ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆଗରୁ ନିର୍ମିତ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଭୂମିର କଥା ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ପ୍ରଭୁ ସୃଷ୍ଟିର ବିଧିଅନୁସାରେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଏଠି ଆଠଟି ଶିଖର ଉପରେ ଆଠଟି ସହର ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଅନନ୍ତ ଶିଖର ତଳେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାୟକ ଏକ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁଵର୍ଲୋକ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ୱର୍ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ଶିଖରର ଶୀର୍ଷ ଉପରେ ଅଛି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଏହାଦି ଦୁଃଖ ନାହିଁ। ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର କର୍ତ୍ତା ଏହି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ତଳେ ସାତଟି ପାତାଳ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ—ଏହାମାନେ ଅଟଳ, ବିଟଳ, ସୁତଳ, ତଳାତଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ। ସାତଦ୍ୱୀପ, ସାତସ୍ୱର୍ଗ ଓ ସାତପାତାଳ ସହିତ ସମସ୍ତ ଅନେକ ସୃଷ୍ଟି ଏହିପରି ଗଢ଼ାଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅସଂଖ୍ୟ ଓ କୃତ୍ରିମ ଭାବେ ନିର୍ମିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଶ୍ୱର ଦିଗପାଳକ ହେଲେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର। ପ୍ରଭୁ ଏତେ ବିଶ୍ୱ ଗଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେ ଏହି କ୍ଷମତା ରଖନ୍ତି, ତଥାପି ଏହା ଅସମ୍ଭବ। ଏହି ସମସ୍ତ କୃତ୍ରିମ ଓ ନିର୍ମିତ ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱରେ ବିସ୍ତାରିତ। ଏଠାରେ ବୈକୁଣ୍ଠ, ଶିବଲୋକ ଓ ଗୋଲୋକ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଲୋକ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ସୌତି କହିଲେ: କାମପ୍ରବଳ ଏକ ଦେବତା କାମୁକୀ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ବୀଜ ରଖିଥିଲେ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ହୁଏ। ସେ କାମୁକୀ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଗର୍ଭକୁ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ଗର୍ଭରୁ ନିକାସିଲା ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର-ସଂହିତା, ଯେଉଁଠାରେ ତର୍କ, ବ୍ୟାକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଛି। ଏହିପରି ଛଅଟି ରାଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଭିନ୍ନ ତାଲ ଥିଲା। ବର୍ଷ, ମାସ, ଋତୁ, ତିଥି ଓ ଦଣ୍ଡ, କ୍ଷଣ ଭଳି ସମୟର ବିଭାଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଆହାର, ଦେବସେନା, ବୁଦ୍ଧି, ବିଜୟ ଓ ଜୟ ମଧ୍ୟ ଉପଜିଲା। ଦେବସେନା, ମହାଷଷ୍ଠୀ, ଶୁଚି ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ପ୍ରିୟା—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ପଦ୍ମ ଓ ବରାହ—ଏହି ତିନିଟି କଳ୍ପ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଚାରିପ୍ରକାର ଲୟ, କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଦୂତୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ତାପରେ, ଧାତୃଙ୍କ ପଛଅଂଶରୁ ଅଧର୍ମ ଜନ୍ମ ନେଲା। ନାଭିଅଂଶରୁ ଦେବଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଧାତୃଙ୍କ ମନରୁ ଶିଶୁମାନେ ଉପଜିଲେ—ସେମାନେ ହେଲେ ସନକ, ସନନ୍ଦ, ଓ ତୃତୀୟ ସନାତନ। ମୁହଁରୁ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱୀ ଶିଶୁ ଉପଜିଲେ। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀଜସ୍ୱରୂପ ଥିବା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଉପଜିଲେ। ସେହି ମନୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଧାତୃଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷକ ହିସାବରେ ରହିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେହି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ମନୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ଜଗତ୍ର ନାୟକ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଭୃକୁଟିରୁ ଏଗାରୋଟି ରୁଦ୍ର ଉପଜିଲେ। ସେ ତାମସ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଗୋଲୋକନାଥ କୃଷ୍ଣ ଗୁଣାତୀତ, ପ୍ରକୃତିରୁ ପାରେ, ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱରୂପ, ନିର୍ମଳ, ଓ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ସେ ମହାନ, ଉଦାରଚିତ୍ତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଭୟାନକ ଓ ଭୟଙ୍କର। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଡାହାଣ କାନରୁ, ପୁଲହ ବାମ କାନରୁ ଉପଜିଲେ। ନାକରୁ ଅରଣି ଓ ମୁହଁର ତାଳୁଠାରୁ ଅଙ୍ଗିରା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଛାୟାଠାରୁ କର୍ଦ୍ଦମ ଓ ନାଭିଠାରୁ ପଞ୍ଚଶିଖ ଉପଜିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିୟମ ଓ କ୍ରମାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଦେବତାମାନେ ଉପଜିଲେ।