ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦେଖିଲେ, "ତୁମେ ଏବେ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ତୁମ ଗନ୍ଧର୍ବୀ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କର।" ସେଉଁଠି ଅନୁଗ୍ରହ କରି କହିଲେ, "ହେ ପୁତ୍ର, ବିପଦ ବିନା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେଉ ମହାନତା ଆସେ ନାହିଁ।" ଏହିପରି କହି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୁଷ୍କରରୁ ନିଜ ନିବାସକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୂଳାଧାର, ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ, ମଣିପୂର, ଅନାହତ, ଇଡା, ସୁଷୁମ୍ନା, ମେଧା, ପିଙ୍ଗଳା—ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣବାହିନୀ ନାଡ଼ୀ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନବିକାଶକାରୀ ମନୋନାଡ଼ୀ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ଏହି ଷୋଳହ ନାଡ଼ୀ ଏବଂ ହଂସକୁ ଭେଦ କରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପରମାତ୍ମା ସହିତ ଏକତ୍ର କଲେ। ତାପରେ ସେ ଦୁର୍ଲଭ ତିନି-ତାରିଆ ବୀଣାକୁ ବାୟା କାନ୍ଧରେ ରଖି, ବେଦମୂଳ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ମୁଣ୍ଡକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଏବଂ ପାଦକୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ରଖି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ରାଜା ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ବିଷାଦରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ପଚାଶି ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ରାନୀ ଥିଲେ ମାଳାବତୀ, ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମକୁ ଅଂକଳାଇ ଧରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ବିଳାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମାଳାବତୀ କହିଲେ, "ହେ ବନ୍ଧୁ, ମୋତେ ଏକ ଦର୍ଶନ ଦିଅ, କାରଣ ମୁଁ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ବୁଡ଼ିଯାଇଛି।" ସେ ସ୍ମୃତି କରିଲେ, ଚନ୍ଦନବନର ମଧୁର ପରିବେଶ, ଶୋଭାୟମାନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ସାନ୍ନିଧ୍ୟର ସ୍ଥାନରେ, ଚନ୍ଦନ ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନବନ ମଧ୍ୟରେ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ରମ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ଏବଂ ନଦୀକୂଳରେ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟବନରେ, ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ବସିଥିଲେ। ତାଳକାଳୀନ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଗୁପ୍ତ ଖେଳ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଏକଥର ମୋତେ ଅମୃତସ୍ବାଦୀ କଥାରେ ଭିଜାଇଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ ମାଳାବତୀ କହିଲେ, "ସଦ୍ସଙ୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତିଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ବିୟୋଗ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ବେଶି ଦୁଃଖ ଦିଏ। ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଯେଉଁଠି, ସନ୍ତାନ ହାରାଇବା ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପୀଡାଦାୟକ।" "ଶୋଇବା, ଖାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା, ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା କିମ୍ବା ଜାଗିବା—ଯେଉଁ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ, ନାରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଯାନ୍ତି। ମୋ ସ୍ୱାମୀ ବିନା ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ।" ଏପରି କହି, ଦିଗପାଳମାନେ, ଧର୍ମ ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ଚିତ୍ରରଥଙ୍କ କନ୍ୟା ମାଳାବତୀ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମକୁ ଅଂକଳାଇ ଧରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ପ୍ରଭାତେ ସେ ହୁଷ୍ମ ହେଲେ, ଏବଂ ପୁନି ପୁନି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମାଳାବତୀ କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ—ପ୍ରଭୁ, ତେବେ କେମିତି ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁ?" "ତୁମ ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ଏହି ସ୍ୱାମୀ, ମୁଁ ସ୍ତ୍ରୀ, ଏହା ମୋର—ଏହି ଭାବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ମୋର ପ୍ରିୟତମ, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା। ପ୍ରଭୁ, କିଏ କାହାର ସ୍ୱାମୀ, କିଏ କାହାର ପୁତ୍ର, କିଏ କାହାର ପ୍ରିୟ? କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି କିମ୍ବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତି।" "ସଂଯୋଗରେ ଚରମ ଆନନ୍ଦ, ବିୟୋଗରେ ଜୀବନର ଦୁଃଖ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଭୋଗବସ୍ତୁ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲୋକମାନେ ଅନିତ୍ୟ। ଏହିପରି ଦୁଃଖଦାୟକ ଜଗତରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଏହି ଅତି ଆକାଂକ୍ଷିତ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।