ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର କନ୍ୟା, ଯିଏ ବିବେକରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ଗର୍ଭାଧାନ ସମୟରୁ ଏକ ଜୀବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆସନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ମାଳବତୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ପ୍ରିୟା, ମୁଁ ଜୀବନ୍ତ ଅଛି, ତଥାପି କିପରି ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ମୋଠାରୁ ନେଉଛ?" ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଅନେକ ତପସ୍ୟା କଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଆମେ—ମୁଁ, ମୋ ପୁଅମାନେ, ଓ ରୋଗମାନେ—ସମୟର ପ୍ରେରଣାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ। ତୁମେ ଧର୍ମସଭାରେ ଧର୍ମଜ୍ଞାନୀ, ମହାତ୍ମା ସମୟଙ୍କୁ ପଚାର।" ମାଳବତୀ ପୁନି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ନାରାୟଣଙ୍କର ଅଂଶ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ଜୀବନ୍ତ ଅଛି, ତଥାପି କିପରି ଆପଣ ମୋର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ନେଉଛନ୍ତି?" ତେବେ ସମୟର ପୁରୁଷ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଆମେ ସଦା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କରି ଏଠୁ ସେଠା ଘୁଞ୍ଚୁ। ସେଠାରୁ ପ୍ରକୃତି, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଯୋଗୀମାନେ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଭୟରୁ ବାୟୁ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭୟରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ବିଧ୍ଵଂସକାରୀ ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଗ୍ରହମାନେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ତାଙ୍କର ରାଶିରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଜଳଧାରା ଓ ଭୂମି—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର—ଅବସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କର ମାୟାର ଅବିରତ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋହିତ ହୁଏ। ଯାହାଙ୍କର ସୀମା ବେଦମାନେ ଓ ପ୍ରକୃତିତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସେବା କରନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମୟର ମଧ୍ୟ ସମୟ, ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ, ପରମରୁ ମଧ୍ୟ ପରମ। ସେଇ କୃପାମୟ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ଇଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।" ଏପରି କହି ସମୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ। ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ତୁମର ଆଉ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ଅଛି କି? ହେ ଶୁଭ୍ରା, ପଚାର।" ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମାଳବତୀ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ବେଦରେ ସମସ୍ତ କାରଣ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି। କୌଣସି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳକାରୀ ରୋଗ କେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ? ଯେଉଁପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରାଯିବ, ଯାହା ଜଣା ହେଉ କି ଅଜଣା, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତର ବେଦରେ ଅଛି।" ମାଳବତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ଜନାର୍ଦନ କହିଲେ, "ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗମାନେ ଯେଉଁଠିଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେହି ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ। ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଚାରିଟି ବେଦ—ଋକ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ, ଅଥର୍ବ—ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଜାପତି ସେଇ ବେଦମାନେକୁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ପଞ୍ଚମ ବେଦ ତିଆରି କରି, ପ୍ରଭୁ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଭାସ୍କର ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ବେଦ, ନିଜ ରଚିତ ଗ୍ରନ୍ଥ, ଦେଲେ। ସେଇ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କ ନାମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଧନ୍ବନ୍ତରି, ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକ; କାଶୀରାଜ; ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର; ଜବାଳ, ଜାଜଳି, ପୈଳ, କରଥ, ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟ—ଏହି ମହାନ୍ତମାନେ। 'ଚିକିତ୍ସାତତ୍ତ୍ୱ' ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ। ଦିବୋଦାସ 'ଚିକିତ୍ସାଦର୍ପଣ' ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ 'ଚିକିତ୍ସାସାର' ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚିଥିଲେ, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରେ।