ଦକ୍ଷ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ନିଜ ଜାମାତା ଭାବେ ଦେବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ । ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନ ଦେଲେ, ତେବେ ଦକ୍ଷ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ଏହି ଅବସରରେ, ଦୟାମୟ ଭଗବାନ ଶିବ ଦକ୍ଷଙ୍କ କଥା ସୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ – “ମୋ ପଶ୍ରୟ ପାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ ।” ଏହି ଶିବଙ୍କ କଥା ସୁନି, ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ସେହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ଦେଖାଦେଲେ । ସେ, ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ । ଭଗବାନ କହିଲେ, “ହେ ଦକ୍ଷ, ତୁମେ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦିଅ । ତୁମେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସାନ୍ତ ଓ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ । ଦକ୍ଷ କ୍ରୋଧୀ, ଦୁର୍ଜୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ।” ନାରାୟଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶଙ୍କର ହସିଲେ ଓ କହିଲେ, “ମୋ ପଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଜଣେ ଜୀବକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ । ଯିଏ ଭୟରେ ନିଜ ପଶ୍ରୟାର୍ଥୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ଅପରାଧୀ । ମୁଁ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ିପାରିବି, କିନ୍ତୁ ମୋ ଧର୍ମ କଦାଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷା କରେ, ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ସୁରକ୍ଷା କରେ । ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ମାତା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସଂହାରକ ମଧ୍ୟ ।” ଶଙ୍କରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ହୃଦୟ ଜଣା ଭଗବାନ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଏହିପରେ ରୋଗମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର, ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ବିଦାୟ ହେଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପସମାର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖି, ଦକ୍ଷ ମାଧବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ । କୃଷ୍ଣ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରିଗଲେ । ଚନ୍ଦ୍ର, ସ୍ୱସ୍ଥ ହୋଇ, ଦିନ ଓ ରାତି ମଜା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏଭଳି, ମୁନି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି । ସୌତି କହିଲେ, “ଯଥା ଯଜ୍ଞରେ ନାରୀ ସାଥି ଆବଶ୍ୟକ, ତେଣୁ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଜନ୍ମନେଲେ । ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ତିନିପୁତ୍ର ଜନ୍ମହେଲେ । ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶକ୍ତି, ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ପରାଶର । ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶିବଙ୍କ ଅଂଶ, ଥିଲେ ଶୁକ, ଯିଏ ମହାପ୍ରଜ୍ଞାନବାନ୍ ।” ଶୌନକ ପଚାରିଲେ, “ଧନେଶଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ପ୍ରମାଣିକ କଥା ନାହିଁ ।” ତେବେ, ଧନେଶ, ଅର୍ଥାତ୍ କୁବେରଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା କହାଯାଇଛି । ସୌତି କହିଲେ, “ପୁନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ, ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁବେର ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ । ଉତଥ୍ୟ ଧନେଶ୍ବରଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ସ୍ୱରୂପ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଲେ । ଧନେଶ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ନିଜକୁ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ଏହିପରି, ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁବେର ଧନର ଅଧିପତି ହେଲେ ।” ପୁଲହଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବାତ୍ସ୍ୟ, ରୁଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ । କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ କାଶ୍ୟପରୁ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଭୃଗୁପତି ଭାରଦ୍ୱାଜ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ରୁଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଋଷି ଥିଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଂଶଗୁଡିକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୁମାନଙ୍କ ବଂଶରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଉରୁଠିରୁ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଓ ପାଦରୁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଗୋପାଳ, ନାପିତ, ଭିଲ୍ଲ, ମୋଦକ, କୁବର ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏହିପରି, ମହାବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରାଚୀନ ଶୁଦ୍ରମାନେ ବିବର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଛନ୍ତି । ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିଜ ବୀଜ ଏକ ଶୂଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୀ ଅନ୍ତରେ ସ୍ଥାପିତ କଲେ ।