ସୂୟଜ୍ଞଙ୍କ କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ଏହି କଥାରେ, ବହୁ ସାଧୁ-ସନ୍ତ, ନାରଦ, ମନୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ କଠୋର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପୋଶାକ ମେଲା ଓ ମନ୍ଦ କଣ୍ଠ, ଶୁଷ୍କ ଠୋଡ଼ ଓ ଜିହ୍ୱା ସହିତ ଥିଲେ। ରାଜା, ହସି କୁପିତ ହାତରେ ଶୁଭାଶୀଷ ଦେଲେ। ଏ assemblର ସଦସ୍ୟମାନେ ଉଠିନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବଳ ସାନ୍ତା ହସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ସାଧୁ, କୌଣସି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନ ଥିବା ଭାବରେ ଦଉଡ଼ି ଆସି, ରାଜାକୁ କ୍ରୋଧରେ ଶାପ ଦେଲେ—“ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ହିଁ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ବୁଦ୍ଧିହୀନ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ।” ଏ assemblର ସମସ୍ତେ ଏହା ଦେଖି, ଏକାଠି ଉଠିଗଲେ। ରାଜା ଭୟରେ ଆଗକୁ ଆସି, ନମସ୍କାର କରି, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ କାନ୍ଦିଲେ। ସେ ସାଧୁ, ତାଙ୍କ ରୂପ ଲୁଚାଇ ରହି, ବ୍ରହ୍ମର ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ରାଜା ଏକାଠି କରି, ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରିଲେ—“ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରୁହ, ରୁହ!” ଏହି ସମୟରେ, ମାରିଚି, କଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ, କ୍ରତୁ, ଗୌତମ, କଣାଦ, କଣ୍ବ, କାଟ୍ୟାୟନ, କଥ, ତୈତ୍ତିରି, ଆପିଶାଳି, ମହାତପସ୍ବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ପୂଜ୍ୟ ସନତ୍କୁମାର, ନର ଓ ନାରାୟଣ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ବାଲ୍ମୀକି, ଔର୍ବ, ଚ୍ୟବନ, ଶିଲାଳି, ଲାଙ୍ଗାଳି, ଶାକଳ୍ୟ, ଶାକଟାୟନ, ଜୈଗୀଷବ୍ୟ, ବାମଦେବ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, କୌତ୍ସ, ଋଚୀକ, ଅଘମର୍ଷଣ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ସାଧୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସାଧୁଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଏହି ସାଧୁଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ, “ସୂୟଜ୍ଞଙ୍କ କଥା”, ରାଧାଙ୍କ ଉପଖ୍ୟାନ, ହର ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ସଂବାଦ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଲୋଚନା, ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ପ୍ରକୃତି ଖଣ୍ଡରେ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ, ଶ୍ରୀ ପାର୍ବତୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏ ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ।” ମହାଦେବ କହିଲେ—“ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ସାଧୁମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ।” ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—“ସଦାଚାର, ମହାସମୃଦ୍ଧି, ପିତୃ, ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବତାମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ଘରରୁ ଆସି, ରାଜାଙ୍କ ତେଜ କ୍ଷୟ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହୃଦୟ ତଜା ମାଖନ ପରି ମୃଦୁ। ମାନ୍ୟ କର, ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜସଭାକୁ ପବିତ୍ର କର।” ଭୃଗୁ କହିଲେ—“ପିତୃ, ଦେବତା, ଅଗ୍ନି, ଅତିଥି କୁ ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇନାହିଁ କିମ୍ବା ଗୌରବ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ ବିଦାୟ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନାରୀ, ଗାଁ, ଅକୃତଜ୍ଞ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନ କ୍ଷତ କରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—“ଏହି ଦୋଷ ଦେଇ ସେ ନିଜର ପୁଣ୍ୟ ନେଇ ବିଦାୟ ନେଇଥାନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କ ଦୋଷକୁ କ୍ଷମା କର, ଶିଶୁ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାଉ।” ପୁଲହ କହିଲେ—“ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟା ନା କରେ, ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୋଇ ସମୃଦ୍ଧିହୀନ ହେବ। ଯଦି ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭୋଜନ ନା କରେ—” କ୍ରତୁ କହିଲେ—“ଯେଉଁମାନେ ଦୀକ୍ଷାହୀନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦାନହୀନ, ସନ୍ତାନହୀନ, ଓ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ହୀନ ହେବେ।” ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ—“ସେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଷ ଚାଳକ ହେବେ।” ମାରିଚି କହିଲେ—“ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନା କରନ୍ତି ଓ ଅସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—” କଶ୍ୟପ କହିଲେ—“ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ତ୍ର ନା କରନ୍ତି ଓ ପୂଜା ବନ୍ଦ କରନ୍ତି—” ପ୍ରଚେତସ୍ କହିଲେ—“ଯେଉଁମାନେ ପିତୃଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନା କରନ୍ତି, ସେ ଭୂମିରେ ଏପରି ହେବେ।” ଏହିପରି, ଧର୍ମ ଓ ଆଚାରର ଉପଦେଶ ସାଧୁମାନେ ଦେଲେ, ଏହି କଥା ଏକ ଶିକ୍ଷା ଓ ପୂଜ୍ୟ ଉପଖ୍ୟାନ ଭାବେ ରହିଲା।