ମୁଁ ଦେଖିଲି, ମୁଁ ନିଜେ ତେଲ ଲଗାଇ ଗଧା ଉପରେ ବସିଛି। ମୋ ଗାଁ ଲାଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଛି, ଲୋହା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଗହଣା ପରିଛି। ଭୂମି ଉପରେ ରାକ୍ତ ଛାଡ଼ି ରହିଛି, ତଥାପି ତାହା ଉପରେ ଜବା ଫୁଲ ଫୁଟିଛି। ଏକ ବିଧବା ଅନ୍ଧା ପାକା ଚୁଲ୍ ଖୋଲି ନାଚୁଛି, ତାହାର ନାକ କଟାଯାଇଛି। ଏକ ଶବଦାହ କୁଣ୍ଡ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ନାହିଁ, କେବଳ ରାକ୍ତ ରହିଛି। ଭୂମି ଉପରେ ପକ୍କା ତାଡ଼ ଫଳ ଏବଂ ହାଡ଼ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି। ଏକ ଲୁଣ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଗୋମୁଟିର ଡ଼େଉଁ ଦେଖିଲି। ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ଫୁଲଉଥିବା ଅଶୋକ ଓ କନେର ଗଛ। ମୁଁ ଦେଖିଲି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗୋଳ ଆକାଶରୁ ଭୂମି ଉପରେ ସିଧା ପଡ଼ିଯାଉଛି। ଏକ ବିକୃତ ମୁହଁ ଥିବା ନଙ୍ଗା ପୁରୁଷ ଦେଖିଲି। ଏକ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷୀୟା କନ୍ୟା ଉତ୍ତମ ପୋଶାକ ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିଲି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ରଜାଙ୍କୁ କହିଲି, “ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମର ଘର ଛାଡ଼ି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏକ ତପସ୍ୱୀ, ଏବଂ ଗୁରୁ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନେକ ଉଡ଼ୁଠିବା ଗୃଧ୍ର ଓ କାଉଁ ମୋତେ ସଦା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଛନ୍ତି। ତେଲ ଚାପିବା ଚକିରେ ଦେଇଥିବା ପରି ମୁଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରୁଛି। ମୋ ଘରରେ ଗାୟକମାନେ ନାଚୁଛନ୍ତି ଓ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି। ମୁଁ ଲୋକମାନେ ସହିତ ରତିକ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛି, ଚୁଲ୍ ଚୁଲ୍ ଗୁଞ୍ଜି ଯାଉଛି। ଖାଦ୍ୟ ଗୋଲା ଓ ଶବଦାହ କୁଣ୍ଡ ଶବ ଭରି ରହିଛି। କଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା ଚର୍ମ ପରି, ନଙ୍ଗା ଓ ଖୋଲା ଚୁଲ୍ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲି। କୌଣସି କଷ୍ଟକୁ ମୋ ମୁଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଦାଢ଼ି କାଟି ଦେଉନାହିଁ, ପ୍ରିୟ। ଚମଡ଼ା ରେ ତିଆରି ସ୍ୟାଣ୍ଡାଲ୍ ଏକ ଡ଼େଉଁ ଦେଖିଲି। ଏକ ଶୁଷ୍କ ଗଛ ପବନରେ ହେଲି ହେଲି ଦେଖିଲି। ଖପର ମାଳା ପବନ ଦ୍ୱାରା ବିକିରିତ ହେଉଛି। ଖୋଲା ଚୁଲ୍ ଥିବା ଭୂତପ୍ରେତ ଅଗ୍ନି ବମନ କରୁଛନ୍ତି। ଏକ ଜୀବ, ଏକ ଗଛ ଜଳି ଯାଉଛି, ଏକ ପୁରୁଷ ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୁଗୁଛି। ଘର, ପାହାଡ଼, ଗଛ ଏକାଏକି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଯାଉଛି। କୁକୁର ଓ ଶିଆଳ ମାନେ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଉଲ୍ଲାସ କରୁଛନ୍ତି। ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ, ପାଦ ଉପରକୁ, ଖୋଲା ଚୁଲ୍ ଓ ନଙ୍ଗା ଅବସ୍ଥାରେ ଦିଗ୍ ଦିଗ୍ ଦେଖୁଛି। ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଏଇ ଗ୍ରାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଅଶ୍ରୁ ଓ ବିଚିତ୍ର ଚିତ୍କାର ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେବ। ରଜାଙ୍କର ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭାଗିପଡ଼ି ଯାଉଛି। ମନୋରମା କହିଲେ: “ଓ ଜୀବନ ର ନାଥ, ଜୀବନଠାରୁ ମହାନ, ଶୁଣ, ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ।” ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ଅଟୁଟ। ସେ କହିଛନ୍ତି: “ମୁଁ ପୃଥିବୀରୁ ଏକୋଇଁ ଥର ରାଜାମାନେକୁ ଦୂର କରିବି।” ତୁମେ ଅପରାଧୀ ରାବଣଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ନିଜକୁ ବୀର ଭାବୁଛ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ କିଏ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବ, ଯେ ଧର୍ମ ର ପାଳନ କରେନାହିଁ? ଧର୍ମ ସଦା ସଦ୍ ଓ ଅସଦ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ। ଯେଉଁ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଖରେ ପୁତ୍ର, ଜନାନୀ ଓ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଅଛି, ସେ ନିଜର ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ପାଇଥିବା। ଏହି ପୃଥିବୀର ପଣ୍ଡିତମାନେ, ଓ ଭାରତ, ସଂସାରକୁ ସ୍୵ପ୍ନ ଭଳି ଦେଖନ୍ତି। ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ତୁମେ ଭୁଲିଯାଇଛ। ସୁଖ ଚାହି, ତୁମେ ଶିକାର କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲା ଓ ଦ୍ୱିଜ ମୁନିଙ୍କର ଆଶ୍ରମରେ ରହିଥିଲା।