ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ବିଶେଷ ବ୍ରତ ଓ ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବ୍ରତରେ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ ପ୍ରଦାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ହଜାର ହଜାର ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ନାଭି, ହଜାର ରଥଚକ୍ର, ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସୁନାର କଦଳୀ ଥମ୍ଭ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଭିତରେ ଅଖଣ୍ଡ ଓ ନିର୍ମଳ ହଜାର ହଜାର ପତ୍ର ଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦିଆଯିବାକୁ ଉଚିତ। ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ହଜାରଟି ଖଜୁରିଆ ପକ୍ଷୀ, ହଜାର ରାଜହଂସ ଓ ହଜାର ଗଜପତି ହାତୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତର ଅଂଶ ଭାବେ ଦିଆଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଶ୍ରୀନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବାକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସୁନାର ଛତା, ନିର୍ମଳ ମାଳତୀ ଫୁଲ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି ଓ ରତ୍ନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଧାନ ମଣିର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟିକି ବିଶୁଦ୍ଧ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଭଳି ପ୍ରଭାସମ୍ପନ୍ନ ଓ କୋରାଲ ଭଳି ରଙ୍ଗର ହଜାର ମଣି ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଦ୍ମରାଗ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସହିତ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ନଡିଆ, ବିଜୁରି ଓ ଶ୍ରୀଫଳ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସଙ୍ଗୀତ ବାଦ୍ୟ, ବିଶେଷକରି କାଂସ୍ୟ ଝାଞ୍ଜ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ। ଖିର, ପିଠା, ଘିଅ, ଓ ଚିନି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ମିଠା ଭୋଗ ଦିଆଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଶତାଧିକ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସହିତ ରୁଚିକର ଓ ମିଠା ଭୋଜ୍ୟ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଓ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିଦିନ ଶତ ମুঠି ଫୁଲ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଓ ପାଞ୍ଚ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦିଆଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଦିନ ଓ ରାତି ଭରି ଶତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦୀପ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ମରଣ, ସ୍ତୁତି, କ୍ରୀଡ଼ା, ଦର୍ଶନ ଓ ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ବ୍ରତୀ ଜନେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ କାମସମ୍ପର୍କ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ତିନିଶହ ସଠି ଜୋଡ଼ା ପୋଶାକ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ଲକ୍ଷ ଛଠି ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ସେଇପରି ସମାନ ସଂଖ୍ୟକ ସୁନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷ ଦିନରେ ଆଉ ଏକ ଦାନ ବିଷୟରେ କୁହିବି ବୋଲି ମୁଁ କହିଛି। ଏହି ବ୍ରତର ଫଳରେ, ହରି ସମାନ ଏବଂ ତିନିଭୁବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବେ। ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ସିଦ୍ଧିର ବୀଜ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। "ତୁମେ ଧର୍ମଶୀଳ ପୁତ୍ର ପାଇବେ," ବୋଲି କହି ସେ ନିରବ ହୋଇଗଲେ। ଏହିପରେ ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ—ପୁନି, ସେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ମଙ୍ଗଳମୟ ବ୍ରତ କଥା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ଶ୍ରୀ ପାର୍ବତୀ କହିଲେ, "ଏହି ବ୍ରତ କଥା କିଏ ପ୍ରଥମେ କହିଥିଲେ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।" ଏହି ବ୍ରତର ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା ଏବେ କୁହୁଛି—ମନୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଶତରୂପା, ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦୁଃଖରେ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱର ଧାରକ, ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଓ ମୂଳ ତଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମୋତେ କୁହ, ମୋ ସନ୍ତାନ ଦୁଃଖ କିପରି ଦୂର ହେବ?" "ଓ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଜନ୍ମ, ଶାସନ ଓ ଧନ—ସମସ୍ତ କିଛି ପୁତ୍ର ବିନା ଅର୍ଥହୀନ। ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହା ପରଜନ୍ମରେ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। କୌଣସି ଜନନୀ ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମୁଖ ଦେଖିଲେ, ସେ ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ। ମୁଁ କିପରି ପୁତ୍ର ପାଇପାରିବି, ମୋ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି, ଏହାର ଉପାୟ କୁହ।" ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ବ୍ରତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ବିଧି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଲା।