ଏହି କଥାରେ, ଜୀବନର ଆଶା, ପତ୍ନୀ, ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଧନ-ସଂପଦ କେବଳ ତାକୁ ମିଳେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିର ତୀର ମନରେ ଉଦିତ ହୋଇନାହିଁ। ଯେଉଁ ପିତାଙ୍କ ପୁଅ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ଏକ ଏମିତି ପୁଅ ଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ—ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ। କିନ୍ତୁ ଆମ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପାଇଁ ବହୁଳ ଧନ ସଂପଦ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ପିତା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ କହିଲେ—“ପୁଅ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାୟିତ୍ୱ ଚୟନ କର।” ଏହି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି, ବଡ଼ ଯୋଗ, ଜ୍ଞାନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଜୟ—ସମସ୍ତ ପାଇଁ ମନ ରୁ ଇଛା କରିପାରିବା। ଶଙ୍କରଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଗଳା, ଓଠ ଓ ଜିଭା ଶୁଖି ଗଲା। ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ କହିଲେ—“ଯଦି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିର ଇଛା ନଥିବା, ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମ ପଦ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ସମାନ। ଓ ଶିବ, ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ, ଅମରତ୍ୱ, ଯୋଗି ସିଦ୍ଧି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସହ ସମୀପତ୍ୱ, ଆଇଶ୍ୱର୍ୟ, ବା ଏକତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରତି ଶାଶ୍ୱତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦାସ ହେବାର ପଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଓ କଳ୍ପତରୁ, ମୋତେ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଅ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଦାସ ହେବା। ଯଦି ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଉନାହିଁ, ଓ ଶମ୍ଭୁ, ତେଣୁ ମୁଁ ଅପରାଧୀ ହେବି।” ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୟାର ସାଗର ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଶ୍ରୀ ଶଂକର କହିଲେ—“ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧର୍ମିକ, ସଦା ଯୁବକ ଓ ଦୃଢ଼ ହେଉ। ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ସୁନ୍ଦର, ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତା ହେଉ।” ଏହିପରି କହି, ଶଂକର ତାଙ୍କ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରି, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଫୁଟିଗଲା। ଏହି ବୟସ୍କ ଜନନୀ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଶୁଭ ଦିନରେ, ସେ ପୁଅର ଉପନୟନ କ୍ରିୟା କରାଗଲା; ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା ଉପବର୍ହଣ। ସୌତି କହିଲେ—ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ ଦେଲେ। କ୍ରମେ ଉପବର୍ହଣ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ମନ୍ତ୍ର ଲାଭ କଲେ। ଏକ ଦିନ, ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ କୂଳରେ, ସେ ଯୁବାବସ୍ଥାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରି, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ମହିଳାମାନେ ଉପବର୍ହଣ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ନିଜ ପତି ଭାବେ ଚୟନ କଲେ। ଉପବର୍ହଣ, ଯୁବା ଏବଂ ସଦା ଯୁବକ ରହି, ସେମାନେକୁ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପରେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦିନ ରାତି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ କଲେ। ଏକ ଦିନ, ଉପବର୍ହଣ ରମ୍ଭାଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଉରୁ ଦୋହା ଦେଖି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଗୀତ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ଓ ସଭା ଭୂମିରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ କହାଗଲା—“ତୁମେ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ନିଅ, ତୁମର ଗନ୍ଧର୍ବୀ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କର।” କାରଣ, ବିପଦ ବିନା, ପୁଅ, ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟେ ମହାନ ହେବା ନାହିଁ। ଏହିପରି କହି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୁଷ୍କରରୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାପରେ ମୂଳାଧାର, ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ, ମଣିପୁର, ଅନାହତ, ଇଡା, ସୁଷୁମ୍ନା, ମେଧା, ପିଙ୍ଗଲା—ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣବାହି ନାଡି, ବିଶୁଦ୍ଧା, ନିରୁଦ୍ଧା, ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ନାଡି, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା ନାଡି—ଏହି ଶୋଳ ନାଡି ଓ ହଂସକୁ ଭେଦି, ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପରମାତ୍ମା ସହ ଏକତ୍ୱ କରି ରହିଲେ। ତାପରେ, ତିନି ତାର ଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ବୀଣାଟିକୁ ନିଜ ବାମ କାନ୍ଧରେ ରଖିଲେ।