ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନକୁ କୃଷ୍ଣ ମହାପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ତାହାକୁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେହି ଅମୂଲ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଆଜି ଏହି କଥାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗିକ ଅଟୁଟ ରୂପେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛି। ଏଠି, ଏକ ଦିନ ଚିନ୍ତାମଣି ଗାୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରି ଏକ ମହିଳା ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ, ରାଜା ଏକ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ବଧ କରି, ନିଜ ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଯେତେବେଳେ ରେଣୁକାଙ୍କୁ ଶୁଣିଲେ, ସେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ନିୟୋଜିତ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଏଠିକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଅଚେତନ ହୋଇପଡି, ପରେ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଉ କାନ୍ଦିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଭୃଗୁ ମହାର୍ଷି ପୁଷ୍କର କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଏଠିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ଓ ମାଆଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଦେଖି, ରାମ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେ ଗଭୀର ଶୋକରେ, “ହେ ପିତା! ହେ ମା!” ବୋଲି ବିଳାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ରେଣୁକା, ନିଜ ପୁଅ ରାମକୁ ବାହୁଡି ଧରି, ନିଜ ଛାତିରେ ଲାଗିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ରାମ, ମୋ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସନ୍ତାନ, ତୁମକୁ ଛାଡି କେଉଁଠି ଯିବି? ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଶିଶୁ, ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣ। ଘରେ ଖୁସିରେ ରୁହ, ଏବଂ ନିତ୍ୟ ତପସ୍ୟା କର।” କିନ୍ତୁ ରାମ ମାଆଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏକ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଗ୍ରହଣ କଲେ—“ମୁଁ କର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ନାମକ ନିମ୍ନ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ସହଜରେ ବଧ କରିବି।” ଏହା କହି, ସେ ପୁନିପୁନି ମାଆଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଳାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ରାମ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ମହାମୂର୍ଖ ଶତ୍ରୁକୁ ନ ମାରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ରୌରବ ନାମକ ନରକକୁ ଯିବ। ଯେଉଁଠି ସଦା ଆଳସ୍ୟ, ନିନ୍ଦା କରିବା, ଏବଂ କଠୋର କଥା କହିବା ଅଛି—ଏମିତି ଲୋକ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ନେଇଥିବା ଓ ସେମାନେଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ହଟାଇଦେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଁ ଛାଡିବି ନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ, ଭୃଗୁ ନିଜେ ଏଠିକୁ ଆସିଲେ। ରେଣୁକା ଓ ରାମ, ଦୁହେଁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ। ଭୃଗୁ କହିଲେ, “ହେ ସନ୍ତାନ, ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଜଳର ଫେଣ ସମାନ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କର, ସେ ନିଜେ ସତ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟର ବୀଜ। ଯାହା ହେବାକୁ ଥିବ, ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିଥାଏ; ଯାହା ହେବ, ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ। ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ—ସବୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ମାୟାର ବୀଜ ଓ ମାୟାବୀଙ୍କ ଦେହ ପଞ୍ଚଭୂତ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ଭୋକ, ନିଦ୍ରା, ଦୟା, ଶାନ୍ତି, ଧୈର୍ୟ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଭଳି ଗୁଣମାନେ—ବୁଦ୍ଧି ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏକ ରାଜାଙ୍କ ସେବକ ସମାନ। କିଏ କାହାର ପିତା, କିଏ କାହାର ପୁଅ? ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କାନ୍ଦନ୍ତି ନାହାନ୍ତି; ଏଉଁଥିରେ ତୁମେ କାନ୍ଦନ୍ତୁ ନାହିଁ, ପୁଅ। ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମୀୟମାନେ କିଛି ଚିହ୍ନ କିମ୍ବା ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ କାନ୍ଦନ୍ତି, ଭୂମି ତାହାର ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ଯଥା ହାଡ଼ ଓ ମାଂସକୁ ନେଇଯାଏ। ଜଳୀୟ ଅଂଶ ଜଳକୁ ଫେରିଯାଏ, ଶୂନ୍ୟ ଅଂଶ ଆକାଶକୁ। ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତରେ ଲୟ ହୁଏ; କାନ୍ଦିଲେ କି ଉପକାର? ଯାହା ବେଦରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା, ତାହା ପରଲୋକ ପାଇଁ କର।" ଭୃଗୁଙ୍କ ଏହି ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ଶୋକ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହିବେଳେ, ରେଣୁକା କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବେ ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କ ପଛରେ ଯିବି। ଏହି ଚତୁର୍ଥ ଦିନ, ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ। ଏଠି କେଉଁ ନିୟମ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ? ମୋତେ କହ, ବେଦବିଦ୍ୟାର ଶିରୋମଣି।” ଭୃଗୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ, ଭାର୍ୟା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସମ୍ପର୍କରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପବିତ୍ର। ଦେବ ଓ ପିତୃ ଦେଉଁଥିବା କ୍ରିୟା ପାଇଁ ସେହିପରି ପବିତ୍ର ନୁହେଁ। ଯେପରି ସାପଧରିବା ଲୋକ ସାପକୁ ତାଙ୍କ ଗୁହାରୁ ଜୋରଦାର ଭାବରେ ଟାଣିବା, ସେପରି ଭାର୍ୟା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ଚିରକାଳ, ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।” ଏଭଳି ଭୃଗୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଓ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଏହି ପରିବାରର ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେଲା।