ଗୋଲୋକ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ଦିବ୍ୟ ଲୋକ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧାମ ମୁଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ସିଢ଼ିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ମଣ୍ଡପ ଅଛି, ଶତଶଃ ଚୂଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭାୟମାନ, ଯାହାକୁ ପବିତ୍ର ବିରଜା ନଦୀର ଜଳ ଶୁଧ୍ଧ କରେ। ଗୋଲୋକର ଲମ୍ବ ଏହି ବିରଜା ନଦୀର ଅର୍ଧାଂଶ, ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ସେତେଇ। ଏହି ଧାମ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ରସମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଯାହାର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଧାଂଶ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଲୋକର ମଧ୍ୟଭାଗ ଏକ ପଦ୍ମର ଗର୍ଭରେ ଯେପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ହୁଏ, ସେପରି ସେଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସଦା ରାଧିକାଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ରସନୃତ୍ୟର ରାଣୀ। ସେ ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଅମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ। ଏକ ରତ୍ନମୟ ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ରତ୍ନର ଛତ୍ର ତଳେ ଦେଖାଯାଏ। ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରନ୍ତି, ମାଳା ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଲେପନରେ ଶୋଭିତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଲୋକମାଣଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପୂର୍ବପରମ୍ପରା ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏଠି ଛଅଟି ପଦ୍ମପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଗଭୀର ପାତ୍ର ତିଆରି, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ଥ ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ। ଏହି ପାତ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୋନାର ଶସ୍ୟଦାଣା ପରି ଛିଦ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଦୁଇଟି କାଠି ରହିଛି। ଦୁଇଟି କାଠି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ପରିମାଣ ଦେଖାଏ, ଚାରିଟି ଏମିତି କାଠି ଏକ ଯାମ ହୁଏ। ଏକ ମାସ ଦୁଇ ପକ୍ଷରୁ ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ଏକ ବର୍ଷ ଗଠିତ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଦିନ ବଳବାନ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ରାତି ପ୍ରବଳ। ଉତ୍ତରାୟଣ ଦିନ ଓ ଦକ୍ଷିଣାୟଣ ରାତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଦି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଦିନ ଓ ରାତି, ତଥା ପଞ୍ଚଭୂତ ନିମନ୍ତେ ବି ଏହି ରୂପରେ ଚକ୍ର ଚାଲିଥାଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଦିବ୍ୟବର୍ଷ ଏଠାରେ ଘୋଷିତ; ଏହାରୁ ଦୁଇ ହଜାର ଦ୍ୱିପ୍ରାହର ଅର୍ଥାତ ସଂଧ୍ୟା ସମୟ। ଏକ ଚତୁର୍ଯୁଗ ମାନବ ବର୍ଷ ଅନୁଯାୟୀ ଗଣନା କରାଯାଏ। କୃତୟୁଗର ପରିମାଣ ସଂଖ୍ୟାଜ୍ଞମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ତ୍ରେତାୟୁଗ ସମୟଜ୍ଞ ମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ଦ୍ୱାପରର ମାପ ସଂଖ୍ୟାଜ୍ଞ ଏବଂ କଳିଯୁଗର ମାପ ସମୟଜ୍ଞ ମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ଏଠି ସପ୍ତାହର ସାତି ଦିନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏବଂ ଷୋହଳ ତିଥି ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ଏପରି ଏହି ଚକ୍ର ଘୂରିଥାଏ, ଚତୁର୍ଯୁଗ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଚାଲିଥାଏ। ଏହିପରି ଚୌଦ ମନୁ ଅନୁକ୍ରମେ ଚକ୍ରାବର୍ତ୍ତି ହୁଅନ୍ତି। ଷାଠିର ଶେଷରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁର ୨୫,୦୬୫ ବର୍ଷ ଗଣନା ହୁଏ। ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାମାନଙ୍କର ବିବରଣୀ ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଥମ ମନୁ ହେଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର; ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ସତରୂପା, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପତିବ୍ରତା। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍। ସେ ନର୍ମଦା ତୀରେ ହଜାରଟି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଚାରି ଲକ୍ଷ ଗୋମେଧ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ବକ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦନ କରିଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଗାଈର ମାଂସ ଉପଯୁକ୍ତ ଘୃତରେ ରନ୍ଧି, ଶତ ହଜାର ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି ଓ ଦଶ କୋଟି ସୋନା ଦାନ କରିଥିଲେ। ସେ ଶତ ହଜାର ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ତିନି ଲକ୍ଷ ସୁନ୍ଦର ସୋନା ଜଡିତ ଘୋଡ଼ା ଦାନ କରିଥିଲେ। ହଜାରଟି ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ, ଶତ ହଜାର ପାଲକି, ତିରିଶ୍ ଲକ୍ଷ ସୁଗନ୍ଧିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ। ତିନି ଲକ୍ଷ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୟନ, ଅତି ଦ୍ରବ୍ୟମୟ ପାନ ଓ ଖଟିଆ, ଫୁଲ ମାଳା ଓ ଜାଲରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା; ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏହି ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ ପାଇଥିଲେ।