ଶିବଙ୍କୁ ଯେପରି ଭାଇଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ, ମଧୁସୂଦନ ମାଧବଙ୍କୁ ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଏ, ସେପରି ଶିବ ଶବ୍ଦରେ ‘ଶି’ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଶୁଭ, ଏବଂ ‘ବ’ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦାତା। ଏହି ଭାବରେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶୁଭତା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଋଷି ଏବଂ ବେଦବିଦ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୂଜିତ। ସେ ମହାନ୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ। ସେ ସମସ୍ତ ମହାପୁରୁଷ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଧାରକଙ୍କ ନାୟକ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ତୁମର ଗୁରୁ ମହେଶ୍ୱର ନିଜେ। ଏହି ସମୟରେ, ନାରଦ ମୁନି କହିଲେ: “ମୁଁ ଏବେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ପରମ ଚରିତ୍ର ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଦୁର୍ଗା, ନାରାୟଣୀ, ଈଶାନୀ, ବିଷ୍ଣୁମାୟା, ଶିବା, ସତୀ, ଅମ୍ବିକା, ବୈଷ୍ଣବୀ, ଗୌରୀ, ପାର୍ବତୀ—ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଦେବୀଙ୍କ ଷୋଳ ନାମର ଅର୍ଥ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ବର ମୋତେ କୁହ। ସେ ଆଦିକାଳରେ କିଏଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଇଥିଲେ, ଏବଂ ପୁନି କିଏ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ? ନାରାୟଣ କହିଲେ: “ତୁମେ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଲ, ମୁଁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ କୁହେଁ। ଦୁର୍ଗା ଦାନବରେ, ବଡ଼ ବାଧାରେ, ଏହି ସଂସାରିକ କର୍ମର ବନ୍ଧନରେ ଅଛନ୍ତି। ମହା ବିପଦ ଓ ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ, ‘ଆ’ ଧ୍ୱନି ସେଇ ନାଶକର ଚିହ୍ନ। ଯଶ, ତେଜ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ, ସେ ନାରାୟଣ ସମାନ। ଈଶାନୀ ନାମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଏଠି ‘ଆ’ ଧ୍ୱନି ଦାନକାରୀ ଅଟୁଟ ଚିହ୍ନ। ବିଷ୍ଣୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମାତ୍ମା, ଶୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ମାୟାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଶିବାରେ, ସେ ଶୁଭ ରୂପା, ଶୁଭତା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ଓ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା। ଯିଏ ନ୍ୟାୟ ବିବେକର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ, ସେ ପ୍ରତି ଯୁଗରେ ଅଛନ୍ତି। ଯେପରି ଭଗବାନ ଶାଶ୍ୱତ, ସେପରି ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ। ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସ ଟୁଫି ଯାଏଁ ସମସ୍ତ ମିଥ୍ୟା ଏବଂ କୃତ୍ରିମ। ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କରେ ପ୍ରତି ଯୁଗରେ ଅଛି। ସେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଶୁଭ ଓ ମୋକ୍ଷର ଶବ୍ଦ—‘ଆ’ ଧ୍ୱନି ଦାତୃତ୍ୱର ଚିହ୍ନ। ଆନନ୍ଦ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳରେ ଏହାକୁ ‘ମଙ୍ଗଳ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ‘ଅମ୍ବା’ ଅର୍ଥାତ୍ ‘ମାଆ’—ଏହି ଶବ୍ଦ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁର ରୂପା, ବିଷ୍ଣୁର ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି। ସେ ଶୁଭ୍ର, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ପରମ ପବିତ୍ର ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ। ସେ ଗୁରୁ ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ତଥା ସତୀ ଭାବେ ଅପରିମିତ। ତିଥିର ଭିନ୍ନତା, ପର୍ବପର୍ବଣି, ଯୁଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭିନ୍ନତାରେ—ବିଶେଷ କରି ବଡ଼ ପର୍ବରେ ସେ ‘ପର୍ବଣ’ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ପାହାଡ଼ରେ ମନିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ସବୁବେଳେ ‘ସନା’ ଭାବରେ ଓ ‘ତନୀ’ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପରିଚିତ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଷୋଳ ନାମର ଅର୍ଥ ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଗଲା। ପ୍ରଥମେ, ଦେବୀଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମା, ପୂଜା କରିଥିଲେ। ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ମଧୁ ଏବଂ କୈଟଭ ଭୟରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଶାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ତେଜ ହରାଇ, ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ପରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଦେବତା ଓ ପ୍ରମୁଖ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ଏହିପରି, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ତେଜରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।