ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଶୌନକ ଋଷି ଜିଜ୍ଞାସା କରିଲେ—“ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାଗ୍ୟବାନ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାଙ୍କର ନାମ କଣ? ସେମାନେ କେଉଁ ବଂଶର?” ତାପରେ ସୂତି ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, “ଏକ ମହାତପସ୍ବୀ ହିମାଳୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ତପସ୍ବୀ ଏତେ ତେଜସ୍ବୀ ଥିଲେ, ଯେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଧର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସେ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବର ଦିଆଗଲା—ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ପ୍ରକୃତିରୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହେବା, ସେ ନିଜେ ଆକାଶବାଣୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ଏବଂ ସେ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବଜଙ୍କର ମନସ୍ପୁତ କନ୍ୟା ଦେଲେ। ଏହି କନ୍ୟାକୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ। କଳ୍ୟାଣମିତ୍ରା, ମାତାକୁ ଛାଡି, ଏହି ମହା ତପସ୍ବୀ ଏଗିଲେ। ସେ ଭାଇ ହେଉ କି ନ ହେଉ, ସମ୍ମାନିତ କରିବା ଉଚିତ, ଓ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏପରେ, ସୁତପା ନିଜ ପୁଅ ସହିତ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ—ତିନି ଲୋକର ନାଥ—ବରଦ୍ୱାଜ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କର ଅପରାଧ ବିଷୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆସକ୍ତ ଓ ପୂଜିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ନାରାୟଣ ନିଜେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଗଙ୍ଗା ପରି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, କୃଷ୍ଣ ପରି ମହାଦେବ ନାହିଁ। ସତ୍ୟରୁ ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ନାହିଁ, ପାର୍ବତୀ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତୀ ନାହିଁ। ରୋଗ ପରି ଶତ୍ରୁ ନାହିଁ, ଗୁରୁ ପରି ସମ୍ମାନିତ କୌଣସି ନାହିଁ। ଏକାଦଶୀ ଉପବାସରୁ ଉଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା ନାହିଁ, ତାହାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପବାସ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିକ୍ଷକ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ।” ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଶୁଣି, ବରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, “ତୁମର ଦୁଇ ପୁଅ ଯଜ୍ଞର ଭାଗୀ ହେବେ।” ବରଦ୍ୱାଜ ଉତ୍କଳିତ ହୃଦୟରେ ହରିଙ୍କର ସେବା କରିବାକୁ ଗଙ୍ଗାକୁ ଗଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଭାଗୀ ହେଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପାଦ ଅମୃତର କୃପାରେ ସମସ୍ତଠାରେ ବିଜୟ ମିଳେ। ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତରେ ‘ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥ ସମୁଦ୍ରରେ ବି ଅଛି। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପାଦ ଅମୃତ ପିଇଲେ, ପୃଥିବୀ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ। ଯେ ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଦ ଅମୃତ ପିଏ, ତାଙ୍କୁ ଦୀଘଳ ରୋଗ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଉପଚାର ମିଳେ। ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୱାନ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଦିନେ ସନ୍ଧ୍ୟା କ୍ରିୟା କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ନ ମାରିବା ଉଚିତ, ନ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ; ସେ ଗୋମାତାଠାରୁ ଶତ ଗୁଣା ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ, ଓ ହରିଙ୍କର ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଗଣନା ହୁଏ। ଯେ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଦ ଅମୃତ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଅନ୍ନ ନଏବେଦ୍ୟ ଭୋଗ କରେ, ଏକାଦଶୀରେ ଅନ୍ନ ନଖାଇ ନିତ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ନିତ୍ୟ ନଏବେଦ୍ୟ ଅନ୍ନ ଭୋଗ କରେ, ଯେଉଁ ଅନ୍ନ, ଦୂଧ, ମୂତ୍ର, ମଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନହେଉ, ତାହା ଅଶୁଦ୍ଧ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତ। ପିତୃ, ମାତୃପିତା, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ବିଷୟରେ, ଶିକ୍ଷକ କେମିତି, ପିତା କେମିତି, ପୁଅ କେମିତି, ମିତ୍ର କେମିତି—ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ। ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟରେ, ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାଇଷ୍ଣବ ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ଏକ ଚଣ୍ଡାଳ ଭାଇଷ୍ଣବ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଏଭଳି ଉପାସନା, ଭକ୍ତି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।