ଉପବର୍ହଣ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଦୁଇଁ, ନାରଦଙ୍କର ଏହି ଅବସ୍ଥା ହେଲା। ପରେ ଏବଂ ନାରଦ ପୁନି ଏକ ମହା ଋଷି ହେଲେ। ସୌତି କହିଲେ: “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, କିନ୍ତୁ ନାରଦ ଏହି କାମ କଲେନି। ମାରିଚିଙ୍କ ମନରୁ କଶ୍ୟପ, ଜୀବମାନଙ୍କର ନାଥ, ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ମନରୁ ଗୌତମ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମନୁ ଓ ଶତରୂପାଙ୍କର ତିନି ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ — ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ। ମନୁ ଆକୂତିକୁ ରୁଚିଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରସୂତିକୁ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପ୍ରସୂତି ଦକ୍ଷଙ୍କର ବୀଜରୁ ସାଠି ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଉଁମାନେ ଭିତରୁ ସତୀ ଶିବଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ; ଏବଂ ତେର ଝିଅ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ। “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧର୍ମଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ନାମ ମୋଠୁ ଶୁଣ। ଶାନ୍ତିଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛି ସନ୍ତୋଷ; ପୁଷ୍ଟିଙ୍କର ପୁଅ ମହାନଭୂତ। କ୍ଷମାଙ୍କର ପୁଅ ସହିଷ୍ଣୁ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଙ୍କର ପୁଅ ଧାର୍ମିକ। ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ପତ୍ନୀ ଓ ମୂର୍ତିଙ୍କୁ ଠାରୁ ନର ଓ ନାରାୟଣ ମହାଋଷିମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏବେ ମୋଠୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ: କନ୍ଦଳୀ, ଭୀଷଣା, ରାସ୍ନା, ପ୍ରମୋଚା, ଭୂଷଣା, ଶୁକୀ। ସତୀ, ନିବେଦିତା ହୋଇ, ପତିଙ୍କର ଅପମାନରେ ଯଜ୍ଞରେ ନିଜ ଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, କଶ୍ୟପଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ନାମ: କଦ୍ରୂ ସର୍ପମାନଙ୍କର ମା, ଭିନତା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମା। ସରମା ଚାରି ପାଉଁ ଜୀବ, କୁକୁର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କର ମା। ଓ ଋଷି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେବତା। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜୟନ୍ତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପୁଅ, ଶଚୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସବର୍ଣା, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର କନ୍ୟା, ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶନିଶ୍ଚର ଓ ଯମ ଦୁଇଁ ପୁଅ, କାଳିନ୍ଦୀ ଏକ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶୌନକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଏହି ବଳବାନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବସୁନ୍ଧରା ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।" ସୂତ କହିଲେ: “ସୁନ୍ଦର ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ, ମଲୟ ପର୍ବତର ମନୋହର ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନ ପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ସେ ମହାନ ଓ ଉଦାତ୍ତ ପୁରୁଷକୁ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶୁଇଥିବା, ମୁହଁରେ ହାସି, ଦେଖିଲେ। ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା ନାରୀ ତାଙ୍କୁ ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଳା ଦେଲେ। ଉପେନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କର ମନ ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ଆକୁଳ ହୋଇଥିବା ଜଣାଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଅଚେତନ ହେଇ ପଡିଗଲେ। ତାଙ୍କର କମର ମୃଦୁ, ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆଲିଂଗନରେ, ଏକତାର ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ହେଲେ। ଉପେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତାଙ୍କର ଠୋଡ଼କୁ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ଉର୍ବଶୀ ପଥରେ ଯିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ଜାଗିଲେ। ସେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ଜୀବନ ବୀଜକୁ ଅଟକାଇପାରିଲେନି। ଏଠାରୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମେଧା, ମଙ୍ଗଳଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଘଣ୍ଟେଶ୍ୱର, ମହାନ, ତାଙ୍କର। ଦିତିଙ୍କୁ ଠାରୁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ନିରୃତି ଓ ସିଂହିକା ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ରାହୁ, ନୈରୃତ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବଳିଙ୍କର ପୁଅ ଏକ ମହାଯୋଗୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କର ସେବକ ହେଲେ।