ମହାମାୟା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋ ଅଂଗର ଅର୍ଧାଂଗିନୀ ଅଟୁଟ ଅଂଶ। ମୂଳତଃ ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ। ରାଧା, ଯିଏ ମୋର ପ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରେମିକା, ସେଠି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ। ହେ ଦୁର୍ଗା, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଗୁଣ ଜାଣେ—ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ସନତ୍କୁମାର କିମ୍ବା ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିନଥିବେ। ହେ ଦୁର୍ଗା, ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଆପଣ ଜୀବନ ଦେଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏବେ ମୋର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁପ୍ତ ଗଳ୍ପ ଶୁଣ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଶୋଭାମୟ ବୃନ୍ଦାବନରେ, ଗୋଲୋକ ଧାମରେ, ରାସ ମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଚମତ୍କାର ମଣିମୟ ସିଂହାସନ ଉପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ନାଥ ବିରାଜମାନ ଥିଲେ। ସେହି ମଲୟଜା ମାଳତୀକୁଞ୍ଜରେ, ସେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେଠି, ହେ ଦୁର୍ଗା, ସେ ଦୁଇ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାରୀ ନାରୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯିଏ ରାସ ନୃତ୍ୟର ନାୟିକା ଓ ଆନନ୍ଦ ଅଭିଲାଷିଣୀ। ସେ ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଏକ କୋଟି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ହସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦନ୍ତ ପ୍ରଭା ଅତି ସୁନ୍ଦର, ମୁଖ କମଳ ଦଳ ପରି ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ। ତାଙ୍କର ଗଳାରେ ମଣିମାଳା ଜଳ ଦେଉଥିଲା, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତ। ତାଙ୍କର ଉଦାର, ଉନ୍ନତ, ଗୋଳ ଶୋଭାମୟ ସ୍ତନ ମାନେ ସୁମେରୁ ପର୍ବତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ଶୁଭ, ପୂଜ୍ୟ, ଯୁଗଳ ସ୍ତନ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ନାରୀ ହସିବା ସମୟରେ ଆନନ୍ଦ ମୟ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏବଂ ସେ ନାରୀ ମଧୁର ହସରେ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ରାଧା ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—ଏକ ଅନ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି। ସେ ଦୁଇଁଜଣ ଏକାଠି ରାସ ନୃତ୍ୟ କରିବା, ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଶୟନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ମୃତିରେ ଲୀନ। ‘ରାସ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଭକ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି। ରାଧା, ରାସ ନୃତ୍ୟର ରାଣୀ, ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାମ ଦିଗରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ‘ରା’ ଦାନ କରିବାର ଅକ୍ଷର, ‘ଧା’ ମୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ ଦେଉଛି। ରାଧାଙ୍କ ଦେହର ରୋମକୁପରୁ ଅନେକ ଗୋପୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ରାଧାଙ୍କ ବାମ ଦିଗର ଅଂଶରୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରକଟିଲେ। ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ନାରାୟଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଯିଏ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମରେ ବସନ୍ତି। ସେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଘରେଘରେ ମର୍ତ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚେଷ୍ଟ ଉପରେ ବସିଥିବା ରାଧା ତାଙ୍କର ନିଜ ପତ୍ନୀ। ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଏକ ଘାସ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଏହି ଜଗତ ମିଥ୍ୟା, ହେ ପାର୍ବତୀ। ସେଇ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, ପରମ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁ—ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ରୂପୀ, ଶାଶ୍ୱତ ଦେହ ଓ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାର ସ୍ୱରୂପ। ଶ୍ରୀମତୀ ରାଧା, ମହାସୌଭାଗ୍ୟଶାଳି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ସଦା ଧର୍ମିକମାନେ ଏହି ଗର୍ବିତ ରାଧିକାଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି। ଗୋପମାନେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ରାଧାଙ୍କ ଚରଣକମଳ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏବଂ ସେ, ଦ୍ୱାଦଶ ମୁଖ୍ୟ ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ସୁଦାମାଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଦେବୀ ଗୋଲୋକରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତା'ପରେ ପାର୍ବତୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ସେଇ ଦାସ କିପରି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଲୀନ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ?” ଏ ଉପରେ ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ, “ଏହା ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଗୁପ୍ତ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଭକ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାୟକ ଗଳ୍ପ। ଗୋଲୋକରେ, ରାସ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକଦିନ, ରାଧିକାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ରାଧିକାଙ୍କ ସମାନ ଗୋପୀବନ୍ଧୁ ବିରଜାଙ୍କୁ ନେଇ...” (ଏଠି ଗଳ୍ପ ଆଗକୁ ଚାଲିଛି...