ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କ ଉପାସନା ଓ ପୂଜା ବିଷୟରେ ଏହି କଥା ଶୁଣ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଛଅଟିଏ ଦିନରେ, ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଗୃହରେ ବଡ ଚେଷ୍ଟାରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଶିଶୁମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୂଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ମନାଯାଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ବିଧି ଓ ସ୍ତୋତ୍ର କଥା କହିପାରିବି। ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା, କଳଶ ବା ବଟବୃକ୍ଷ ମୂଳରେ ଏହି ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱଭାବ, ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଓ ଶୁଭ ବ୍ରତରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ଦେହ ଧଳା ଚମ୍ପା ଫୁଲ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରତ୍ନାଳଙ୍କାର ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲ ରଖି ପୂଜା କରେ। ପୂଜାରେ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନ, ଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ। ମୂଳମନ୍ତ୍ର "ଓଁ ହ୍ରୀଂ" ଦ୍ୱାରା ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ "ସ୍ୱାହା" ସହିତ ନିୟମିତ ବିଧାନରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଭକ୍ତି ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ ଓ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ। ଏହି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମହାମନ୍ତ୍ର ଯିଏ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରେ, ସେ ମହାଫଳ ପାଏ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣ। ପ୍ରିୟବ୍ରତ କହନ୍ତି: ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର, ସେ ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେବାଳି। ନମସ୍କାର ତାଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ଵରଦାତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର ଓ ଧନ ଦେବାଳି। ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଶରଣ, ମୋକ୍ଷ ଦାତ୍ରୀ—ତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀ ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକଟ, ସ୍କନ୍ଦପ୍ରିୟା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟ—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦେବତାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାକାରିଣୀ, ଅହିଂସା ଓ କ୍ରୋଧ ରହିତ ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ଧର୍ମ ଦିଅ, ଖ୍ୟାତି ଦିଅ—ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶ୍ରେୟ, ବିଜୟ ଦିଅ—ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ ରାଜା ଖ୍ୟାତି ଓ ମହିମା ପାଉଛନ୍ତି। ପୁତ୍ରହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ଦୀର୍ଘାୟୁଷ୍ମାନ୍, ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ପାଉଛନ୍ତି। ଏହି କଥା ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ପୁତ୍ର ଲାଭ ହୁଏ। ଏବେ, ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡୀ ଦେବୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କଥା କହିବି। ସମସ୍ତ ପୂଜା, କ୍ରିୟା ଓ ଯାହା କି ଧର୍ମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣାଯାଇଛି, ସେ ସବୁ ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ପାଇଁ। ଚଣ୍ଡା ନଗରରେ, ଦେବୀ ଚଣ୍ଡୀ ଶତ୍ରୁମଣ୍ଡଳରେ ସଚେତନ ଅଛନ୍ତି। ଦୁର୍ଗାରେ ମଧ୍ୟ ଚଣ୍ଡୀ ବିରାଜିତ, ସହିତେ ମଙ୍ଗଳମୟତା ମଧ୍ୟ ଅଛି, ହେ ଧରାନନ୍ଦିନୀ। ମନୁବଂଶ ଓ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ପୃଥିବୀର ଶ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ତିନି ରୂପରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା, ଆଦିଶକ୍ତି, ସ୍ୱାମିନୀ ରୂପେ ବିରାଜିତ। ପୁରାତନ କାଳରେ, ସେଇ ପରାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଶଙ୍କର ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ଦୁର୍ଗା ପାହାଡ଼ରେ ଓ ବିପଦ ସମୟରେ ଶଙ୍କର ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ। ତେଣୁ ଦେବୀ ଶିବଙ୍କୁ କହିଥିଲେ: "ହେ ଭଗବନ, ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ଆଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧଶକ୍ତିର ଅବତାର ହେବି। ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଦାନବକୁ ବିନାଶ କର।" ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉମାପତି ତାହାକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ।