ଏହି ପବିତ୍ର ପୁରାଣରେ, ଯଥା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣ, ଶୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ତମ ଓ ଅଧମ ଜୀବର ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଗତି ବିଷୟରେ ଖୁବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କଥା ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ଗଣେଶଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତି ବିଷୟରେ ବିବରଣା ମିଳିଥାଏ। ଗଣେଶ ଓ ଭୃଗୁ ମୁନିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସଂବାଦରେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଏହି ପୁରାଣରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି। ଏହାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ବି ଏହି ପୁରାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଭାବରେ କଥା ହୋଇଛି। ଭୂମିର ଭାର ହଟାଇବା, ଏକ ଲୀଳା, ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ଏକ ଶୁଭ ଘଟଣା ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅଛି। ମୁନି, ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରାଣ ତୁମକୁ କଥାହୋଇଛି। ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଲାଷିତ, ଏହା ଶୁଭ ଦେଉଛି ଓ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରେ। ପୁରାଣଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏକ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଏହା କେବଳ ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ। ତେଣୁ, ପୁରାଣ ଜଣା ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ଭାବେ କହନ୍ତି। ଗୋଲୋକ ରେ, ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ, ପରମ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ରୋଗ ମୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ନ୍ୟାୟରେ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଏହି ପୁରାଣ ଦେଇଥିଲେ, ସ୍ନେହ ଭାବରେ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ନାରଦ ଏହାକୁ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ଜହ୍ନବୀ ନଦୀ ତୀରେ ଦେଇଥିଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ଏହି ପୁରାଣକୁ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ, ସିଦ୍ଧ ଭୂମିରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ। ଏହି ପୁରାଣ ଅଠାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ ଗଠିତ, ଏହାର ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡିକ ଶୁଣିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ, ଶୌନକ ମୁନି ପ୍ରସ୍ନ କରିଲେ—“ଏହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ଖଣ୍ଡକୁ ଏକାଏକି ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହ।” ତାପରେ ସୌତି କହିଲେ—“ହରି, ଦେବତା ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ଏହି ନିତ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଖଣ୍ଡ ଯାହା ବ୍ୟାସଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି।” ବିଶ୍ୱର ବିଲୟ ସମୟରେ, ଏକ ଦୀପ୍ତି ରାଶି ଛଡା କିଛି ଥିଲା ନାହିଁ। ସେହି ଦୀପ୍ତି, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ସେହି ଦୀପ୍ତି ଉପରେ ଅଛି ଗୋଲୋକ, ଏହା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରମ ଧାମ, ଚିରଅବିନାଶୀ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିଜ ରୂପରେ। ଏହାର ଆକୃତି ଦୀପ୍ତିମୟ, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମଣିମୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଗୋଲୋକ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଧାରଣ କରାଯାଇଛି, ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ, ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଉତ୍ତମ। ଏଠାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ମଣିମୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ ରହିଛି। ଗୋଲୋକ ତଳେ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ବାମ ଦିଗରେ, ପଚାଶ କୋଟି ଯୋଜନ ଯାଏଁ ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ସେଠାରେ ଭୂମି ଉପରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଅଛି, ଏହା ଗୋଲାକାର, ଏକ କୋଟି ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତରେ ବିସ୍ତୃତ। ସେଠାରେ ଚାରି ହାତ ଥିବା ସାଥୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଏପରି ଦୁଃଖ ନାହିଁ। ବିଲୟ ସମୟରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ଶୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ, ଚିରଅବିନାଶୀ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସ। ଏହି ଧାମ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ଅରୂପୀ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଙ୍ଗ ନବ ମେଘର ଅପରି, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ତାଳପତ୍ର ପରି। ତାଙ୍କର ଶୃଙ୍ଗାର ଶୋଭା କୋଟି କାମଦେବ ପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଧାମ, ମନୋହର। ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ମଣିମୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଚମକୁଛି, କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଚମକ ରହିଛି। ମଣିମୟ ରାଜସିଂହାସନ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି। ଏହି ରୂପ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଗଠିତ, ସମସ୍ତର ମୂଳ, ସମସ୍ତର ଆଧାର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା। ସେ କୋଟି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ର ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତି କୃପା କରିଥିବା। ରାସ ମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ, ପରମ ରାସ ନାୟକ। ପରମ ଆନନ୍ଦର ବୀଜ, ସତ୍ୟ, ଅବିନାଶୀ, ଅକ୍ଷୟ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ନାଥ, ସିଦ୍ଧିର ଅବତାର, ସିଦ୍ଧି ଦେଉଥିବା। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରକୃତିର ପରେ, ନିର୍ଗୁଣ, ଚିର ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ସତ୍ୟ, ସ୍ୱାଧୀନ, ଏକମାତ୍ର, ପରମ ଆତ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱ। ଏହି ପରମ ରହସ୍ୟ ଓ ଦୀପ୍ତିମୟ ସଂସ୍କୃତି ଏହି ପୁରାଣରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଜୀବନର ସର୍ବ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରହସ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ।