ଏକ ସମୟର କଥା, ରାସ ନୃତ୍ୟର ମହିଳା ମନ୍ଦଳରେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନାରୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଯାହା ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ । ସେ ଅଗ୍ନିରେ ପରିଶୁଧିତ ମନ୍ଦିର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚମକ ଏକ ଲକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ହସ ଅତି ମନୋହର, ଦନ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ମୁହଁ ଶରତ ଋତୁର ପଦ୍ମ ପ୍ରଭା ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଗା ରତ୍ନମାଳା ରଖିତ ଥିଲା, ଯାହା ଗ୍ରୀଷ୍ମ ରବିର ଭଳି ଚମକୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ଉରୋସ୍ଥଳୀ ଉଚ୍ଚ, ଗୋଳ ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତ ଥିଲା, ମେରୁ ପର୍ବତ ଭଳି ଦୃଢ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ସେ ଅତି ଶୁଭ୍ର, ପୂଜ୍ୟ ଦୁଇ ଉରୋସ୍ଥଳୀ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ ହସୁଥିବାବେଳେ ଆନନ୍ଦର ଦେବତା, କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭାବାପ୍ଲୁତ ହେଇଗଲେ । ସେ ମଧୁର ହସ ଦେଖି ହରିର ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭୟ ଦୃଢ଼ ହେଲେ । ରାଧା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଉଭୟ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଅନୁସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଉଭୟଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ, ଏବଂ ରାସ ନୃତ୍ୟରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟସହ ଦୌଡ଼ିବା, ଏହି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟକୁ କୃଷ୍ଣ ମନରେ ଅନୁସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ । "ରାସ" ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, ଭକ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି । ରାଧା, ରାସ ନୃତ୍ୟର ରାଣୀ, ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । "ରା" ଦେବାର ଅକ୍ଷର, "ଧା" ମୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତ କରେ । ରାଧାଙ୍କର ଶରୀରର ପୋର ଠାରୁ ଅନେକ ଗୋପି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ରାଧାଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱର ଅଂଶରୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଭଗବାନଙ୍କ ଗ୍ରୁହିଣୀ, ବୈକୁଣ୍ଠର ଦେବୀ । ତାଙ୍କର ଅଂଶ ହେଉଛି ମାନବ ଲକ୍ଷ୍ମୀମାନେ, ଘରେ ଘରେ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ । ରାଧା ସ୍ୱୟଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗ୍ରୁହିଣୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚେଷ୍ଟରେ ବସିଥିବା । ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗ୍ରାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ କିଛି ମିଥ୍ୟା, ଏହି ସତ୍ୟକୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ କହିଥିଲେ । ଉଚ୍ଚତମ ତତ୍ତ୍ୱ, ପରମ ଆତ୍ମା, ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାର ଅବତାର, ନିତ୍ୟ ରୂପ ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା ଦେବାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେହ । ରାଧା, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟବତୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ । ନିତ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ଦ ଲୋକ ଗର୍ବିତ ରାଧିକାକୁ ସେବା କରନ୍ତି । ଗୋପମାନେ ରାଧାଙ୍କ ଅଂଗୁଳି ପଦ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ । ଦ୍ୱାଦଶ ମୁଖ୍ୟ ଗୋପମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଦାମାଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଦେବୀ ଗୋଲୋକରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଲେ । ପାର୍ବତୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: କିପରି ଏକ ଦାସୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିବୃତ୍ତ ଥିଲେ ? ଭଗବାନ କହିଲେ: ଏହା ପୁରାଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଗୁପ୍ତ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଭକ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଗଳ୍ପ । ଏକ ଦିନ, ଗୋଲୋକରେ ରାସ ମଣ୍ଡଳରେ ରାଧିକାଙ୍କ ନାଥ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଗୋପୀ ବିରଜାଙ୍କୁ ସହ ଏକ ରତ୍ନମୟ ପାଣ୍ଡିରେ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠି ରତ୍ନ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୁସ୍କ ଓ କୁମ୍କୁମରେ ଲାଲ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚନ୍ଦନର ଗନ୍ଧରେ ମନ୍ତ ଥିଲା । ସେଠି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ରମଣୀୟ କ୍ରୀଡା ଅବିରତ ଚାଲିଥିଲା । ଏହି ଆନନ୍ଦ ରସ ଏକ ଲକ୍ଷ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଗଲା । ଏହା ଜାଣି, ଚାରି ଦୂତ ଯାଇ ରାଧିକାଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ । ସହଯୋଗିନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଗିଲେ, ରାଧିକାଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷରେ ତାଙ୍କର ଓଠ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ହେଇଯାଇଥିଲା । ରତ୍ନ ମଣ୍ଡିତ ଖେଳ ପଦ୍ମ ଓ ଚମକୁଥିବା ଆଇନା ସହ, ସେ ଜଳରେ ହାତ ଧୋଇ, ମୁଁ ଠାରୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଓ ଲାକ୍ ହଟାଇଲେ । ସେ ଧଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଲେ, କୌଣସି ଗହଣା କିମ୍ବା ଶୃଙ୍ଗାର ନଥିଲା । ତାଙ୍କର ଓଠ ରୋଷରେ କମ୍ପିଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କର ସହଯୋଗିନୀମାନେକୁ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ ଡାକିଲେ । ଏହି ଭାବରେ ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୂତ ଓ ସହଯୋଗିନୀମାନେର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୁପ୍ତ ଘଟଣା ଉନ୍ମୋଚିତ ହେଲା ।