ଯସ୍ଯ ସୃଷ୍ଟା ଚ ପ୍ରକୃତିର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାଦଯଃ
ଯାହାଠାରୁ ପ୍ରକୃତି, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି।
ଧ୍ଯାଯନ୍ତେ ତତ୍ପଦାମ୍ଭୋଜଂ ଯୋଗିନଶ୍ଚ ଵିଚକ୍ଷଣାଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଯୋଗୀମାନେ ସେଠି ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ଯଦ୍ଭଯାଦ୍ଵାତି ଵାତୋଽଯଂ ସୂର୍ଯ୍ଯସ୍ତପତି ଯଦ୍ଭଯାତ୍
ତାଙ୍କର ଭୟରେ ପବନ ବହେ, ତାଙ୍କର ଭୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପିବା କରେ।
ସଂହର୍ତ୍ତା ଶଙ୍କରଃ ସର୍ଵଜଗତାଂ ଯସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ନାଶକ ଶଙ୍କର, ତାଙ୍କର ଆଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ରାଶି ଚକ୍ରଂ ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରମନ୍ତି ଯସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ତାଙ୍କର ଆଦେଶରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନେ ରାଶିଚକ୍ରରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଚ ତରଵଃ ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ଫଲାନି ଚ
ତାଙ୍କର ଆଦେଶରେ ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧରେ।
ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଜଲାଧାରା ସର୍ଵାଧାରା ଵସୁନ୍ଧରା 1.15.
ତାଙ୍କର ଆଦେଶରେ ଜଳଧାରା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର ଭୂମି ଅଛି।
ସହସା ମୋହିତା ମାଯା ମାଯଯା ଯସ୍ଯ ସନ୍ତତମ୍
ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ହଠାତ୍ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଏ।
ଯସ୍ଯାନ୍ତଂ ନ ଵିଦୁର୍ଵେଦା ଵସ୍ତୂନାଂ ଭାଵଗା ଅପି
ଯାହାଙ୍କର ସେଷ କେଉଁଠି ଅଛି, ଏହା ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷର ସ୍ୱରୂପ ବୁଝନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ନାମ ଵିଧିର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସେଵତେ ସୁମହାନ୍ଵିରାଟ୍
ଯାହାଙ୍କର ନାମକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ବଡ଼ ଏବଂ ବିଶାଳ ଦେବତା, ସେବନ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ କାଲକାଲୋ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁଃ ପରାତ୍ପରଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ସମୟର ମଧ୍ୟରେ ସମୟ, ମୃତ୍ୟୁର ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଉତ୍ତମ।
ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଂ ଚ ଭର୍ତ୍ତାରଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି କୃପାନିଧିଃ
ସେ କୃପାର ଧାମ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କାଲପୁରୁଷୋ ଵିରରାମ ଚ ଶୌନକ
ଏଭଳି କହି, କାଳପୁରୁଷ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଶୌନକ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ କସ୍ତେଽଧୁନା ଚ ସନ୍ଦେହସ୍ତଂ ପୃଚ୍ଛ କନ୍ଯକେ ଶୁଭେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଏବେ ତୁମର କଣ ସନ୍ଦେହ ଅଛି? ପଚାର, ହେ ଶୁଭ କନ୍ୟା।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହୃଷ୍ଟା ମାଲାଵତୀ ସତୀ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମାଳାବତୀ ଧର୍ମପରାୟଣ ଖୁସି ହେଲେ।
ମାଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ତତ୍କାରଣଂ ଚ ଵିଵିଧଂ ସର୍ଵଂ ଵେଦେ ନିରୂପିତମ୍
ମାଳାବତୀ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ବେଦରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଯତୋ ନ ସଞ୍ଚରେଦ୍ଵ୍ଯାଧିର୍ଦୁର୍ନିଵାରୋଽଶୁଭାଵହଃ
ଯାହାଠାରୁ ଦୁର୍ନିବାର ଓ ଅଶୁଭ ଦେଉଥିବା ରୋଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ।
ଯଦ୍ଯତ୍ପୃଷ୍ମପୃଷ୍ଟଂ ଵା ଜ୍ଞାତମଜ୍ଞାତମେଵ ଵା
ଯେଉଁଠି ପଚାରାଯାଏ କିମ୍ବା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ଜଣା ଓ ଅଜଣା, ଯାହା କିଛି ହେଉ।
ମାଲାଵତୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପ୍ରରୂପୀ ଜନାର୍ଦନଃ
ମାଳାବତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୁଣିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ଵେଦଵେଦାଂଗବୀଜସ୍ଯ ବୀଜଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣମୀଶ୍ଵରମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ମୂଳ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସେଇ ଇଶ୍ୱର।
ସ ଈଶଶ୍ଚତୁରୋ ଵେଦାନ୍ସସୃଜେ ମଙ୍ଗଲାଲଯାନ୍
ସେ ଭଗବାନ ଚାରିଟି ବେଦ, ଯେଉଁମାନେ ମଙ୍ଗଳର ଆଧାର, ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମାଥର୍ଵାଖ୍ଯାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵେଦାନ୍ପ୍ରଜାପତିଃ
ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ, ଅଥର୍ବ ନାମକ ବେଦମାନେ ଦେଖି, ପ୍ରଜାପତି—
କୃତ୍ଵା ତୁ ପଞ୍ଚମଂ ଵେଦଂ ଭାସ୍କରାଯ ଦଦୌ ଵିଭୁଃ 1.16.
ତାପରେ, ପଞ୍ଚମ ବେଦ ତିଆରି କରି, ସେ ଭଗବାନ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଭାସ୍କରଶ୍ଚ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯେଭ୍ଯ ଆଯୁର୍ଵେଦଂ ସ୍ଵସଂହିତାମ୍
ଭାସ୍କର ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେଠାରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ରଚିତ ଆୟୁର୍ବେଦ ଦେଲେ।
ତେଷାଂ ନାମାନି ଵିଦୁଷାଂ ତନ୍ତ୍ରାଣି ତତ୍କୃତାନି ଚ
ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ସେମାନେ ରଚିଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ଦିଵୋ ଦାସଃ କାଶୀରାଜୋଽଶ୍ଵିନୀସୁତୌ
ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଦିବୋ ଦାସ, କାଶୀରାଜ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କର ପୁଅମାନେ।
ଜାବାଲୋ ଜାଜଲିଃ ପୈଲଃ କରଥୋଽଗସ୍ତ୍ଯ ଏଵ ଚ
ଜାବାଲ, ଜାଜଲି, ପୈଳ, କରଥ ଏବଂ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ—
ଚିକିତ୍ସାତତ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନଂ ନାମ ତନ୍ତ୍ରଂ ମନୋହରମ୍
ଚିକିତ୍ସା ତତ୍ତ୍ୱର ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଚିକିତ୍ସାଦର୍ପଣଂ ନାମ ଦିଵୋଦାସଶ୍ଚକାର ସଃ
ଦିବୋଦାସ ଚିକିତ୍ସା ଦର୍ପଣ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଚିକିତ୍ସାସାରତନ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶ୍ରମଘ୍ନଂ ଚାଶ୍ଵିନୀସୁତୌ
ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦୁଇଜଣେ ଚିକିତ୍ସା ସାର ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରେ।