ ଜାବାଲ ତନ୍ତ୍ର ସାରକ ଲେଖିଥିଲେ।
ପୈଲୋ ନିଦାନଂ କରଥସ୍ତନ୍ତ୍ରଂ ସର୍ଵଧରଂ ପରମ୍
ପୈଳ ନିଦାନ ଏବଂ କରଥ ସର୍ବଧାର ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଚିକିତ୍ସାଶାସ୍ତ୍ରବୀଜାନି ତ ନ୍ତ୍ରାଣ୍ଯେତାନି ଷୋଡଶ
ଏହି ଷୋଳ ଗ୍ରନ୍ଥ ହେଉଛି ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ରର ମୂଳବୀଜ।
ମଥିତ୍ଵା ଜ୍ଞାନମନ୍ତ୍ରେଣୈଵାଯୁର୍ଵେଦପଯୋନିଧିମ୍
ଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆୟୁର୍ବେଦ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଥିଲାପରେ,
ଏତାନି କ୍ରମଶୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦିଵ୍ଯାଂ ଭାସ୍କରସଂହିତାମ୍
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ ଦେଖି, ଦିବ୍ୟ ଭାସ୍କର ସଂହିତା ରଚିତ ହେଲା।
ଵ୍ଯାଧେସ୍ତତ୍ତ୍ଵପରିଜ୍ଞାନଂ ଵେଦନାଯାଶ୍ଚ ନିଗ୍ରହଃ
ରୋଗର ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବେଦନାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା—
ଆଯୁର୍ଵେଦସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାତା ଚିକିତ୍ସାସୁ ଯଥାର୍ଥଵିତ୍
ଯିଏ ଆୟୁର୍ବେଦ କୁ ଜାଣିଛି ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାରେ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ରଖେ, ସେଇ ଏହାର ତତ୍ତ୍ୱବିଦ୍।
ଜନକଃ ସର୍ଵରୋଗାଣାଂ ଦୁର୍ଵାରୋ ଦାରୁଣୋ ଜ୍ଵରଃ
ସମସ୍ତ ରୋଗର ମୂଳ ହେଉଛି ଦୁର୍ଜୟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର।