ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ରାଜାଙ୍କୁ କହାଯାଉଛି—ଯେତେବେଳେ ଶତବର୍ଷ କଟିଯାଏ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତିକୁ ନିଜରେ ଏକତ୍ର କରିନିଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉପସମ୍ହାର ପରେ ମାତ୍ର ସେଇ ଦେବୀ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ଯିଏ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂଳସ୍ତୋତ୍ର। ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିର୍ଗୁଣ ଶକ୍ତି। ଏହିପରି, ପ୍ରାଣର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିର ଅଂଶ। ନାରାୟଣ ଓ ଶମ୍ଭୁ, ତାଙ୍କର ଅନେକ ସେବକମାନେ ଉପସମ୍ହାର କରି, ଗୋପ, ଗୋପୀ, ଗାଈ, ବଛା—ଏ ସମସ୍ତ ଅନୁବୈଷ୍ଣବ ମହାବିଷ୍ଣୁରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରକୃତି ଓ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁଇ ନୟନରେ ବିରାଜିତ। ପ୍ରକୃତିର ଦିନ ମାପାଯାଏ, ଏହି ସମୟ ଶେଷେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିମଞ୍ଚରେ, ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୟନ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେ ପୁଣି ଜାଗନ୍ତି, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି, ସ୍ମରଣ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଉପାସନା ଏହି ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲୁ। ସୁୟଜ୍ଞ କହିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷେ, ସତ୍ତ୍ୱ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ଶିବରେ ଲୟ ହୁଏ। ପ୍ରକୃତି ଉପସମ୍ହାର ସମୟରେ ଶିବ ନିର୍ଗୁଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂଳସ୍ତୋତ୍ର ଦେବୀ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି? ସୁତପା କହିଲେ, ସେଇ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, ନିଜରେ ଲୟ କରନ୍ତି। ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପସମ୍ହାର ସମୟରେ, କେତେଥର ମୃତ୍ୟୁକନ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି? କାଳାନୁସାରେ, ଶମ୍ଭୁ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ନିର୍ଗୁଣ ଦୁଇ ରୂପରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି। ମୃତ୍ୟୁକନ୍ୟା ସଦା ମୋର ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ। ଶମ୍ଭୁ, ନାରାୟଣ ଓ ପ୍ରକୃତିଙ୍କ ଅଂଶ। ସେ ନିଜେ ନିର୍ଗୁଣ ପୁରୁଷ, କିନ୍ତୁ କାଳାନୁସାରେ ସେ ଗୁଣମୟ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଭିତରେ ଯେପରି ଚିଙ୍ଗା ଅଂଶ ତାହାର ସମାନ, ସେ ଚିରଅଂଶ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ, ସେମାନେ ନଶ୍ୱର ମୃତ୍ୟୁକନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ରାଜନ୍, ଏକ ତିମିର ମେଳରେ କେତେଥର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପତନ ଘଟେ? ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ବୃନ୍ଦାବନର ପବିତ୍ର କାନନରେ ସଂଚୟ କରିଥିଲେ। ରାଧା ସେ ଗର୍ଭକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାରଣ କଲେ। ଶିଶୁକୁ ଦେଖି ଦେବୀ ରାଧା କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ, ହୃଦୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶାନ୍ତ ହେଲା। ସେ ଶିଶୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁନର୍ବାର ଓ ପୁନର୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ। ସେଇ ଶିଶୁଠାରୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର ସେ ବିରାଟ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସୁୟଜ୍ଞ କହିଲେ, ମୋର ଶାପ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ ହେଲା। ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ। ମୋତେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ହେଉ। ମୋର ସୃଷ୍ଟି କୃତ ତୀର୍ଥ କିମ୍ବା ମାଟିପାଥର ଦେବତା ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯିଏ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରର ଉପାସନା କରେ ଓ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରା ଜ୍ଞାନର ମହାସାଗର। ଏବେ ମୁଁ କୁଷ୍ଠରୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, ଏହା ତୁମ ଶାପରେ ହେଲା, ମହାମୁନି। ସୁତପା ତାହାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ—ଯିଏ କୃପା କରନ୍ତି, ସେ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯାହାକୁ ମାୟା ମୋହିତ କରିଥାଏ, ସେମାନେ ଏହି ଭକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ପ୍ରାଣର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ। ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦୟାର ସେବା କଲେ, ଶୀଘ୍ର ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।