ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଜଣ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାକୁ ଧରି ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, କିମ୍ବା ଶାଳଗ୍ରାମ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସଂକଳ୍ପ ପାଳନ କରେନାହିଁ, କିମ୍ବା ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା ପାଇଁ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଭାଙ୍ଗେ, କିମ୍ବା ଶଂଖ ପାଇଁ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଭାଙ୍ଗେ—ଏହା ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପରାଧ ମନ୍ୟ। ଶାଳଗ୍ରାମ, ତୁଳସୀ ଓ ଶଂଖ—ଏ ତିନୋଟି ଯଦି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ଏହାରେ କେହି ଏକଥର ସ୍ପର୍ମ ରଖେ, ସେଉଁଠାରେ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଶଂଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଏଭଳି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଶ୍ରୀହରି ସମ୍ମାନର ସହିତ ନିର୍ବାଚନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯେପରିକି ଶ୍ରୀ ନିଜେ ହରିଙ୍କ ଛାତିରେ ବିରାଜିତ, ସେପରି ତାଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ନାରଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ତୁଳସୀ। ତୁଳସୀଙ୍କ ଦେହରୁ ତୁରନ୍ତ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେଠାରେ, ମହାମୁନି, କିଛି ପୋକା ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଶିଳା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଶିଳା ଭୂମିରେ ମିଳେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ‘ପିଙ୍ଗଳା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହରିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ପୀଡ଼ିତ ମନ୍ୟ। ଏଠାରେ ନାରଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମୁଁ ତୁଳସୀଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଶୁଣିନାହିଁ। କିଏ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ?" ଏହାପରେ ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, ପୁରାତନ ଏହି ପୁଣ୍ୟକଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ନାରାୟଣ କହିଲେ, "ତିନି ତାଙ୍କୁ ରମାଙ୍କ ସମାନ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ଆଦରିତ କଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ନୂତନ ସମ୍ପର୍କକୁ ସହିଲେ। କିନ୍ତୁ ଗର୍ବିତ ଏକ ଦେବୀ ହରିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିବାଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ସେ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ଅଧିପତ୍ନୀ, ଜ୍ଞାନବତୀ ଓ ସିଦ୍ଧ ୟୋଗିନୀ ଥିଲେ। ହରି, ତୁଳସୀଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ। ସରସ୍ୱତୀ ଯାଇ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୁଳସୀ ସହିତ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମାୟା, କାମ ଓ ବାଣୀ ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ୧୦ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର—‘ଶ୍ରୀଁ ହ୍ରୀଁ କ୍ଲୀଁ ଐଁ ବୃନ୍ଦାବନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’—ଯେଉଁଠାରେ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ। ଘିଁର ଦୀପ, ଧୂପ, ସିନ୍ଧୂର ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ। ହରିଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତୁଳସୀ ଗଛରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ: "ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମେ ପୂଜିତ ହେବା।" ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ବହନ କରିବେ। ନାରଦ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ମୋତେ ତୁଳସୀ ବିଷୟରେ ଅଧିକ କହ।" ନାରାୟଣ କହିଲେ: "ହରି, ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ, ତୁଳସୀଙ୍କୁ ପୂଜି ଓ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।" ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: "ଏହି କାରଣରୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବୃନ୍ଦାକୁ ମୋର ପ୍ରିୟା ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ। ସେ ଯିଏ ପୁରାତନ କାଳରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଅରଣ୍ୟରେ ଦେବୀ ଥିଲେ, ଅସଂଖ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ନିରନ୍ତର ପୂଜିତ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ସଦା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ତାଙ୍କ ବିନା ଦେବତାମାନେ ଅଗଣିତ ଫୁଲ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ନିଶ୍ଚିତ। ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜୀବନର ନିଜସ୍ୱ ରୂପ, ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରିୟା ଓ ପତିବ୍ରତା। ଏପରି ସ୍ତୁତି କରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।