ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତ୍ୟାଗୀ, ସନ୍ୟାସୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱ କଥା ଅନୁକ୍ରମିକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଯିଏ କ୍ରୋଧ ଓ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ, ସେଇ ଏକ ଖରା ସନ୍ୟାସୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ଭିକ୍ଷା ମାଗେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ୟାସୀ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଏହିପରି ଯିଏ କାଠ କିମ୍ବା ନାରୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଏକ ସତ୍ୟ ଭିକ୍ଷୁ। ଏହାର ବିପରୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁର୍ଗତି ଆସେ, ଓ ନରକ ଭୟର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଦେବତା କିମ୍ବା ବରାହ ଯେଉଁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହେଉ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସମାନ ଦୁଃଖ ଅଛି। ଗର୍ଭରେ ଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଶତ-ଶତ କର୍ମ ସ୍ମରଣ କରିଥାଏ; ସେ ଦେବତା ହେଉ କିମ୍ବା କୀଟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଯେତେବେଳେ ବୀର୍ୟ ଗର୍ଭରେ ପଡ଼େ, ଯଦି ରକ୍ତ ଅଧିକ ଥାଏ, ଶିଶୁ ମାଆ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ନହେଲେ ବାପାଙ୍କ ଆକୃତି ନେଇ ଜନ୍ମ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ କିମ୍ବା ବୃହସ୍ପତି ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଶିଶୁ ସେହି ଦିନ ଅନୁଯାୟୀ ଲକ୍ଷଣ ନେଇ ଆସେ। ଯିଏ ପ୍ରଥମ ପ୍ରହରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେ ଅଳ୍ପାୟୁ ହୁଏ; ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରହରରେ ଲମ୍ବା ଆୟୁ ମିଳେ। ଜନ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯେପରି, ତାହାଁ ପ୍ରସବ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ ଘଟେ। ଏକ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭର ଆକୃତି ତିଆରି ହୁଏ, ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ତାହା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ତିନି ମାସରେ ଏହା ମାଂସପିଣ୍ଡ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ହାତ, ପାଉଁ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ତିଆରି ହୁଏ ନାହିଁ। ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ଜୀବନ ଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଦେଖି, ଶିଶୁ ମାଆ ଯାହା ଖାଏ, ଯାହା ପିଏ, ସେଠାରୁ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରେ। ଚାରି ମାସ ଏପରି ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରି, ଶିଶୁ ଦିଗ, ସ୍ଥାନ, ସମୟ ଅବିଧ ହୋଇ ଭ୍ରମିତ ରହେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ତାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରେ। ସେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ, ପିପିଲିକା ଓ ଏହା ପରି ଅଳ୍ପ କିଛି ଦୂର କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ। ଶିଶୁ ଭାବେ ଅନ୍ଧ ଓ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ। ଏପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ପୁନି ସେ ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଭୋକ, କାମ, ବେଦନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ମୂହ ତାକୁ ଆବୃତ କରେ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଥାଏ, ସେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ବୟସ ଥିଲେ, ମନ୍ଦମତି ଓ ବହୁତ ଶ୍ରବଣଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ପୁନପୁନ ଅନୁତାପରେ ଜୀବନ କାଟେ। ତାଙ୍କର ମନେ ଆସେ—"ମୁଁ ଆଉଥରେ ଭାରତରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଁଥାନ୍ତି!" ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ଦେବ, ସେ ଦୃଢ ମନବଳ ହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଯମଦୂତଙ୍କୁ ଦେଖେ, ଯେଉଁମାନେ ଦଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ଧରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଅପରାଜୟ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାଭୟରେ ସେ ମୁତ୍ର ଓ ପ୍ରମେହ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ଯମର ଏକ ସେବକ ତାହାକୁ ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଆତ୍ମାକୁ ଧରି ନେଇଯାଏ। ଏହି ଆତ୍ମା ଯମଙ୍କୁ ଦେଖେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣନ୍ତି, ଧର୍ମ-ଅଧର୍ମ ବିଚାରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି, ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର, ମଣିମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଜପ କରିବା ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ମାଳା ଧରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଭାବନାରେ ଅଟକିଯାଏ, ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ଭରିଯାଏ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଚେତନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଛନ୍ତି, ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ୍ର ଓ ବିଚକ୍ଷଣ। ଧର୍ମାତ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ସେ ଶାନ୍ତ ରୂପରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପାପୀଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ବିଚାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତାଙ୍କର କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ, ଏହି ଆଗମନ-ପ୍ରଯାନର ଚକ୍ର ଚାଲିଥାଏ, ଜୀବମାନେ ନିରନ୍ତର ଏହି ଚକ୍ରରେ ଅଟକି ରହନ୍ତି।