ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡରେ, ହର ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲୁଥିବା କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଂବାଦ ମଧ୍ୟରେ ରାଧାର ଉପାଖ୍ୟାନ ରହିଛି । ଏଠାରେ ‘ସୁୟଜ୍ଞ କଥା’ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ପରେ, ଶ୍ରୀ ପାର୍ବତୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆପଣ ମୋତେ ଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉପଦେଶ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ ।” ତେବେ ମହାଦେବ କହିଲେ, “ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ସେଇ ସମୟରେ ଋଷିମାନେ ଏକାଏକି ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।” ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ, “ଶୁଭ ଆଚରଣ, ମହାସମୃଦ୍ଧି, ପିତୃଦେବତା, ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବତାମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରୁ ଆସି, ରାଜାଙ୍କ ତେଜ ହରଣ କରିଦେଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହୃଦୟ ନବ ମଖନ ଭଳି କୋମଳ । ଏହିଠାରେ କ୍ଷମା କର, ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜଭବନକୁ ପବିତ୍ର କର ।” ଭୃଗୁ କହିଲେ, “ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅଗ୍ନି, ଯଦି ଅତିଥିକୁ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ମିଳେନି, ତେବେ ହତାଶ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ନାରୀ, ଗାଈ କିମ୍ବା ଋଣ ନ ଦେଇଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହ ଅନାଚାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ପାପୀ ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, “ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପାପ ଦେଇ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ନେଇ ଚାଲିଯାଏ । ଏଠାରେ ରାଜାଙ୍କ ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରି ଜାଅ, ବାଳକ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ।” ପୁଲହ କହିଲେ, “ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ ତିନିବେଳେ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୋଇ ଧନ ହରାଇବେ । ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଲୋକ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ ।” କ୍ରତୁ କହିଲେ, “ଯିଏ ଉପନୟନ ନାହିଁ କରାଇଛନ୍ତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଦରିଦ୍ର, ସନ୍ତାନହୀନ ଓ ନାରୀହୀନ ହେବେ ।” ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ, “ସେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ସାତଜନ୍ମ ଧରି ବୃଷ ଚାଳକ ହେବେ ।” ମରୀଚି କହିଲେ, “ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ କରନ୍ତି, ଅସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେ ଦୁଃଖ ପାଇବେ ।” କଶ୍ୟପ କହିଲେ, “ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ପୂଜା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥାଏ, ସେ ଅପକୃତି ଅନୁଭବ କରିବେ ।” ପ୍ରଚେତସ କହିଲେ, “ଯିଏ ପିତୃପୂଜା ନାହିଁ କରନ୍ତି, ସେ ଭୂମିରେ ଏମିତି ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ । ସେ ସତ୍ତ୍ୱ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ସାତଜନ୍ମ ଧରି ହାତୀଣୀ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେବେ ।” ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, “ଯିଏ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ପ୍ରଣାମ ନକରନ୍ତି, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଶୂକର ହେବେ । ସେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଓ ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରିବା ଲୋକ ହେବେ ।” ତେବେ ରାଜା କହିଲେ, “ମୁଁ ସବୁ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କରିଛି, ମୋ ଭ୍ରମକୁ ଦୂର କରି ଆଉ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତୁ । ଯେଉଁମାନେ ନାରୀ, ଗାଈ କିମ୍ବା ଉପକାରୀକୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗୁରୁ ନାରୀ ସହ ଅନାଚାର କରନ୍ତି...” ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ସେମାନେ ଯବ ଓ କନ୍ଦମୂଳ ଖାଇବେ, ହାତରେ ପାଣି ପିଇବେ । ତା'ପରେ ଶତ ଦିବ୍ୟ ଗାଈ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବେ । ତଥାପି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ମୁଚିଯାଏନି । ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହତ୍ୟା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହତ୍ୟାର ଅର୍ଧ ଫଳ ଭୋଗିବେ ।” ଶୁକ୍ର କହିଲେ, “ଏମିତି ଲୋକ ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷ କାଳସୂତ୍ର ନରକରେ ରହିବେ । ତା'ପରେ ସେମାନେ ସାତଜନ୍ମ ଧରି ଶୂକର ହେବେ ।” ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, “ଏମିତି ପାପୀ ଲୋକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ରହିବେ । ତା'ପରେ ସେମାନେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଳ କୀଟ ହେବେ ।” ତେବେ ରାଜା ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କେତେ ପ୍ରକାର ଅକୃତଘ୍ନ (ଅନୃଗ୍ରତ) ବର୍ଣ୍ଣିତ, କେଉଁ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଅପରାଧ କଣ ?” ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ କହିଲେ, “ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅପରାଧ ଅନୁଯାୟୀ ତାହାର ଫଳ ମିଳେ । ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ସ୍ୱଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା, ଗୁରୁ, ଦେବତା, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଏସବୁ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଅକୃତଘ୍ନ ଭାବେ ଅଭିହିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏମିତି ପାପୀ ଲୋକ ସମସ୍ତ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ।” ତେବେ ସୁୟଜ୍ଞ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ସବୁ କଥା ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ଖୁବ ଭଲ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ ।