ଏକ ଦିନ, ଦେବତାଙ୍କର ଗୃହରେ ଯେଉଁଠି କିଏ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବଳା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହା ପରେ, ସେ ତିନି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଙ୍ଗା ଓ ବିରଳା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ମିତ୍ରକୁ ଭଦ୍ରି ଦେଇଥାଏ, ସେମାନଙ୍କର କୌଳିନ୍ୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ଉପକୃତି ନ ଜଣାଇଥିବା ଲୋକେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହୋଇଥାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଲୁ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିଜ ଲୋକେ ଦୈନିକ କ୍ରିୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାରେ ଅଳସ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ନିର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ବ୍ରତ, ଉପବାସ ଓ ଶୁଭ କଥାକୁ ଅପମାନ କରିଥାଏ, ସେ ଏକ ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳଜନ୍ତୁ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରିଥାଏ, ସେ ଧୂଆଁ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିରାଜିତ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ। ଏହା ପରେ, ସେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଏକ ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଇଁ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ। ପରେ, ଏହି ଜନ୍ମ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଗଛ ଭିତରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ତା'ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପରେ, ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣକାର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସାୟୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ୟୋତିଷ, ଔଷଧ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସାପଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇଥାଏ ଏବଂ ସାପମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଥାଏ। ପରେ, ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣିତଜ୍ଞ ବା ଚିକିତ୍ସକ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନରକ ପ୍ରତିବେଦନ ଦିଆଯାଇଛି, ଏ ନରକରେ ପାପୀମାନେ ସ୍ୱଯଁ କର୍ମର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ସାବିତ୍ରୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଯିଏ ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣ, ଇତିହାସ ଓ ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ତା'ର ସାର ଅଂଶକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଯାହା ସବୁ ଜନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ସ୍ୱୀକୃତ, ଯାହା ଯଶ, ଧର୍ମ ଓ ଶୁଭତା ଦେଇଥାଏ—ସେମାନେ ନରକର ପ୍ରତିବେଦନ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାରେ ପଡ଼ିନାହାନ୍ତି। ସାବିତ୍ରୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଏହି ନରକର ଆକୃତି କେମିତି? ଏବଂ ଏହା ବିଷୟରେ କ'ଣ ମତ ଅଛି? ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଦେହ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଦେହ କିପରି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଯମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—ପୁରାଣ, ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ, ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର, ବେଦର ଅଂଶ ଭିତରେ, ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ରୋଗ, ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ଉପାୟ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର କାରଣ, ନରକର ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଉପାୟ, ଗୋଲୋକ ଯାଇବା ପଥର ସିଢ଼ି, ଅବିନାଶୀ ସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତି ଉପାୟ, ଏହି ସବୁ ଅଛି। ଏହି ନରକ, ଯମଙ୍କ ଦୂତ, ଯମ ନିଜେ, ଏବଂ ଯମଙ୍କ ଦାସମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ, ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ହରିଙ୍କ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦିନେ ଦିନେ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ହରିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର ରଖି ପରିଷ୍କୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି; ଏହି ଲୋକମାନେ ଏବଂ ଦେବଲୋକର ଶୁଦ୍ଧ ଦେବଦୂତମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେବା ଛଡ଼ା ମୋକ୍ଷ ଚାହିନାହାନ୍ତି। ଏଠି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଓ ରଖିନଥିବା ଲୋକମାନେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଗରୁଡା ଆଦି ସାପମାନେ ପଳାଇଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତଠିରେ, ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ଥିବା ଆଶ୍ରମ ଛଡ଼ା, ତୁମେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଭୟରେ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ଶେଷରେ, ଶୁଭ କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଉପେକ୍ଷା କରି, ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ନରକ ଓ ମୋକ୍ଷର ଗୁହ୍ୟ ଉପାୟ ଏହି କଥାରେ ବ୍ୟାକ୍ୟା ହୋଇଛି।