ପ୍ରତିଦିନ ଶତମୁଠି ପୁଷ୍ପ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ପୂଜାରେ ଅର୍ପିତ ହେବା ଉଚିତ। ଛଅ ମାସ ଧରି ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ନ ଦାନ, ପଞ୍ଚ ମାସ ଫଳ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଆହାର ଦିଆଯିବା ଚାହିଁଦି। ଦିନ ଓ ରାତି, ଶତ ମଣିମୟ ଦୀପ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ମରଣ, ସ୍ତୁତି, କ୍ରୀଡ଼ା, ଦର୍ଶନ ଓ ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଉପବାସୀ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ କାମମୟ ସଂଗ କୁ ଛାଡିବା ଦରକାର। ତିନି ଶତ ଷାଠି ପୋଷାକ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ଶତ ଷାଠି ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର। ଏତିକି ନୁହେଁ, ଏତେ ହିଁ ସଂଖ୍ୟାର ସୁନା ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଚାହିଁଦି। ଉପବାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଦିନେ ଆଉ ଏକ ଦାନ ବିଷୟରେ କୁହିବି। ଏହି ଉପବାସର ଫଳରେ ହରି ସମାନ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଏ ଜନ୍ମ ନେବେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଏହିଁ ଉପବାସ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣର ମୂଳ ହୁଏ। "ତୁମେ ଧର୍ମଶୀଳ ସନ୍ତାନ ପାଇବେ," ବୋଲି କହି ସେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାରାୟଣ କହିଲେ—ପୁନି, ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କୁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଉପବାସ ଉପାଖ୍ୟାନ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ଶ୍ରୀପାର୍ବତୀ କହିଲେ: "ମୋତେ ଏହି କଥା ଆଉ ଖୋଲି କହ, କିଏ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଉପବାସ ପ୍ରକାଶ କଲେ?" ଏହି ଉପବାସର ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ହେଉଛି: ମନୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଶତରୂପା, ସନ୍ତାନ ଶୋକରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜଗତର ଧାରକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୁ, ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ କଣ? ଜନ୍ମ, ସ୍ଵାମିତ୍ୱ, ସମ୍ପତ୍ତି—ସନ୍ତାନ ବିନା ସବୁ ଅର୍ଥହୀନ। ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନର ଫଳ ପରଜନ୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଝିଅ ମଧ୍ୟ ପୁଅର ମୁହଁ ଦେଖିଲେ ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ମୁଁ ତପଃକ୍ଳେଶରେ ପୀଡ଼ିତ, ମୋତେ ସନ୍ତାନ ପାଇବା ଉପାୟ କୁହ। ପୁଅ ବିନା ଜ୍ଞାନୀ ଜଣେ ନିଜ ମୁହଁ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ, ତାହା ଅଶୁଭ। ନାହିଁ କୁହିଲେ, ମୁଁ ବିଷ ଖାଇବି କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି।" ଏପରି କହି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କାନ୍ଦିଲେ। ତାହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ଏହି ଉପବାସ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିର ମୂଳ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଏହି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପବାସ ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତାରିଖରେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପବାସଟି ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ପାଳନ କରିବା ଦରକାର ଓ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରେ। କାଣ୍ବ କଳ୍ପରେ ଯେପରି ଶିଖାଯାଇଛି, ଏହି ଉପବାସ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଶତରୂପା ସେଇ ଉତ୍ତମ ଉପବାସ କଲେ। ଉପବାସ କରି, ଦେୱହୂତି ଏକ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଏ ପାଇଲେ। ଅରୁନ୍ଧତୀ ଏହି ଉପବାସ କରି, ଶକ୍ତିଙ୍କ ଶୁଭ ପୁଏ ପାଇଲେ। ଅଦିତି ଏହି ଉପବାସ କରି, ଭଗବାନ ବାମନଙ୍କୁ ପୁଏ ଭାବେ ପାଇଲେ। ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହି ଉପବାସ କରି ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ପୁଏ ଭାବେ ପାଇଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହି ଉତ୍ତମ ଉପବାସ କରି ମନୁଙ୍କୁ ପୁଏ ଭାବେ ପାଇଲେ। ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହି ଉପବାସ କରି ପୁଏ ପାଇଲେ। ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହି ଉପବାସ କରି ଦୈତ୍ୟଗୁରୁ ପୁଏ ପାଇଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପବାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପବାସ ବିଷୟରେ କୁହିଲି। ଏହି ଉପବାସ ରାଜନୀୟ ପତ୍ନୀମାନେ, ଦେବୀମାନେ ସହଜରେ କରିପାରନ୍ତି ଓ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଖ ଦେଏ। ଏହି ଉପବାସର ଶକ୍ତିରେ ଗୋପୀଙ୍କ ନାୟକ ଭଗବାନ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରି କହି, ଶଂକର ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ନାରଦ। ଏହିପରି ଭାବେ, ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ତୃତୀୟ ଖଣ୍ଡ, ଗଣପତି ଖଣ୍ଡରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ବାଦରେ 'ପୁଣ୍ୟ ଉପବାସର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହୁଏ।