ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ସଂବାଦରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ନାରଦ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଭଗବନ, ଏହି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯିଏ ସନାତନ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବିରାଜିତ, ସେ କିପରି ପୃଥିବୀରେ ସାଗରର ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ? ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କିଏ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ? ଏ ସବୁ ମତେ ଖୋଲାସା କରନ୍ତୁ।” ତେବେ ନାରାୟଣ କହିଲେ, “ନାରଦ, ଏକ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ମାନବମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀ ଦେବଲୋକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ବିୟଥିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାରେ ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାରାୟଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ତାପରେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ଆସିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ କ୍ଷୀରସାଗର ମନ୍ଥନ କଲେ। ଏହି ମନ୍ଥନରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ଦେବତାମାନେ, ଅନ୍ୟମାନେ, ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବନମାଳା ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ ନାରଦ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, କେଉଁ ଦୋଷରୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା? ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଲା? ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।” ନାରାୟଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ସେ ସମୟରେ ଏକ ମହାର୍ଷି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରମ୍ଭା ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଅତିଇଚ୍ଛା କରି। ଏହି ଭାବରେ ରମ୍ଭା ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରି, ମହାର୍ଷିଙ୍କ ମନ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଗଲା। ବୈକୁଣ୍ଠ ଛାଡ଼ି, ସେ କୈଳାଶ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଏକ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ତିବ୍ରତା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଧଳା ଜନ୍ୟୂ, ବାକଳ ଓ ଦଣ୍ଡ, କମଣ୍ଡଳୁ ଥିଲା। ସେ ଅନେକ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଶିଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମହାର୍ଷି ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପରିଜାତ ଫୁଲ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର (ଶକ୍ର) ଏହି ଫୁଲ ନେଇ ବଡ଼ ରାଜସିକ ଗର୍ବରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଫୁଲକୁ ଏକ ହାତୀ ଛୁଇଁଲା, ଏବଂ ତାହାର ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ହାତୀ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମହାର୍ଷି ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଅହଂକାରରେ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଫୁଲକୁ ଅପମାନ କଲା, ଏହି ଫୁଲକୁ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡରେ ପକେଇଦେଲା। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଫୁଲ, ଦାନ, ଫଳ କିମ୍ବା ପାନୀୟ ଯଦି ଅପମାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେ ଲୋକ ଶ୍ରୀ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ଲାଗେ। ଯିଏ ହରିଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରସାଦର ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅପବିତ୍ର ଭୋଜନ ଅଛି—ବ୍ୟଭିଚାରୀ, ଶକ୍ତିହୀନ, ଶୂଦ୍ର ଶ୍ମଶାନର ଭୋଜନ, ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ, ଶୂଦ୍ର ଯଜ୍ଞର ଭୋଜନ, କନ୍ୟା ବିକ୍ରେତା, ଯେଉଁମାନେ ଯୌନ ଚର୍ଯ୍ୟାରେ ଜୀବିକା ଚାଲାନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶୂଦ୍ରାକୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି, ବୃଷଭାରୋହୀ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଅପରାଧୀ ନାରୀ ସହ ଦ୍ୱିଜ, ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭୋଜନ—ଏହି ସବୁ ଅପବିତ୍ର। କିନ୍ତୁ, ଏକ କୁକୁର ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜିଲେ, ସେ ଦଶ ମିଳିୟନ୍ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ। ଯଦି କିଏ ଅଜାଣି ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ନେଇଥାଏ, ତେବେ ତାହା ଏକ ଦୋଷ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଜାଣିସୁଣି ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ସର୍ବଦା ପବିତ୍ର ଓ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।