ଭାରତ ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠି ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଏ, ସେଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଲୋକ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଚାରିଗୁଣା ଫଳ ପାଉଥାଏ । ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞରେ ଏହାର ଅର୍ଧ ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭଲ ପୁଆ ମିଳେ । ବିପ୍ରେଷ୍ଟି ଓ ବୃଦ୍ଧିୟାଗ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ସେଇଁ ଫଳ ଲଭ୍ୟ । ବିଶୋକ ଓ ବିଶୋକ ଯଜ୍ଞରେ ପଦ୍ମ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ଅର୍ଧ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ । ପ୍ରଜାପତ୍ୟ ଯଜ୍ଞରେ ପୁତ୍ରସନ୍ତାନ ମିଳେ, ଭୂପତିମାନେ ଭୂମିର ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି, ଋଦ୍ଧିୟାଗରେ ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପଦ୍ମ ସମାନ ଫଳ ଲଭ୍ୟ । ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଯଜ୍ଞ ସବୁଠାରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ । ସତୀ, ଯେଉଁଠି ଦକ୍ଷ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ହୋଇଥିଲା, ସେହି କାରଣରୁ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ । ଧର୍ମ, କଶ୍ୟପ, ଶେଷ, କର୍ଦମ, ଶିବ, ସନତ୍କୁମାର, କପିଲ ଓ ଧ୍ରୁବ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ହେଉଛି ହଜାର ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ସମାନ । ଏହି ଫଳରେ ଲୋକ ଅନେକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ଜୀବନ କାଳରେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ । ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ, ବୈଷ୍ଣବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶିବ; ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗଙ୍ଗା, ଶୁଧ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୈଷ୍ଣବ; ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ; ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମନ; ଅରଣ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃନ୍ଦାବନ, ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ; ପତିବ୍ରତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଗା, ଶ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାଧିକା ସ୍ରେଷ୍ଠ । ଶତଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ଅବଶ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ଲଭ୍ୟ । ଚାରି ବେଦର ପାଠ କରିବା ମାନେ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା ସମାନ । ପୁରାଣ, ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ ଇତିହାସରେ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଧ୍ୟାନ, ନାମ ଓ ଗୁଣର ସ୍ତୁତି, ଏବଂ ସଦା ଏହାର ଚରଣାମୃତ ସେବନ ଓ ନିବେଦନ କରାଯାଏ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମ, ଗୁଣାତୀତ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କର । ଲୋକମାନଙ୍କର କର୍ମର ଫଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ କହିଦେଲି । ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ— ନୟନରେ ଅଶ୍ରୁ ଏବଂ ଦେହରେ ରୋମାଞ୍ଚ ସହିତ ସାବିତ୍ରୀ ପୁନି ଯମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କଥା କହିଲେ । ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ— ଏହି କଥା ଶୁଣିଥିବା ଓ କହିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନଶ୍ଟ ହୁଏ । ଏହା ସମସ୍ତ ଦାନ, ବ୍ରତ, ସାଧନା ଓ ତପସ୍ୟାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ । ମୁକ୍ତି, ଅମରତ୍ୱ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଯେଉଁଠି ଲଭ୍ୟ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କେମିତି ଉପାସନା କରିବି, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ? ଲୋକଙ୍କର ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଶୁଣି ସ୍ୱାନ୍ତ କୁ ମୋହିତ କରିଦେଇଛି । ଏପରି କହି, ସେଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ତି ସ୍ତ୍ରୀ ନମ୍ରତାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଏ ମୁନି, ପୁନି କହିଲେ— ଧର୍ମର ଅଂଶ ପ୍ରାପ୍ତ ପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ । ସେଉଁଠି ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ସମଭାବ ରଖିଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ, ସେଉଁଠି ଏହି ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତ କରିଥାନ୍ତି, ସେଇ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ । ପାପୀମାନଙ୍କ ପରିଷ୍କାର ନିମିତ୍ତେ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କ ଆୟୁ ନିରନ୍ତର ମାପିଥାନ୍ତି । ସେଉଁଠି ଏକ ତପସ୍ବୀ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଧାର୍ମିକ, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜୟ କରିଥିବା, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସବୁଠି ଜ୍ଞାନୀ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କର ମିତ୍ର ।