ଏକ ସମୟର କଥା, ନାରଦ ଏବଂ ନାରାୟଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସଂବାଦ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଭକ୍ତିନିଷ୍ଠା ନାରୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିପରି ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସେ ଶୁଣିଥିଲେ ଯେ, ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଏପରି ମନମୋହକ ଯେ, ମନ ମୁଗ୍ଧ ହୁଏ। ଏହିପରି କଥା କହି, ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ଭରି, ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ— “ମୁଁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ଧର୍ମର ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସନ୍ତାନ। ସେ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବପ୍ରତି ସମଦୃଷ୍ଟି ରଖନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଅନ୍ତ କରନ୍ତି, ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ସେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ପାଇଁ ଶାସନଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ। ସେ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ନିୟମିତ ମାପନ କରନ୍ତି। ସେ ଏକ ତପସ୍ବୀ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ନିଜେ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଧର୍ମ କର୍ମକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାର ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।” ଏପରି କଥା କହି, ସାବିତ୍ରୀ ଯମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ମହାର୍ଷି, ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ଏହି ଯମାଷ୍ଟକ ନିତ୍ୟ ପଢ଼େ, ସେ ଯଦି ବଡ଼ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ହେଉ, ଯଦି ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଠ କରେ, ତାହାର ମହତ୍ ଫଳ ମିଳେ। ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକୃତି ଖଣ୍ଡରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଲୋଚନାରେ, ‘ସାବିତ୍ରୀକୃତ ଯମସ୍ତୋତ୍ର’ ନାମକ ଅଠାଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ— ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର (ଯମ) ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପାପ କର୍ମର ଫଳ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ଯମ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ପାପ କର୍ମର ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବି, ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହିପରି ବହୁ ପ୍ରକାର ନରକର ଗର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଶାଳ, ଗଭୀର ଏବଂ ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ। ଏଠାରେ ଛଅଠି ଓ ଏକାଠି ଗର୍ତ୍ତ ଅଛି, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିଗ୍ରହ ଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିର ଗର୍ତ୍ତ, ତାପିତ ଗର୍ତ୍ତ, ସହନଶୀଳତାର ଗର୍ତ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ତ୍ତ, ବିଷର ଗର୍ତ୍ତ, ମଳର ଗର୍ତ୍ତ, ଚର୍ବିର ଗର୍ତ୍ତ, ଶରୀର ମଳର ଗର୍ତ୍ତ, କାନ ମଳର ଗର୍ତ୍ତ, ଚୁଲିର ଗର୍ତ୍ତ, ମୁଣ୍ଡ ଚୁଲିର ଗର୍ତ୍ତ, ହାଡ଼ର ଗର୍ତ୍ତ, କାଟାର ଗର୍ତ୍ତ, ଆଉ ବିଷର ଗର୍ତ୍ତ, ତେଲ ଉବା ଗର୍ତ୍ତ, ଦାନ୍ତ ଗର୍ତ୍ତ, ମାକିର ଗର୍ତ୍ତ, କାଟୁଆ ପୋକର ଗର୍ତ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ବିଷର ଗର୍ତ୍ତ, ତୀର ଗର୍ତ୍ତ, ବାଣ ଗର୍ତ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ତଳୱାର ଗର୍ତ୍ତ, କମ୍ପନ ଗର୍ତ୍ତ, ଘୋଡ଼ା ଗର୍ତ୍ତ, ବନ୍ଧନ ଗର୍ତ୍ତ—ଏସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ଏହାସହ ଲାର, ଛାଇଁ, ଚୁରୁଣିର ଗର୍ତ୍ତ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଗର୍ତ୍ତ, ଚିରା ଗର୍ତ୍ତ, ପଚା ଗର୍ତ୍ତ, ଗୋହର ମୁଁହ, ମଗର ମୁଁହ, ହାତୀ ଦାଁତ, ଗାଈର ମୁଁହ, ମାଟି ଖାଇବା, ଫାନ୍ଦରେ ପଡ଼ିବା, ବାଣରେ ଛିଦ୍ରିତ ହେବା, କମ୍ପନ, ଜାଲରେ ଘେରାଯିବା, ଶରୀର ଚୁରୁଣି ହେବା, ଚକିରେ ପିସାଯିବା, ଶୁଷ୍କ ହେବା—ଏହି ସମସ୍ତ ଗର୍ତ୍ତ ଏହିପରି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ସ୍ଥାନ। ଏହି ଗର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ, ହେ ସାବିତ୍ରୀ, ପାପୀମାନେ ପାଇଁ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଉତ୍ସ। ଏଠାରେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଶୂଳଧାରୀ, ପାଶଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ଦୂତମାନେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରରେ, ଦୟାହୀନ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ସେମାନେ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ନିଜ-ନିଜ କର୍ମରେ ଲିନ। ଏଠାରେ ଶୈବ, ଶାକ୍ତ, ସୌର, ଗାଣପତ୍ୟ ମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି। ଏହିପରି ଯମଲୋକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଧର୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଜଣାଇଦେଲେ।