ଓ Shaunaka, ଅନନ୍ତ, ବାସୁକି, କାଳିୟା ଓ ଧନଞ୍ଜୟ, ମହାପଦ୍ମ, ଶଙ୍କୁ, ଶଂଖ ଓ ସମ୍ବରଣ, ଗୋକ୍ଷ, ଗୋକର୍ମୁକ ଓ ବିରୂପଦି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ନାଗମାନେ ଥିଲେ। ଏହି ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନସା ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ଯିଏ କମଳାର ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଦେବୀ ଭାବେ ପୂଜିତ। ମନସାଙ୍କର ପତି ଥିଲେ ଜରତ୍କାରୁ, ଯିଏ ନାରାୟଣ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସର୍ପଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ବେନତେୟ ଓ ଅରୁଣ, ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରାକ୍ରମରେ ସମାନ ଥିଲେ। ସୁରଭିର ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଗାଏ ଓ ମହିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ। ଦାନୁ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦାନବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଜନସାଧାରଣ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଏବେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଭରଣୀ, କୃତ୍ତିକା, ରୋହିଣୀ, ପୁଷ୍ୟା, ଆଶ୍ଲେଷା, ମଘା, ପୂର୍ବଫଳ୍ଗୁନୀ, ଉତ୍ତରଫଳ୍ଗୁନୀ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ମୂଳା, ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା, ଉତ୍ତରା, ପୂର୍ବଭାଦ୍ରପଦା, ଉତ୍ତରଭାଦ୍ରପଦା ଓ ରେବତୀ—ଏହି ସମସ୍ତେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଓ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସଦା ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଭୂତିନୀମାନେ ନିଜ ପିତା ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କଥା କହିଲେ। ଡକ୍ଷ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶାପ ଦେଲେ। ଏହି ଶାପର ପ୍ରଭାବରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଷ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେବାରେ ଲଗିଲେ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଶୋକାକୁଳ ହେଲେ। ଶିବ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏପରି ପୀଡିତ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଶୋଷ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରିଲେ ଓ ନିଜ ମସ୍ତକରେ ଅସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଶିବ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ପତି ମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ଦେଖି ଡକ୍ଷଙ୍କର କନ୍ୟାମାନେ ଆଉଥରେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ। ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ନିଜ ଦେହକୁ ପୁନଃପୁନ ଆଘାତ କରି କାନ୍ଦିଲେ। ସେମାନେ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ: "ପିତା, ଆମେ ଭାଗ୍ୟବାନ ହେଉ, କାରଣ ଆମର ଧର୍ମିକ ପତି ଆମଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲେ।" "ପ୍ରିୟ, ଯେତେବେଳେ ଆଖି ଖୋଲା ରହେ, ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅନ୍ଧାର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଜନାନୀମାନେ ପାଇଁ ପତି ଏକମାତ୍ର ମାର୍ଗ, ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ସମ୍ପଦ ହେଉଛି ପତି। ଜନାନୀମାନେ ପାଇଁ ନାରାୟଣ ପତି ଭାବେ, ସେମାନଙ୍କର ବ୍ରତ ଓ ନିତ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପତି ପାଇଁ।" "ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦାନ କରିବା, ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା, ଉପବାସ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ତପସ୍ୟା, ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନିଜ ନିକଟତମ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପୁଅ ଜନାନୀମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ।" "ଯେଉଁ ନାରୀ ଦୁଷ୍ଟ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେ ସଦା ନିଜ ପତିକୁ ଘୃଣା କରେ। ପତି ଯଦି ଅପତ୍ର, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ, ଦୁଷ୍ଟ, ଦରିଦ୍ର, ଧର୍ମହୀନ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କ୍ଷମାଶୀଳ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଯେଉଁ ନାରୀ ନିଜ ପତିକୁ ଘୃଣା କରି ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଦିନ ଓ ରାତି କୀଟ ଓ କୁକୁର ଭଳି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜିତ ହୁଅନ୍ତି।" "ସେ ଦଶ ମିଳିଅନ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃଧ୍ର ଭାବେ, ଏକ ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂକର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ପୂର୍ବ ଆଚରଣ ଅନୁସାରେ, ତାପରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇପାରିବେ।" "ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୁତ୍ର, ଆମେ ଆମ ପ୍ରିୟ ପତି ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ, ଯାହା ଆମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବ।" ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ଡକ୍ଷ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ। ଡକ୍ଷ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଦୟାମୟ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୋର କନ୍ୟାମାନେ ପାଇଁ ପତି ଜୀବନଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।