ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ନାହିଁ—ଏଠି କୌଣସି ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ପତି ହେଉଛନ୍ତି କର୍ତ୍ତା, ଗ୍ରାହକ, ଶାସକ, ପୋଷକ ଏବଂ ରକ୍ଷକ। ଏକ ଉଚ୍ଚ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କନ୍ୟା, ଯିଏ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାପାଳନ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିମ୍ନ, ସେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସେବା କରେ। ମୁଁ ଉପବର୍ହଣଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏବଂ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କର ଝିଅ। ଆପଣ, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ କାଳକୁ ମାପିପାରନ୍ତି। ମାଳାବତୀଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣ ଜନେ ପ୍ରଥମେ ଧର୍ମପରାୟଣ ମାଳତୀ ମୃତ୍ୟୁର ଦୂତୀକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ସେଇ ମୃତ୍ୟୁକନ୍ୟା ହସୁଥିଲେ, ଛଅଟି ହାତ, ଶାନ୍ତ ମୁଖ, କରୁଣାମୟୀ ଏବଂ ମହାପତିବ୍ରତା। ସେଇ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ଦେଖିଲେ କାଳଙ୍କୁ, ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ସେଠାରେ ଛଅଟି ମୁହଁ, ସୋଳଟି ହାତ, ଚବିଶଟି ଆଖି ଥିଲା। ସେ ଦେଖିଲେ ଦେବମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ୱର କରିବା ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ। ତାଙ୍କ ମୁହଁ ହଳକା ହସରେ ଭରିଥିଲା, ଦୟାମୟ, ଜପମାଳା ଧରିଥିଲେ, ଦାନଦାତା ଭାବରେ। ପତିବ୍ରତା ମହିଳା ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅନେକ ଦୁର୍ଜୟ ରୋଗମାନେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ବଡ଼ ପାଦ, ଗାଢ଼ କଳା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଏକ ଦେବତା। ସେ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ନ୍ୟାୟ ଜାଣନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିଲେ, ଏବଂ ସେଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମର ଦେହରୂପେ ଅଛନ୍ତି। ଏମିତି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମାଳାବତୀ କୌଣସି ଭୟ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରଥମେ ଯମଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ କିପରି ମୋର ପତିଙ୍କୁ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ନେଉଛନ୍ତି?" ଯମ କହିଲେ, "ହେ ଧର୍ମପରାୟଣେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶ ବିନା ମୁଁ କାହାର ଜୀବନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେନି।" "ମୁଁ କାଳ, ମୃତ୍ୟୁକନ୍ୟା ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ ରୋଗ। ମୃତ୍ୟୁର କନ୍ୟା ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଣେ ଲୋକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ।" ତେବେ ମାଳାବତୀ ପଚାରିଲେ, "ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ, ଆପଣ କିପରି ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ମୋ ଠାରୁ ନେଉଛନ୍ତି?" ମୃତ୍ୟୁର କନ୍ୟା କହିଲେ, "ଅନେକ ତପସ୍ୟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ପତିବ୍ରତା ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବିନୀ ଓ ବିଶିଷ୍ଟା ଅଛନ୍ତି। ସେଇ ସମୟରେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗତି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। କାଳଙ୍କ ଚଳନାରେ, ମୁଁ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ରୋଗମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ। ଧର୍ମସଭାରେ କାଳଙ୍କୁ, ମହାତ୍ମା ଧର୍ମଜ୍ଞକୁ ପଚାର।" ତେବେ ମାଳାବତୀ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ, ଆପଣ କିପରି ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ମୋ ଠାରୁ ନେଉଛନ୍ତି?" ତେବେ କାଳଙ୍କ ରୂପ କହିଲେ, "ଆମେ ସଦାପି ଭ୍ରମଣ କରୁଛୁ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ପାଳନ କରୁଛୁ। ଯାହାଠାରୁ ପ୍ରକୃତି, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ। ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବାନ୍ ଯୋଗୀମାନେ ସେଇ ଏକଙ୍କ ଅର୍ବୁଦ ପଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ସେଠି ଭୟରେ ପବନ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପେ। ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଶକ, ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ କର୍ମ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଗ୍ରହମାନେ ତାଙ୍କର ରାଶିରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଜଳଧାରା ଓ ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ଅଛି। ତାଙ୍କ ମାୟାର ଅବିରତ ଶକ୍ତିରେ ସଂସାର ଏକାଏକି ମୋହିତ ହୋଇଯାଏ। ଯାହାର ଶେଷ ବେଦ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଜଗତର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯାହାଙ୍କ ନାମକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ମହାନ ଏବଂ ବିଶାଳ ଦେବତାମାନେ ସେବନ୍ତି।