ଏକ ପବିତ୍ର ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଯେଉଁ ନାରୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସେବା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ହେଉଛି। ପତି ସେବାର ଏହି କୃତ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଧାର୍ମିକ କର୍ମ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଓ ଦେବତା ପୂଜାର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ନାରୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ ଅତି ପବିତ୍ର କର୍ମ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଜନନୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ କଥା କହି ପତିଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ଯାଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରେ, ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ଠାରେ ଉତ୍କଳିତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଠୋଡ଼ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା। ମନସା ଭଗିନୀ ଭକ୍ତିଭାବରେ କହିଲେ, “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତୀ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଶାନ୍ତି କରନ୍ତୁ।” ପତିଙ୍କ ଭୋଗ, ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଶୟନର ଅନୁଭୂତିକୁ ଯେଉଁ ଜଣେ ବାଧା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଦୁଃଖର ଅନୁଭୂତିରେ ପଡ଼ିଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଦେବୀ ନିଜ ପତିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାର୍ଷି ରୋଷରେ ଉତ୍କଳିତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତେବେ ଭାସ୍କର ଶ୍ରୀସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ଆସି, ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ଅସ୍ତ ହୋଇନଥିଲି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିଥିଲି। ଦୟାକରି ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ ପ୍ରତି ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ଯଦି ଏମାନେ ଅଧ୍ୟାପକ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ରୋଷିତ ହେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭସ୍ମ ହୋଇଯିବ। ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମାର ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜ ମହାର୍ଷି ଖୁସି ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଶାପ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ବ୍ରତକୁ ଅଟୁଟ ରଖିଲେ। ଦେବୀ ନିଜ ଗୁରୁ ଶିବ, ଇଷ୍ଟ ଦେବତା ହରି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ତେବେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଗୋପୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଓ ଶିବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ନିଜ ଇଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯିଏ ଗୁଣାତୀତ ଓ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉତ୍କର୍ଷ, ସେ ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମୟ ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଯଦି ଜଣେ ଜନନୀ ପତି ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଚିତ୍ତରେ ପବିତ୍ର ଓ ଧାର୍ମିକ ରହିଥାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଜଣେ ସନ୍ୟାସୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଭିକ୍ଷୁ କିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟବାସୀ ହେଲେ, ତଥାପି ଯଦି ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିନଥିଲେ ଏବଂ ବିରକ୍ତିରୁ ପ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥାନ୍ତି, ଏହି କଥା ଶୁଣି ମହାର୍ଷି ଜରତ୍କାରୁ ଖୁସି ହେଲେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଆନନ୍ଦରେ ବିଦାୟ ନେଲେ। ମହାର୍ଷିଙ୍କର ହାତର ଛୁଆଁ ମାତ୍ରେ ଗର୍ଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଗଲା। ଜରତ୍କାରୁ କହିଲେ, “ସଂଯମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧାର୍ମିକ, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ଉଜ୍ୱଳ, ତପସ୍ବୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଗୁଣମାନିତ, ଏମିତି ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ଧାର୍ମିକ ହେବେ, ଏବଂ ବଂଶକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବେ।” ଯେଉଁ ନାରୀ ପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଧାର୍ମିକ, ପ୍ରିୟ, ଓ ମୂଦ୍ରା ଭାବରେ କଥା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ହରିରେ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ମିତ୍ର ହେବା ସହ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜନନୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କରନ୍ତି, ଗର୍ଭରୁ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଗୁରୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚିନ୍ତନରେ ଉପସ୍ଥିତ, ସେଠି ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନରୁ ଅଲଗା ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। ସତ୍ଵ ତତ୍ତ୍ୱର ଏସେନ୍ସ ହେଉଛି—ହରି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ମାନ୍ୟତା ଅନୁକୃତି ମାତ୍ର। ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତି ଲଭ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଶତ୍ରୁ ବାସ୍ତବରେ ବନ୍ଧନଦାତା। ଏହି ଶତ୍ରୁ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କର ନାଶକ, କାରଣ ସେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇନାହିଁ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରାଧ୍ୟାୟରେ ଦେବତା, ମହାର୍ଷି, ଦେବୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କଳିତ ଏକ ଦିବ୍ୟ କଥା ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା, ଯେଉଁଠି ପତିସେବା, ଧାର୍ମିକତା, ଦେବତାପ୍ରସନ୍ନତା, ଓ ଜ୍ଞାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍କାଶ ସହ ବର୍ଣ୍ନିତ।