ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତେବେ ସେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱଧାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ସେ ଏହା କରିନାହିଁ, ତେବେ ଅବଶ୍ୟ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତାରୁଣ୍ୟ ରହିଥିବା, ନିତ୍ୟ ଅବିଚଳିତ ସ୍ୱଧା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ଏକ ସୁନ୍ଦର ପାତ୍ରରେ, ଶାଳଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ: "ଆଂ, ଶ୍ରୀଂ, କ୍ଲୀଂ, ସ୍ୱଧାଦେବ୍ୟୈ, ସ୍ୱାହା।" ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଜ୍ଞାପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଏହା ଅତି ଶୁଭ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ମାନବ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ଦିନରେ ତିନିଥର "ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱଧା" କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ସ୍ୱଧା ଷ୍ଟୋତ୍ର ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଶୁଣନ୍ତି, ଦିନର ତିନି ସନ୍ଧିରେ "ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱଧା" ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ପିତୃଗଣଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ସମାନ, ଦ୍ୱିଜଜନଙ୍କର ଜୀବନ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସ୍ୱଧା, ତୁମେ ମୋର ମନକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ପିତୃଗଣଙ୍କର ତୃପ୍ତି ପାଇଁ। ତୁମେ ନିତ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବର, ଧର୍ମମୟ ରୂପର ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ଓଁ, ଆଶୀର୍ବାଦ, ନମସ୍କାର, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ତୁମେ ଡକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।" ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ସ୍ୱଧା ନାମକ ଗୋପୀ ଥିଲେ, ଗୋଲୋକରେ ରାଧିକାଙ୍କର ସଂଗୀନୀ। ରାଧିକାଙ୍କର ଶାପରେ ତୁମେ ଗୋଲୋକରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଭୂଲୋକରେ ଆସିଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଆଲିଙ୍ଗନର ଫଳରୁ ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କନ୍ୟା ହେଲା। ସ୍ୱାହା ନାମକ ସୁନ୍ଦର ଗୋପୀ ମଧ୍ୟ ରାଧିକାଙ୍କର ସଂଗୀନୀ ଥିଲେ, ଅନେକ କାଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ରାସମଣ୍ଡଳରେ ରହିଥିଲେ। ଶାପରେ ତିନି ମଧ୍ୟ ଗୋଲୋକରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଭୂଲୋକକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ରୂପର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କରେ ପୂଜିତ। ଗୋପୀ ସୁଶୀଳା ମଧ୍ୟ ରାଧିକାଙ୍କର ସଂଗୀନୀ ଥିଲେ, ଶାପରେ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଭୂଲୋକକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରେମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ତିନି ଗୋପୀ ଏହିପରି ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱାହା ଓ ଡକ୍ଷିଣା ରୂପେ ଭୂଲୋକରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହିପରି କଥା କହି, ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକର ସଭାରେ ତାହା ସମ୍ପ୍ରକାଶ କଲେ। ତାପରେ ସେ ତାହାକୁ ମନ୍ଦାର ମୁଖରେ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଦେଇଲେ। ଯେଉଁଠି ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ୱଧା ଷ୍ଟୋତ୍ର କୁ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ଶୁଭ ଫଳ ପାନ୍ତି। ତାପରେ ନାରାୟଣ କହିଲେ: "ମୁଁ ଡକ୍ଷିଣାର କଥା କହିବି, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ।" ଗୋପୀ ସୁଶୀଳା ଗୋଲୋକରେ ହରିଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଥିଲେ, ଅତି ସୁନ୍ଦର, ମନୋହର, ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଚମତ୍କାର ଦନ୍ତ ଓ ଶିଳ୍ପିତ୍ୱରେ ନିପୁଣ। ସେ ଶିକ୍ଷିତ, ଧର୍ମମୟ, ପତିବ୍ରତା ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କଟି ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଉଦର ଓ ଉରୁ ସୁନ୍ଦର, ତାଳ ଗଛ ଭଳି ଆକୃତି, ତାଙ୍କର ଚାଳ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଚମ୍ପା ଫୁଲ ଭଳି ଚମକ। ତାଙ୍କର ଠୋଡ଼ ବିମ୍ବା ଫଳ ଭଳି ଲାଲ, ଚକ୍ଷୁ ହରିଣ ଭଳି। ସେ ଭାବରେ ଭକ୍ତ, ଭାବରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରିୟା। ସୁଶୀଳା କେବେ ରାଧାଙ୍କର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ସାମ୍ନାରେ ବସିଥିଲେ। ରାଧାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ଗୋପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସୁଶୀଳାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ରୋଷରେ କମ୍ପିତ, କ୍ରୋଧ ଓ ତୀବ୍ରତାର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଉଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସେ ଦେଖିଲେ ହରି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଧାର, ଚମତ୍କାର ରୂପରେ। ଏହି ବିପଦ ଦେଖି, ଶହ ଶହ ଗୋପୀ ଅନୁବାଦ କରିଲେ: "ଅମାନ୍ୟା ଦେବୀ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର!