ନାରାୟଣ କହିଲେ—ହରି, ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦগ୍ଧ ହେଇ, ତୁଳସୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ—ଏହି କାରଣରୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ବୁଝନ୍ତି ଯେ ବୃନ୍ଦା ମୋର ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ। ସେଠାରେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦେବୀ ଥିଲେ, ଆଦିରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଅଟବୀରେ ବସିଥିଲେ, ସେ ଦେବୀ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ନିରନ୍ତର ପୂଜିତ। ଅନେକ ଜଗତ୍ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ତାଙ୍କ ବିନା ଦେବତାମାନେ ଅନେକ ଫୁଲ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ହୁଏ। ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜୀବନର ମୂର୍ତ୍ତି, ସଦା ପ୍ରିୟା ଓ ପତିବ୍ରତା। ଏପରି ଭାବରେ ଭଗବତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଉଭୟ ଦଣ୍ଡେ ଦାଣ୍ଡିଆ ରହିଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ—ତୁଳସୀ, ଗର୍ବିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ, କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମଗୌରବରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି। ଭାରତୀଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ ହରି ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ—“ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମକୁ ପୂଜିବ।” ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବରଦାନରେ ସେ ଦେବୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ହସି ହସି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ହେ ନାରଦ। ବୃନ୍ଦାବନର ଦେବୀ ବୃନ୍ଦା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଏହି ଅଷ୍ଟନାମ ଓ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରେ ନାମର ଅର୍ଥ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ତୁଳସୀଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ଉଲ୍ଲାପିତ ହୁଏ। ଯିଏ ସେହି ଦିନେ ଭକ୍ତିସହିତ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାଏ, ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୁଳସୀ ଦଳ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ନିର୍ସନ୍ତାନ ସନ୍ତାନ ପାଏ, ବିୟୋଗୀ ପ୍ରିୟଜନ ପାଏ। ରୋଗୀ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଏ, ବନ୍ଧିତ ବନ୍ଧନମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏପରି ଭାବେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା; ଏବେ ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା ବିଧି ଶୁଣ। ଯାହା ମୁଁ କହିବି, ଭକ୍ତିସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଆବାହନ ନ କଲେ ମଧ୍ୟ। ତୁଳସୀ—ପୁଷ୍ପମାଳାର ମଧ୍ୟରେ ସାର, ପତିବ୍ରତା, ପୂଜିତା, ଆକର୍ଷକ। ପୁଷ୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ମୁଣ୍ଡରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ସେ ଜଗତ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତି କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମଣିଷ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରେ ନାରଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମୋତେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର। ସେ କିପରି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଓ ବେଦର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ହେଲେ?” ତେବେ ନାରାୟଣ କହିଲେ—ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଗରେ ଦେବଗଣ ଓ ପରେ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ। ପୂର୍ବକାଳରେ ଭାରତରେ ଅଶ୍ୱପତି ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ନାରଦ ପୁଣି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ସାବିତ୍ରୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ, ସେ ବିଷୟରେ ମୋତେ ଖୋଲାସା କର।” ତେବେ ନାରାୟଣ କହିଲେ—ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦୂର କରନ୍ତି, ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଦୁଃଖ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି। ଅଶ୍ୱପତିଙ୍କ ଏକ ପ୍ରଧାନ ରାଣୀ ଥିଲେ, ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ସତୀ। ସେ ରାଣୀ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ଆଦେଶ ପାଇନଥିଲେ, ରାଣୀ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା କଲେ। ସେଠାରେ ରାଜା ନିୟମ ଓ ସଂଯମରେ ଏକଶତ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏବଂ ସେଠାରେ ରାଜା ଆକାଶରୁ ଦେହହୀନ ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଲେ।