ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଏବେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ତାହା ମାଗ, — ଏମିତି କହିଲେ ମହାମୁନି। ତାପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ହେ କାମଧେନୁ ସମ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ପରମ ପଦ ଦିଅ।” ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମୁନି ହସିଲେ। ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, “ମୁକ୍ତି ତୁମ ପରି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସୃଷ୍ଟି କାଳରେ ଯେପରି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ସମୟ ଯେପରି ଚଳିତି ରହେ, ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଚଳିତି ରହନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ପଳା ଷଠିଟି ବିପଳା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୁଏ। ତିରିଶିଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ହୁଏ। ଦୁଇଟି ପକ୍ଷ—ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ—ଦ୍ୱାରା ଏକ ମାସ ହୁଏ। ତିନୋଟି ଋତୁ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଆୟନ ଓ ଦୁଇଟି ଆୟନ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବର୍ଷ ହୁଏ। ବର୍ଷ, ମାନବ ମାପ, ଏବଂ ଚାରି ଯୁଗ ଦ୍ୱାରା ସମୟ ଚଳିତି ରହିଥାଏ। ଏକ ଯୁଗରେ ମାନବ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମନୁଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଳୟକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରଳୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ନୟନର ଖୋଲିବା-ବନ୍ଦ ହେଉଛି ସୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ପୁନି ଖୋଲିଲେ ପୁନର୍ବାର ସୃଷ୍ଟି। ଏହିପରି ଭୂମିର କଣା ଯେପରି ଅସଂଖ୍ୟ, ଏହିପରି ସୃଷ୍ଟିର ତତ୍ତ୍ୱ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର କହିଥିଲେ। ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ, ହେ ଦେବ। ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ସ୍ୱାମିତ୍ୱକୁ ମାଗିଲେ। ତାପରେ, ନାରଦ ପଚାରିଲେ: “ସେ ଘରକୁ ଫେରିଲାପରେ କ’ଣ କଲେ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ।“ ନାରାୟଣ କହିଲେ: “ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନରେ ଦିନକୁ ଦିନ ତାଙ୍କର ବୈରାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ମୁନିଙ୍କ ନିକଟରୁ ଘରକୁ ଯିବା ବେଳେ, ସେ ଅମରାବତୀକୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ କେହି କେହି ଦୁଃଖିତ ପରିବାରଜନ ସହିତ, କେହି ଆଉ କେହି ପରିବାର ବିନା ଥିଲେ। ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହେଉଥିବା ଅମରାବତୀକୁ ଦେଖି, ସେ ବାଣୀର ଅଧିପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଏଠି ସେ ଦେଖିଲେ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମା, ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଧ୍ୟାନରତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁଭରା, ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଛି, ରୋମାଞ୍ଚିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ସମ୍ପୃକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗର୍ବିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜପ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ସେଠି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ପୁନିପୁନି କନ୍ଦିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ପୁନିଥରେ ମୁଁ ଏମିତି ଦୁର୍ଲଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଛି, ଯାହା ପ୍ରଜ୍ଞାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।” ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମଶୀଳ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: “ଯିଏ ଧର୍ମ ଜାଣେ, ସେ କଷ୍ଟରେ କେବେ ଭୟଭୀତ ହୁଏ ନାହିଁ। ସୁଖ-ଦୁଃଖ ସ୍୵ପ୍ନ ସମାନ ଅସ୍ଥାୟୀ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ, ଏହା ଜନ୍ମରୁ ଜନ୍ମକୁ ଘୁରିଘୁରି ବୁଲେ। ନିଶ୍ଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରେ, ଭାରତ ଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ। କୌଣସି କର୍ମ ଲକ୍ଷ କୋଟି କଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଭବ ବିନା ରହେ ନାହିଁ। ଏହିପରି କଥା ବେଦରେ କୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମା କହିଛନ୍ତି। ଭୋଗ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ କର୍ମୀ ପାଇଁ, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳେ। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମର କର୍ମ ଜୀବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ପାତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ କର୍ମଫଳ ଭିନ୍ନ ହୁଏ। ସେହି ଦିନ ଏକାଦି ଦାନ ଦେବାରେ, ସେଇ ବସ୍ତୁ ପାଇଁ ଫଳ ସମାନ ମିଳେ।