ଏହି କଥାରେ ଏକ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଘଟିଲା, ଯିଏ ଚମକିଲା, ତପସ୍ବୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ସେ ପୁତ୍ର ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅତି ଭକ୍ତିପରାୟଣ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ। ଏହି ପୁତ୍ରଙ୍କ ମାଁ ଏକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ, ନିତ୍ୟ ଗୁଣବତୀ, ସ୍ନେହିନୀ ଓ ମୃଦୁ କଥା କହୁଥିଲେ। ସେ ହରିଭକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ସ୍ନେହମୟ ସାଙ୍ଗ ଥିଲେ, ଯାହାର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରି, ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଆସେ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ କୃଷ୍ଣ ଚିନ୍ତନରେ ଲିନ ଥିଲା। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ଦୂର ହୁଏ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଥାଏ, ସେଠି ଏହା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରୁ ଅଲଗା। ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଏହିଯେ, ହରିଠାରୁ ଅଲଗା ଯେଉଁ କିଛି, ସେଠାରେ ସେମାନେ କେବଳ ଅନୁକରଣ ମାତ୍ର। ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଦୂର ହୁଏ; ଯିଏ ବନ୍ଧନ ଦେଉଛି, ସେ ଶତ୍ରୁ ଏବଂ ସେଇ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥାଏ, କାରଣ ସେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନାହିଁ। ଏମିତି ଜଣେ ଗୁରୁ କିମ୍ବା ସତ୍ୟ ବନ୍ଧୁ କିପରି ହେବେ? ଯିଏ ମାନବକୁ ମାର୍ଗ ଦେଖାଏ ନାହିଁ, ସେ କିପରି ବନ୍ଧୁ ହେବେ? ସେବା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମ ମୂଳହୀନ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏଠି ଜରତ୍କାରୁ କହିଛନ୍ତି—"ଚତୁରତା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡିଦେଇଛି, ପ୍ରିୟେ, ମୋ ଦୋଷକୁ ଖ୍ମା କର। ମୁଁ ପୁଷ୍କରକୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଯାଉଛି, ତୁମେ ଚାହୁଁଥିବା ପ୍ରକାରେ ଯିଅ।" ଏଠି ଜଣେ ନାରୀଙ୍କର ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ତାଙ୍କର ଝୁକାଉ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସେ ମନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେ ମନରେ କହିଲେ—"ଯେଉଁଠି ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବି, ସେଠି ତୁମେ ଆସିଯିବ।" ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ, ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ। ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ପାଇଁ ପତି ଶତ ପୁତ୍ରଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ଯେପରି ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଥିବା ମାତାପିତା ପାଇଁ, ଓ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପାଇଁ ହରି ସର୍ବୋପରି। ଯେପରି ଭୁଖା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ, କାମୀ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ନାରୀ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର, ବାଣିଜ୍ୟକାରୀ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଏପରି ଭାବେ ଭାବି, ସେ ଦେବୀ ମନରେ ପତିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଲେ। ମୁନି ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଶ୍ରୁଧାରାରେ ସିଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ମୁନି ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଜଗାଇ, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। ପାର୍ବତୀ ଦୁଃଖିତ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ଧର୍ମପରାୟଣା ନାରୀ ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ଶିଶୁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମୁଖରୁ ମହାଜ୍ଞାନ ଶୁଣିଥିଲେ। ଜନ୍ମସଂସ୍କାର ହେଲା, ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା। ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କୁ ଚାରି ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଲେ। ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟା, ଅଭିଷ୍ଟ ଦେବତା ହରି ଓ ଗୁରୁ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ। ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ପୁଷ୍କରକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଗଲେ। ସେ ସାଧକ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏବେ ଶିଶୁକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ପ୍ରଜାପତି ତାଙ୍କ ଝିଅ ଓ ନାତିକୁ ଦେଖି ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଶିଶୁର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅସଂଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ। ସେ ଝିଅ ଓ ନାତି ସହିତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ବାସ କଲେ। ତାପରେ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରୀକ୍ଷିତ ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ ଲାଗିଲା। ସାତ ଦିନ ପରେ ତକ୍ଷକ ତାଙ୍କୁ ଦଂଶନ କରିବେ।