ଏକ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆକାଶରେ ଦେଖାଗଲା, ଯାହା ଦେଖି ସବୁଏ ମନୋହର ହୋଇଯାଏ । ଏହି ସମୟରେ, ଭୟଙ୍କର ଭକ୍ଷାନ୍ନ ଅଭାବରୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶକ୍ତି ଦାନବମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ଖାଇଦେଲା । ସେ, ଯୁଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ଘଟଣାକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ମୁଁହେଁ ଖୋଲି କହିଦେଲା । ଏବେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଦାନବପତି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦାନବମହାରାଜଙ୍କୁ ପାଶୁପତାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଧ କରାଯିବା ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା । ସେଇ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ନାରାୟଣ କହିଲେ—ନାରଦ ନିଜ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ । ଶଂଖଚୂଡ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଅବତରିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନମସ୍କାର କରି ପୁନି ଆପଣ ରଥରେ ଚଢ଼ିଗଲେ । ଏହିପରି ଶିବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂରା ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇଁଜଣ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶତାଧିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ ଦାନବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ, ମହାମାୟାର ସ୍ୱାମୀ, ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ । ସେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ତୁମେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେବାରି, ମୋ ହୃଦୟର ଯେଉଁ ଇଛା, ସେହି ଦିଅ ।” ଏହି ବୃଦ୍ଧ, ଉପବାସୀ, ତ୍ରୁଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ, ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ । ରାଜା ହସିମୁଖ ଓ ଦୟାଭାବରେ ‘ଓଁ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ । ଏହା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟମାନ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଂଖଚୂଡ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ କବଚ ଦେଇଦେଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ଏହିବେଳେ ଶଂଖଚୂଡ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତୁଳସୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । ଏଠି, ଶିବ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ହରିଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କଲେ । ଏହି ତ୍ରିଶୂଳର ଶିର ନାରାୟଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ମଧ୍ୟଭାଗ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଅନେକ ରଶ୍ମିରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରଳୟାଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ଚକ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିଥିଲା । ଏହା ହଜାର ବାଣର ଲମ୍ବା, ଶତ ହସ୍ତର ଚଉଡ଼ା ଥିଲା, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଏକେବାରେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ନିଜ ଧନୁଷ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ନିକଟିଲେ । ତ୍ରିଶୂଳ ଘୂରି ଦୈତ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା । ରାଜା ଦିବ୍ୟ ଗୋପବାଳକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ଗୋପମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ରାଧା ଓ ମାଧବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ମଥା ନମାଇଲେ । ସୁଦାମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଧା ଓ ମାଧବ ଦୁହେଁ ହସିମୁଖରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଗୋଦିରେ ବସାଇଲେ । ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଶଂକର ଶଂଖଚୂଡଙ୍କ ଅସ୍ଥିପଞ୍ଜରକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ । ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଲୁଣ ଶାଗରକୁ ପଠାଇଦେଲେ । ଶଂଖଚୂଡ ଏବେ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇଗଲେ । ଶିବ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଜଳ ପବିତ୍ର ରୂପ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ । ଯିଏ ଶଂଖଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ଫଳ ପାଏ । ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ବସିଥାନ୍ତି, ଅଶୁଭତା ଦୂର ହୋଇଯାଏ; ଯେଉଁଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭୟଭିତ ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ, ସେଉଁଠୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଆନ୍ତି । ଶିବ, ଦାନବକୁ ବଧ କରି, ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ । ଶିବଙ୍କ ଉପରେ ଫୁଲର ଅବିରତ ବୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା । ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ପରେ, ନାରଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ତୁଳସୀ କେଉଁ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ? ଦୟାକରି ଏହା ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।