ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥାରେ ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା— ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣୀୟ ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ଅନେକ ଜନ୍ମ ଧରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାମୟୀ ମାୟାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ସେମାନେ ଜ୍ଞାନର ଅଧିପତି ଓ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି। ପୁନି, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଗୁଣମୟ ଶୁଭ ସ୍ୱରୂପ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣମୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଏମିତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ମଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପତନ ଦେଖିଥାନ୍ତି। ଯେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତଙ୍କଠାରୁ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଏକ ହଜାର ମାତୃପକ୍ଷୀୟ ପୂର୍ବଜ ଓ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ସେଠାରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସାଗରରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନାଉକାର ହଳ୍ଲାଉଆ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ବୈଷ୍ଣବୀ ତାଙ୍କର କର୍ମବନ୍ଧନ କାଟିଦେଇଥାନ୍ତି। ରାଜା, ଶକ୍ତିର ଶକ୍ତି ଦୁଇପ୍ରକାର—ଏକ ଭେଦବୁଦ୍ଧି ଭାବେ, ଅନ୍ୟଟି ଆବରଣ ଭାବେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ସବୁ ନଶ୍ୱର। ଏହି ଶ୍ରୀ ନିତ୍ୟସ୍ୱରୂପ ଓ ମୋର ଅଂଶ, ଏହି ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ତିନି। ରାଜା, ମୁଁ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାତି। ଏବେ ରାଜା, ତୁମେ ନଦୀତଟକୁ ଯାଅ ଓ ଶାଶ୍ୱତୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ନିର୍ମମ ବୈଶ୍ୟ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ପାଇଁ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଦେବୀ। ଏପରି ଭାବରେ ଦୟାସାଗର ମହାମୁନି ଦୁହେଁକୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ବୈଶ୍ୟ ଦୟାମୟୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସେବା କରି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହିପରି ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା କହାଯାଇଛି। ଏହିପରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା, ଯାହାର ନାମ “ସୁରଥ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ” — ଏହି କଥା ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଉପଖ୍ୟାନ, ଦୁର୍ଗାଚରିତରେ, ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡରେ, ମହାପୁରାଣ ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ୍ତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ତାପରେ ନାରଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— ରାଜା କିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରକୃତିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ? ଏବଂ ନିର୍ମମ ବୈଶ୍ୟ ସମାଧି କିପରି ନିର୍ଗୁଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ? ସେମାନେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପୂଜା କଲେ, ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର କି? ଦେବୀ କେଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଲେ? ଏହି ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟ କେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ? ତେବେ ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ— ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଷ୍ଟୋତ୍ର, କବଚମନ୍ତ୍ର, ଧ୍ୟାନ, ନିୟମିତ ପୂଜା କଲେ। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଦିନେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରି ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ଦେବୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦେଲେ। ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣ ପରମାତ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେଇ ଦେବୀ ସେଠାରେ ଦେଲେ। ଶିବଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରେ ଅଚେତନ ଓ ଶ୍ୱାସବିହୀନ ଦେଖି, ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ଜୀବନ ଦେଲେ। ପରେ ଦୟାମୟୀ ଦେବୀ ମୂଲାୟମ ଚିତ୍ତରେ ଏହିପରି କହିଲେ— “ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ କିମ୍ବା ଅମରତ୍ୱ, କିମ୍ବା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଯାହା, ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ, ମନୁତ୍ୱ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି।” ତେବେ ବୈଶ୍ୟ କହିଲେ— “ଏଠାରେ ତ ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ କ’ଣ ଅଛି? ମୁଁ କ’ଣ ଚାହିଁବି ଜାଣେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି, ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଦିଅନ୍ତୁ।” ପ୍ରକୃତି ତେବେ କହିଲେ— “ତେବେ ତୁମେ ଗୋଲୋକ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମକୁ ଯିବା, ଯାହା ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସାର, ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ।” ଏହିପରି, ସ୍ମରଣ, ସ୍ତୁତି, ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ଗୁଣଗାନ— ଏହିଭଳି ନବଧା ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ।