ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାଳି ଋଷିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଖିଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ଯାହାରେ ହୋମ କାଠ, କୁଶା ଘାସ, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ରଖାଯାଇଛି । ଶିଷ୍ୟମାନେ ଏଠି ଭିଡ଼ ହୋଇ ଥିଲେ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ ଚମଚ ଥିଲା । ସମସ୍ତେ ଗଛ ଚାଲା ଡେଉଁ ଜାମା ପିନ୍ଧି, ଜଟା ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଥିଲେ । ଏଠି ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନାରୀ ଥିଲେ, ଯାହାର ରୂପ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ଲାଲ ଦଳ ଦୃଷ୍ଟି ଫୁଲ ମାନଙ୍କ ପରି । ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ ଧନର ଆଶ୍ରୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା, ମନେ ହେଲା ଏହି ନାରୀ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା ନିଜେ । କାଳର ଜାଲରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଋଷିଙ୍କୁ ଗାଁ ମାଗିଲେ । ଭାଗ୍ୟବାନ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା, ଦ୍ୱିଜ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ଋଷି କହିଲେ: ପାପରୁ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ଭୟ ଆଣେ । ପାପ ହେଲେ, ନରକ ଭୋଗ କରି, ଜୀବ ଦୁଃଖଦ ଜନ୍ମ ପାଇଥାଏ । ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ସଦା ଶୁଭ କର୍ମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି । ଏଠି ମାଁ, ପିତା ଓ ପୁଅ ଏହି ଶେଷକୁ ଆଣନ୍ତି । ଭକ୍ତିର ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଚିକିତ୍ସକ ଦୂର କରନ୍ତି । ବିଶ୍ୱର ପୋଷକ ଭଗବାନ ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ଦୟା କରି ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ କଦାଚିତ୍ ମୋହ ଦେଇ ନାହିଁ, ବିବେକ ଉଠାଇ ନାହିଁ । ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ: ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ନାଥ, ଦୟାବାନ, ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତ, ମୋତେ ଦୟା କର । ଦାତାମାନେ ପାଇଁ ଭାରତବର୍ଷରେ କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ । ତୁମ ଭ୍ରୌ ଭଙ୍ଗରେ, ତୁମ ତପର ଧନ, ତୁମ ତପସ୍ୟାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତାରେ ସମସ୍ତ କିଛି ସମ୍ଭବ । ଋଷି କହିଲେ: ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିପରି ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇପାରିବି? ଏହି ଗାଁ କୃଷ୍ଣ ଗୋଲୋକରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଇଚ୍ଛା-ପୂର୍ଣ୍ଣ କାମଧେନୁ ଗୋଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏବଂ ତିନି ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ । ମୁଁ, ମୂର୍ଖ କୃଷକ, ପ୍ରଶଂସାରେ ଉଠିଥିବା ମୂର୍ଖ ନୁହେଁ । ଘରକୁ ଯାଅ, ଘରକୁ ଯାଅ; ମୋ ରୋଷ ବଢ଼ାଇବା ନୁହେଁ । ଋଷିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଯାଇଲେ, ରାଗରେ ତାଙ୍କ ଠୋକା ଫିଁସିଉଁ । ତାପରେ ରାଜା କପିଳ ଋଷିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ, କାନ୍ଦିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କାନ୍ଦିବା ଦେଖି, ସୁରଭି କାମଧେନୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ । ସୁରଭି କହିଲେ: ଶାସକ, ରକ୍ଷକ, ଦାତା ସେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ରାଜାକୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ଦେବା । ନହିଁ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମ ଗୃହ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ । "କାହିଁକି ତୁମେ କାନ୍ଦୁଛ, ଜ୍ଞାନୀ, ମୋହରେ ମନ ବିଭ୍ରାନ୍ତ?" "କିଏ ମୋତେ, କିଏ ତୁମେ? କାଳର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କଣ ସମ୍ପର୍କ?" "ମନ ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ—କିଏ ନିଜ, କିଏ ଅନ୍ୟ।" ଏହିପରି କହି, କାମଧେନୁ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । କପିଳଙ୍କ ମୁଁହରୁ ତିରିଶ ମିଲିଅନ୍ ତଳବାହି ଯୋଧା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ସୁରଭିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକ ଶତ କୋଟି ଧନୁର୍ଧର ଯୋଧା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ସେ ଚେଷ୍ଟରୁ ତିରିଶ ମିଲିଅନ୍ ବଣ୍ଡା ଧାରୀ ଯୋଧା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ପାଦ ତଳରୁ ହଜାର ଶଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଗୁପ୍ତ ଅଂଗରୁ ତିରିଶ ମିଲିଅନ୍ ଅବନ୍ଧ୍ୟ ଜନଜାତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଏପରି ଭାବେ, କାମଧେନୁ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ସେନାମାନେ ଦେଇ, କହିଲେ: "ସେନାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ, ତୁମେ ଯିଉ ନାହିଁ ।