ଧର୍ମ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତିର ଚିରସାକ୍ଷୀ ଓ ସବୁ କାରଣର ମୂଳ। ବୃହସ୍ପତି, ଉତଥ୍ୟ ଓ ସଂବର୍ତ୍ତ—ଏମାନେ ଗୁରୁଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର। ସଂବର୍ତ୍ତ, ସବୁଠୁ କମ୍ ଜନ୍ମର, ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ କିଛି ଦେଲେ ନାହିଁ; ଉତଥ୍ୟ, ମଧ୍ୟମ, ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ଗୁର୍ବୀଙ୍କୁ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଭାଇ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ହେଉ କି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଭାଇର ଜନାନୀକୁ ଚାହିଁ ନେଇଥାଏ, ସେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠି ରହିଥାଏ। ଏହି ଦୁଃଖ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ସେ ପ୍ରାଣୀ ମଳରେ କୀଟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ଏ ପରେ ସେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ପାପୀ ହେଉଛି ଏକ ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ସେ ଏକ ହଜାର କୋଟି ଜନ୍ମ ଗୃଧ୍ର ଭାବରେ ଏବଂ ଏକ ଶତ ଜନ୍ମ କୁକୁର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ବଉଁ ଦେଇ ନାହିଁ, ସେ ମହାପାପୀ ହେଉଛି। ଅନୁଭବ ନ ହୋଇଥିବା କର୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅନେକ କଳ୍ପ ଯାଏ ମିଟି ନାହିଁ। ବୃହସ୍ପତି, ଗୁରୁଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଶିବଙ୍କର ଗୁରୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଅଧ୍ୟାପକ। ଦେବତାମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଯାନ ନେଇ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ପରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନର୍ମଦା ନଦୀର ପବିତ୍ର କୂଳକୁ ଯିବି। ମହେନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ଗୁରୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ବୃହସ୍ପତି ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର। ଆଙ୍ଗିରା ଆପଣଙ୍କର ପୁତ୍ର; ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବୃହସ୍ପତି। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହି ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣ। ଏକଥା ସମୟରେ, ଆଙ୍ଗିରାଙ୍କର ଜନାନୀ କୌଣସି କ୍ରିୟାର ତ୍ରୁଟି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନକୁ ହରାଇଲେ। ସେ ପୁଂସବନ ନାମକ କ୍ରିୟା ଏକ ବର୍ଷ ଧରି କଲେ। ଏହା ପରେ, ଦୟାର ଖଜାନା, ଗୋଲୋକରୁ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ବର ଦେଉଛି, ଜନାନୀ; ମୋର ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବ। ତୁମର ପତି ଦେବତାଙ୍କର ଗୁରୁ ହେବେ, ମହାନ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ମୋର ବର ଦ୍ୱାରା ସେ ହେବେ; ଏବଂ ସେ ମୋର ବରଜନ୍ମା ପୁତ୍ର ହେବେ। ବର ଦ୍ୱାରା, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଓ ଖେତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେବେ। ଏପରେ, ରାଧାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ; ପୂର୍ବରୁ ସେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟର ମହାଜ୍ଞାନ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଶିବ ନିଜ ଶକ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା, ନିଜ ଅଂଶ ଓ ନିଜ ଯାନ ବୃଷ ନେଇ ହିମାଳୟରେ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ନିଜ ତ୍ରିଶୂଳ, ନିଜ କବଚ, ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ନେଇ, ଶିବ ଲୋକରେ ଏହି ଦେବୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଓ ଶିବଙ୍କର ପ୍ରିୟା। ନାରାୟଣଙ୍କର ଏହି ଚିରଶକ୍ତି ନିଜେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ। ଦେବୀ ଦେମନମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ପିତୃୟଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଛାଡି, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେ ସିଦ୍ଧ ଯୋଗିନୀ ହେଲେ। ସମୟ ଅନୁସାରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପାଇଲେ; କାରଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଗୁରୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା। ବୃହସ୍ପତି ନିଜେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପୁତ୍ର। ଏଭଳି ଏହା ସମସ୍ତ ପୁରାତନ ଓ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିଯାଇଛି। ମୁଁ ଆଉ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କଥା କହିବି; ଏହି ଦୁଇ ଆଙ୍ଗିରାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ପୁତ୍ର। ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଓ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ନିଜ ମୋହରୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ଗୁରୁ ମୋର ଓ ଶିବଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଲେ। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ନର୍ମଦା ନଦୀର କୂଳକୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିବା ଦିଆଯାଇଛି। ଗୁରୁ କୈଳାସକୁ ଯାଇଥିଲେ, ମହେନ୍ଦ୍ର ନର୍ମଦାର କୂଳକୁ ଯାଇଥିଲେ।