ଏହି କଥାରେ, ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପର ଫଳ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଲୋକ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରକ୍ଷା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ଯଦି ହାତରେ ତୁଳସୀ ଧରିଥିବେ କିମ୍ବା ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଧରିଥିବେ, ଅଥବା ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତ ଦେଇ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିବେ—ଏହି ସମସ୍ତେ ଯଦି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ସହିତ ସେମାନେ ଝାଲିଝାଲି ପୋକା ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯିବାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ସତରେ ଚାରିଦିଗରେ ଚଉଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶାସନ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ଏହି ଦଣ୍ଡ ପାଇଥିବା ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥିବେ, କିମ୍ବା ଅକୃତଜ୍ଞ ହୋଇଥିବେ, କିମ୍ବା ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରିଥିବେ। ଏମିତି ସମସ୍ତେ ଚଉଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶାସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି—ଏକ ଚଣ୍ଡାଳ ତୁଳସୀ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ। କିଏ ଯଦି ପାଥର କିମ୍ବା ମଳର ପୋକା ହୁଏ, ସେମାନେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଡାହାଣ ହାତ ଦେଇ ଦାନ କରେ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ପ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହରେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବଳ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହା ପରେ ତିନି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୋଗୁଡ଼ିଏ ଓ ବେହେରା ହୋଇଥାଏ। ଯିଏ ବନ୍ଧୁକୁ ଧୋକା ଦେଉଛି, ସେ ନିଜ ଗୋତ୍ର ହରାଇ ଦେଇଥାଏ, ଅକୃତଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହୁଏ। ଯିଏ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଲୁ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିଜାତି ଯଦି ନିତ୍ୟ କର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେନାହିଁ, ସେ ମନ୍ଦମତି ହୋଇଯାଏ। ଯିଏ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ଅବହେଳା କରେ, ଭଲ କଥା ଉପହାସ କରେ, ସେ ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳଚର ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯିଏ ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରେ, ସେ ଧୁଆଁରେ ଢାକା ଅନ୍ଧକାର ଯୋଗୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯାଏ। ତାପରେ ସେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉନ୍ଦୁର ଶ୍ରେଣୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହା ପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଭିତରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପୁନି ମନୁଷ୍ୟ ହୁଏ। ତାପରେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣକାର କିମ୍ବା ସୁନା ବ୍ୟବସାୟୀ ହୁଏ। ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ୟୋତିଷ, ଔଷଧ ବା ଚିକିତ୍ସା ଜୀବିକା କରେ, ସେ ସର୍ପ ଲୋକକୁ ଯାଇ ସର୍ପମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଯାଏ। ଏହା ପରେ ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣିତଜ୍ଞ ବା ଚିକିତ୍ସକ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଗଢ଼ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପାପୀମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ସାବିତ୍ରୀ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି—ଯିଏ ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣ, ଇତିହାସ ଓ ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହୀତ, ଯାହା ଖ୍ୟାତି ଦେଉଛି, ଧର୍ମ ଦେଉଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭ ଅଟୁଟ ଫଳ ଦେଉଛି—ସେମାନେ କେବେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଗଢ଼ ଦେଖନ୍ତିନାହିଁ, କିମ୍ବା ସେଠି ପଡ଼ନ୍ତିନାହିଁ। ଏହି ଗଢ଼ମାନଙ୍କର ରୂପ କଣ? ଏବଂ ଏହା ବିଷୟରେ କ’ଣ ମତ ଅଛି? ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଦେହ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ, ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କର ଶରୀର କିପରି ନଷ୍ଟ ହୁଅନାହିଁ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ନାରାୟଣ କହିଲେ—"ଓ ନାରଦ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଏହି କଥା ଗାଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।" ଏହି ସମୟରେ ଯମ କହିଲେ—"ପୁରାଣ, ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ, ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର, ବେଦର ଅଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ, ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ରୋଗ, ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ଉପାୟ ଅଛି। ଏହି ଉପାୟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର କାରଣ, ନରକ ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ମାର୍ଗ, ଏବଂ ଗୋଲୋକକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଢ଼ି ଓ ଅକ୍ଷୟ ପଦ ପ୍ରଦାନ କରେ।